ଭୀମ ଓ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଦୁଇଁଜଣେ ମହାବୀର ମଝିରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଥିଲା। ତାହାପୂର୍ବରୁ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ଏହିଏ ମୋ ସମାନ ବୟସର, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିରେ ମୋ ପରି ନୁହେଁ; ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଭୀମ ମୋ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ।” ଏହା କହି ସେ ଭୀମଙ୍କୁ ବଡ଼ ଗଦା ଦେଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଅନ୍ୟ ଗଦା ନେଇ ସହର ଛାଡ଼ି ବାହାରିଗଲେ। ଏହିପରି, ଦୁଇଁ ଶୂରବୀର ମଝିରେ ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ। ଦୁଇଁଜଣେ ମହାବଳଶାଳୀ ଗଦା ମାରି ଏକାପରି ଅନ୍ୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ ଉତ୍ସାହପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସେମାନେ ନାଚିବା ନୃତ୍ୟଙ୍ଗନାମାନେ ପରି ବାମ ଓ ଡାହାଣୁ ଘୂରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଗଦା ଆଘାତର ଶବ୍ଦ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଘର୍ଜନା ପରି ଉପସ୍ଥିତମାନେ ଶୁଣିଲେ; ଗଦା ଏକାପରି ଅନ୍ୟରେ ଲାଗିଥିଲା, ମାନେ ଦୁଇ ମହା ହାତୀ ଦନ୍ତ ମିଳି ଧକ୍କା ଖାଉଥିଲେ। ଏହି ଭାବେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଗଦା ଭୀମ ଓ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ କାନ୍ଧ, କଟି, ପା, ଘୁଣ୍ଡି, ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କରି ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଯେପରି ଦୁଇ ଦହୁଁଥିବା ହାତୀ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ଏହିପରି ଗଦା ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ଦୁଇଁ ଶୂରବୀର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏବେ ଲୋହା ପରି କଠିନ ମୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଏକାପରି ଅନ୍ୟକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁଷ୍ଟି ଆଘାତର ଶବ୍ଦ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଘର୍ଜନା ପରି ଉପସ୍ଥିତମାନେ ଶୁଣିଲେ। ଏଭଳି ଦୁଇଁ ଯୋଦ୍ଧା ସମାନ କୌଶଳ, ଶକ୍ତି, ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍ ଥିଲେ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧ ସମାନ ଚାଲିଥିଲା। ଏଭଳି ଭାବେ ଦୁଇଁ ଶୂରବୀର ଯୁଦ୍ଧ କରି କରି ସତେଇ ଦିନ ଅତିତ ହେଲା, ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ରାତିରେ ସେଠାରେ ଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଭୀମ ତାଙ୍କ ମାମାଭାଗିନୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମାଧବ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ହରାଇ ପାରୁନାହିଁ।” କୃଷ୍ଣ, ଶତ୍ରୁର ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଜାଣି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଜରା ନାମକ ଯୋଗେ ଅଟୁଟ ଅଛି ବୁଝି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଇ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଲେ ଓ ମନେ କ’ଣ କରିବେ ଭାବିଲେ। ଏହିପରି, ଶତ୍ରୁ ନିବାରଣର ଉପାୟ ଭାବି, ସବୁଦିନ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିବା କୃଷ୍ଣ ଭୀମଙ୍କୁ ଚିହ୍ନ ଦେବା ପାଇଁ ଗଛର ଏକ ଶାଖା ଛିଣ୍ଡିଦେଲେ। ଏହି ଉପାୟ ଭଳି ବୁଝି, ଭୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ପାଏ ଧରି ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏପରେ ଏକ ପାଉଁ ତାଙ୍କ ଦୁଶ୍ମନଙ୍କ ଗୋଡ଼ରେ ରଖି, ଅନ୍ୟ ପାଏ ହାତରେ ଧରି ଗଛ ଶାଖା ଭଙ୍ଗିବା ପରି ଅନୁସ୍ଥାନ କଲେ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦେଖିଲେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଦେହ ଦୁଇଁ ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା—ଏକ ଭାଗରେ ଗୋଡ଼, ଜଘନ, ଡାହାଣ, କଟି, ପିଠି, ଛାତି, କାନ୍ଧ ଥିଲା; ଅନ୍ୟ ଭାଗରେ ହାତ, ଆଖି, ଭୃକୁଟି, କାନ ଥିଲା। ମଗଧ ରାଜା ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚିତ୍କାର ହେଲା; ଲୋକେ ଭୀମଙ୍କୁ, ଏବଂ ଜୟୀ ଅପରାଜିତ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅଳିଙ୍ଗନ ଓ ସମ୍ମାନ କଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ନିଜକୁ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା, ସହଦେବ, ଯିଏ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସେଉଁଠି ମଗଧ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ ଓ ଜରାସନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଇ ରଖାଯାଇଥିବା ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ଏହିପରି ଦଶମ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧରେ ‘ଜରାସନ୍ଧ ବଧ’ ନାମକ ବୃହତ୍ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ହେଲା। ଏହାପରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏହି ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବା ରାଜାମାନେ ସଂଖ୍ୟାରେ ଷୋଳ ହଜାର ଆଠଶେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଅଟକାଇ ରଖାଯାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶରୀର ମେଳା ଓ ମେଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଥିଲା। ଅନ୍ନ ଅଭାବରେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ମୁହଁ ଶୁଉଁ ହୋଇଥିଲା, ଦୀର୍ଘ ଅଟକା ଆତଙ୍କରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଶୋଷିଗଲା। ସେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ—ଘନ ଶ୍ୟାମ ଦେହ, ପୀତ ବସ୍ତ୍ର, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଚାରିଟି ହାତ, କମଳପରି ରକ୍ତିମ ଚକ୍ଷୁ, ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ, ମକର କୁଣ୍ଡଳର ଅଲଙ୍କାର। ତାଙ୍କ ହାତରେ କମଳ, ଗଦା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଥିଲା; ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ଗଳାରେ ମାଳା, ବାହୁରେ କଙ୍କଣ, ନିତମ୍ବରେ କଟିସୂତ୍ର, ଆମ୍ରଲେଟ୍ସ ରହିଥିଲା। ତାଙ୍କ ଗଳା ମଣିମାଳା ଓ ଦାବା ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା। ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେଇପରି ଦେଖୁଥିଲେ, ଯେପରି ଜିହ୍ବାରେ ଚଖୁଥିଲେ, ନାକରେ ଘ୍ରାଣ କରୁଥିଲେ, ବାହୁରେ ଅଳିଙ୍ଗନ କରୁଥିଲେ। ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଏହି ଦୀର୍ଘ ଅଟକା ଦୁଃଖ ଶେଷ ହେଲା, ରାଜାମାନେ ହୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ହସ୍ତଜୋଡ଼ା କରି ସ୍ତୁତି କଲେ—“ଦେବଦେବ, ଅବିନାଶୀ, ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ତୁମ ସରଣେ ଆସିଛୁ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ମାଧୁସୂଦନ, ମଗଧର ଦ୍ୱାରା ଆମର ରାଜ୍ୟ ହାରାଯିବା ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଦୋଷ ଦେଉନାହିଁ; ଭଗବାନ୍, ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ଏହି ସବୁ ଘଟଣାର କାରଣ। ରାଜ୍ୟ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ୟର ଅଭିମାନରେ ରାଜା ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରିପାରେନାହିଁ; ତୁମ ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ ଅସ୍ଥାୟୀ ଧନକୁ ଅଚଳ ବୋଲି ଭାବେ। ଯେପରି ଶିଶୁମାନେ ମୃଗମରୀଚିକାରେ ପାଣି ଦେଖି ଭାସି, ତେଣୁ ଅବିବେକୀ ଲୋକେ ମିଥ୍ୟାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ପୂର୍ବେ ଆମେ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟର ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଜୟ ଲାଗି ଏକାପରି ଅନ୍ୟରେ ହିଁସା କରୁଥିଲୁ, ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠୁର ଭାବେ ନାଶ କରି, ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ଥିବାକୁ ଅବହେଳା କରୁଥିଲୁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ତୁମ ଅପାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, କାଳ ଓ କୃପା ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା; ଆମର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ଏବଂ ଆମେ ତୁମ ପାଦସ୍ମରଣ କରୁଛୁ। ଏହିପରି, ଏବେ ଆମେ ଏହି ମୃଗମରୀଚିକା ସଦୃଶ ରାଜ୍ୟକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, ଯେଉଁଥିରେ ଦେହ ନିତ୍ୟ ଦୁଃଖ ଓ ନାଶରେ ପଡ଼ିଥାଏ; ଭଗବାନ୍, ଆମେ ତୁମର ଉପାସନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, କାରଣ ଏହାର ଫଳ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଓ ପରେ ଶ୍ରବଣ ଲୋକକୁ ପ୍ରିୟ।