ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ— ଏହି ମହାନ୍ତି ଅତିଥିମାନେ ଯେତେବେଳେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଚେହେରା, ଏବଂ ଧନୁର ତାଣ ଦ୍ୱାରା ହାତରେ ଥିବା ଚିହ୍ନ ଦେଖି, ମଗଧରାଜ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ପରି ଚିହ୍ନଟି କଲେ ଏବଂ ମନେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ— “ଏହି ରାଜବଂଶୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଏମିତି ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋ ଦୁର୍ଲଭ ଦେହକୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବି।” ସେ ମନେ ପକାଇଲେ— “ବଳି ମହାରାଜଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଏପରି ପବିତ୍ର ଯେ, ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଶରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଧନ ନେଇଥିଲେ, ତଥାପି ବଳିଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଲା। ଇନ୍ଦ୍ରର ଧନ ଲାଗି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ବିଷ୍ଣୁ ଦୈତ୍ୟରାଜ ବଳିଙ୍କୁ ଭୂମି ଦାନ ନେଇଥିଲେ, ବଳି ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦେହ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଦି ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି, ତେବେ ଏହି ଦେହ ପତନ କଲେ ମହାନ କୀର୍ତ୍ତି ମିଳେ।” ଏହିପରି ଉଦାତ୍ତ ଭାବରେ ସେ କୃଷ୍ଣ, ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, ମୋ ମୁଣ୍ଡ କୁ ମଧ୍ୟ ଦେବି।” ତେବେ ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— “ହେ ରାଜା, ଯଦି ଆପଣକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଉଚିତ ଲାଗେ, ତେବେ ଆମକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ରାଜବଂଶୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ଲାଗି ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହିଁ ନାହିଁ।” ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ— “ଏହି ଭୀମସେନ ଅଟୁଟ ବଳିଆ, ତାଙ୍କର ଭାଇ ଅର୍ଜୁନ, ମୁଁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ମାମା ଏବଂ ତୁମର ଶତ୍ରୁ।” ଏପରି ଶୁଣି ମଗଧରାଜ ଜରାସନ୍ଧ ବଡ଼ ହସିଲେ, କ୍ରୋଧିତ ହେଇ କହିଲେ— “ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଉଛି, ମୂର୍ଖମାନେ!” ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉପହାସ କରି କହିଲେ— “ତୁମେ ଯେଉଁଠି ନିଜ ଶୌର୍ୟ ଦେଖାଇନାହ, ନିଜ ନଗର ମଥୁରା ଛାଡ଼ି ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲା। ଏହି ଅର୍ଜୁନ ଆମ ସମାନ ବୟସର, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିରେ ନୁହେଁ; ଭୀମ ମାତ୍ର ମୋତେ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।” ଏପରି କହି, ସେ ଏକ ମହାଗଦା ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଲେ, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏକ ନେଇ ସହରୁ ବାହାରିଲେ। ଏହିପରି, ଦୁଇ ମହାବଳୀ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁହଁମୁହିଁ ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଗଦା ମେଘ ଗର୍ଜନ ସମାନ ଧ୍ୱନି କରିଲା, ମାନେ ମହାମତ୍ତ ହାତୀମାନେ ଦନ୍ତ ଲଗାଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ପରି। ତାଙ୍କର ଦୁଇଁଜଣ ଏପରି ଚାଲିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ନୃତ୍ୟମଞ୍ଚରେ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନେ ବାମ ଓ ଡାହାଣକୁ ଘୂରି ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ ଚଳିଲା, ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଁଜଣ ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟର ମୁଣ୍ଡ, ହାତ, ପା, ଜଂଘା ଉପରେ ଆଘାତ କରିଲେ, ଗଦାଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଯେପରି ଦୁଇ ଦହୁଁଥିବା ହାତୀ ଏକାଉଁଠି ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ। ତାପରେ ଦୁଇଁଜଣ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ମୁଷ୍ଟିଘାତ ଦେଇ ଏକାଉଁଠି ମାରିଲେ, ତାଙ୍କର ପାଳି ଧ୍ୱନି ମେଘ ଗର୍ଜନ ସମାନ ହେଲା। ଦୁଇଁଜଣ ଦକ୍ଷତା, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରବଳତାରେ ସମାନ ଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ଅନିର୍ଣ୍ଣୟ ରହିଲା, କାହାର ଶକ୍ତି କମିଲା ନାହିଁ। ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା, ଏକେଠାରେ ସତେଇ ଦିନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ରାତିରେ ସେମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ଏକଥିରେ, ଭୀମ ତାଙ୍କର ମାମା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ମାଧବ, ମୁଁ ଜରାସନ୍ଧକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରୁନି।” ତେବେ ଶ୍ରୀହରି ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ଜାଣି, ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଜରା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଏହା ବୁଝି, ପାର୍ଥକୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଉପାୟ ବିଚାର କଲେ। ଏଉଁ ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏକ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗି ଭୀମଙ୍କୁ ଚିହ୍ନ ଦେଲେ, ଯେପରି ଉପାୟ କରିବାକୁ। ଭୀମ ଏହି ଉପାୟ ବୁଝି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଧରି ଭୂମିରେ ପକେଇ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏକ ପାଦ ତଳେ ରଖି, ଅନ୍ୟ ପାଦ ହାତରେ ଧରି, ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଯେପରି ହାତୀ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗେ, ସେପରି ମଧ୍ୟ ଅନୁସୂତ୍ର ରୁ ଫାଟିଦେଲେ। ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ— ଏକ ଅଂଶରେ ଏକ ପାଦ, ଜଂଘା, ଅଣ୍ଡ, କଟି, ପୃଷ୍ଠ, ଛାତି, ଶ୍ରୋଣି ଥିଲା; ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ଏକ ହାତ, ଚକ୍ଷୁ, ଭୃକୁଟି, କାନ ଥିଲା। ମଗଧରାଜ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବଡ଼ କ୍ରନ୍ଦନ ହେଲା; ଭୀମ, ଅଜୟ ଓ ଅପରାଜିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ସମ୍ମାନିତ କଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ନିୟନ୍ତା, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ ସହଦେବଙ୍କୁ ମଗଧର ରାଜା କରି, ଜରାସନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧି ରଖାଯାଇଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ଏହିପରି, ଦଶମ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର ସତ୍ତରି-ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ‘ଜରାସନ୍ଧ ବଧ’ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଶୁକଦେବ କହିଲେ— ଯେତେବେଳେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେଲା, ଏକାଠି ଛଉ ହଜାର ଆଠ ଶ ରାଜା, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି ଗୁହାରେ ବନ୍ଦି ଥିଲେ, ଚିରନ୍ତନ ତ୍ରାସ ଓ ଭୂଖରେ ଦୁର୍ବଳ, ମେଳା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି ତାଁଠାରୁ ବାହାରିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ— ଏକ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷ, ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଚାରି ହାତ, କମଳ ଭଳି ଲାଲ ଆଖି, ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ, ମକରାକାର କୁଣ୍ଡଳରେ ଅଲଙ୍କୃତ। ତାଙ୍କର ହାତରେ କମଳ, ଗଦା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଥିଲା; ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ଗଳାରେ ହାର, ବାହୁରେ ବାହୁଳୀ, କମରେ କମରବନ୍ଧ, ଶୋଭା ମୟ। ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ରତ୍ନ ରେ ଚମକିଉଠିଲା, ବନମାଳା ରେ ଅଲଙ୍କୃତ; ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ପିଇଲେ, ଯେପରି ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ରସ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଘ୍ରାଣେ ଘ୍ରାଣ କଲେ, ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ପାପ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ପାଦରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ସେମାନେ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ; ହସ୍ତଏକ୍ଷେପ କରି ରାଜାମାନେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ— “ଦେବମାନ୍ୟ, ଅବିନାଶୀ, ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛୁ; ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। “ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମଗଧରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମର ରାଜ୍ୟ ହାରାଇବାକୁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଉନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଘଟିଛି।