ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ପାରାୟଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର କଥା ଏପରି ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି— ଜ୍ଞାନ ଯଦି ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ, ସେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଅସାବଧାନତାରେ ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ ଅପରିଣତ ହୋଇଯାଏ। ମନ୍ତ୍ରକୁ ଯଦି ସନ୍ଦେହ କରାଯାଏ, ତେଣୁ ସେ ମନ୍ତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏବଂ ମନ ଅନ୍ୟ କଥାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଲେ, ପାଠ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ବିଷ୍ଣୁ ଉପାସନା ହୋଇନାହିଁ, ସେଠା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଫଳ ଦେଇନାହିଁ; ଅଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଏବଂ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ପରିବାର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଗୁରୁଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ନିଜ ମନରେ ନମ୍ରତା, ମନର ଦୋଷକୁ ଜୟ କରିବା, ଏବଂ କଥା ଶ୍ରବଣରେ ଅବିଚଳ ଏକାଗ୍ରତା— ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଯଦି ଲୋକ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଶ୍ରବଣର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ; ଏବଂ କଥା ଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଲୋକରେ ବାସ ନିଶ୍ଚିତ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହାଯାଇଲା: "ହେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ ନିଜେ ତୁମକୁ ଗୋଲୋକ ଦେବେ।" ଏପରି କହି, ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତମଣ୍ଡଳୀ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଇଗଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପୁନି କଥା ପାଠ କଲେ; ସେମାନେ ପୁନି ସାତ ରାତି କଥା ଶୁଣିଲେ। ଏହି ଶ୍ରବଣ ଶେଷରେ କ’ଣ ହେଲା, ନାରଦ ଏହି କଥା ଶୁଣ। ହରି ନିଜେ ଭକ୍ତମଣ୍ଡଳୀ ସହ ଦେବୀୟ ରଥରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ସେ ମହୁର୍ତ୍ତରେ ଜୟଧ୍ୱନି ଓ ନମସ୍କାରର ଶବ୍ଦ ହେଲା। ହରି ଆନନ୍ଦରେ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ ଉଦ୍ଘୋଷ କଲେ; ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଅଙ୍କ ଲଗାଇ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପରି କରିଦେଲେ। ହରି ଅନ୍ୟ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କୁ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି କଳା କରିଦେଲେ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇ ଶୁଭ୍ର କରିଦେଲେ। ଏହି ଗ୍ରାମରେ ଘୋଡ଼ା ପାଳକ ଓ ଅବର୍ଣ୍ଣ ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଦେବୀୟ ରଥରେ ବସିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ହରି ଲୋକକୁ ପ୍ରେଷିତ ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ସେ ଗୋପାଳ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସହ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; କଥା ଶ୍ରବଣରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଭକ୍ତପ୍ରିୟ ଭଗବାନ ନିଜେ ବିଦାୟ ନେଲେ। ଯେପରି ଆୟୋଧ୍ୟାବାସୀ ଗତକାଳେ ରାମଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଥିଲେ, ସେପରି କୃଷ୍ଣ ଏହି ଗୋଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ଯିବା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ। ସେ ଲୋକକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, କିମ୍ବା ସିଦ୍ଧମାନେ ଜାଇପାରିନାହିଁ, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କଲେ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଠାରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ: ସାତ ଦିନର କଥା ଶ୍ରବଣରେ କେତେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଫଳ ମିଳେ? ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶ୍ରବଣ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ, ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ବାୟୁ, ଜଳ, ପତ୍ର ଭୋଜନ କରି, ଦେହକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଥିବା ତପ, ଦୀର୍ଘ କାଳ ଦ୍ରଢ଼ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗାଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ଦ୍ୟାନ ମିଳେନାହିଁ, ସାତ ଦିନ ଶ୍ରବଣରେ ସେ ଦ୍ୟାନ ମିଳେ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ, ଚିତ୍ରକୁଟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏହି ପବିତ୍ର କଥାକୁ ପାଠ କରନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦରେ ଲୀନ ହୋଇ। ଏହି କଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର; ଏକବାର ଶୁଣିଲେ ଅନେକ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଏହା ପାଠ କଲେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହୋନ୍ତି; ଦୈନିକ ପାଠ କଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଏହି ଭାଗବତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶେଷରେ, ଛଉ କୁମାରମାନେ କହିଲେ: "ଏବେ ଆମେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ସାତ ଦିନ ଶ୍ରବଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିସ୍ତୃତ କରିବା। ସାଧାରଣ ଭାବେ ଏହା ସଙ୍ଗୀ ଓ ଧନ ସହିତ କରାଯାଏ। ଏହି ପାରାୟଣ ପାଇଁ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ଡାକି, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ ଜାଣିବା ଉଚିତ; ବିବାହ ପରି ଉପକରଣ ସଜାଇବା ଉଚିତ। ନଭସ୍, ଆଶ୍ୱିନ, ଉର୍ଜା, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର; ଏହି ମାସରେ କଥା ପାରାୟଣ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଶ୍ରୋତାମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ମାସ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ସଙ୍ଗୀ ଏଠାରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ସାହି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ— କଥା ପାଠ ଏଠାରେ ହେବ; ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଆସିବେ। କିଛି ହରି କଥା ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଦୂର ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ୟମାନ; ନାରୀ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ— ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିର୍ମମ ଭାବରେ କୀର୍ତନ ଉତ୍ସୁକ ବୈଷ୍ଣବମାନେ— ସେମାନଙ୍କୁ ଚିଠି ପଠାଇବା ଓ ଲେଖା ଦିଆଯିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି। ସାତ ରାତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବେ; ଏଠାରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଅପୂର୍ବ କଥା ପାଠ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ଭାଗବତ ନେକ୍ତର ଶ୍ରବଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ସେମାନେ ଦ୍ରୁତ ଆସିବା ଉଚିତ, ପ୍ରେମରେ ନିର୍ମଳ। ଯଦି କୌଣସି ସମୟରେ ସ୍ଥାନ ନ ମିଳେ, ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ତଥାପି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଏପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ, ନମ୍ରତାରେ; ଆଗନ୍ତୁକମାନେ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ତୀର୍ଥ, ଜଙ୍ଗଲ କିମ୍ବା ଘରେ— କଥା ଶ୍ରବଣ ସ୍ଥାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ; ଯେଉଁଠାରେ ଭୂମି ବିସ୍ତୃତ, ସେଠା କଥା ପାଠ ପାଇଁ ଉଚିତ। ଶୁଧ୍ଧି, ଭୂମି ପରିଷ୍କାର, ମିନିରାଲ ଦ୍ୱାରା ଲେପନ ଓ ଶୂଭ୍ର ଅଳଙ୍କାର କରିବା ଉଚିତ; ଗୃହସାମଗ୍ରୀ ଏକ କୋଣରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପରେ, ପୂର୍ବରୁ ବିଛାଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଶୁଧ୍ଧ କରିବା; ଉଚ୍ଚ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା, କଦଳୀ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା ଦେବା। ଫଳ, ଫୁଲ, ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା ଦେଇ, ଚାଉଣ ଲଗାଇବା; ଚାରି ଦିଗରେ ପତାକା ଉଠାଇ ଧନର ଅଭିରାମ ଶୋଭା ଦେବା। ଉପରେ ସପ୍ତ ଲୋକର ଚିତ୍ରଣ କରିବା; ତାହାରେ ତ୍ୟାଗୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ସେମାନଙ୍କର ଆସନ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ କରିବା; ପାଠକ ପାଇଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ଆସନ ସଜାଇବା। ପାଠକ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବେ, ଶ୍ରୋତା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ; ଯଦି ପାଠକ ପୂର୍ବକୁ ମୁହଁ କରନ୍ତି, ଶ୍ରୋତା ଉତ୍ତରକୁ।