ଏକ ଦିନର କଥା, ଏକ ଅତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଆତ୍ମା ସପ୍ତାହ ଧରି ଉପବାସରେ ରହି, ଶ୍ରବଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ । ଏହିପରି ଶ୍ରବଣ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଅବିଚଳିତ ଜ୍ଞାନ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଅବଧାନ ନ ଥାଏ, ଶ୍ରବଣ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ସନ୍ଦେହ କଲେ ମନ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଏବଂ ଅବିକ୍ଷିପ୍ତ ମନେ ପାଠ କଲେ ତାହାର ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ । ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ନାହିଁ, ସେଠାରେ କେବଳ ଅନର୍ଥ; ଅନାର୍ହ ପିତୃଙ୍କ ପାଇଁ କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆ ଦାନ ଅନର୍ଥ ହୁଏ, ଅନୁଚିତ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ପରିବାର ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ଗୁରୁଙ୍କ କଥାରେ ଅଟୁଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ମନରେ ନମ୍ରତା, ଦୁର୍ବଳତା ଉପରେ ବିଜୟ, ଏବଂ ଶ୍ରବଣ କଥାରେ ଏକାଗ୍ରତା ରହିଲେ, ଏହି ସବୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଶ୍ରବଣର ସଫଳ ଫଳ ମିଳେ । ଏହି ଶ୍ରବଣ ଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବୈକୁଣ୍ଠ ଲାଭ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ । ତେଣୁ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଭକ୍ତମାନେ କହିଲେ: "ଶ୍ରୀଗୋବିନ୍ଦ ନିଜେ ତୁମକୁ ଗୋଲୋକ ଦେବେ ।" ଏହିପରେ, ସମସ୍ତ ହରିଭକ୍ତ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଚଲିଗଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପୁଣି ଏହି କଥା ପାଠ କରିଥିଲେ । ସେଠି ଆସିଥିଲେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୋତା, ସପ୍ତାହ ଧରି ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ । ଏହି ଶ୍ରବଣ ଶେଷରେ କ’ଣ ଘଟିଲା, ଓ ନାରଦ! ଶୁଣ । ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀହରି ନିଜେ ଭକ୍ତମାନେ ସହ ଦେବ ରଥରେ ଆସିଲେ । ସେଠାରେ ବିଜୟ ଧ୍ୱନି ଓ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ ଶୁଣାଗଲା । ଶ୍ରୀହରି ଆନନ୍ଦରେ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ଧ୍ୱନି କଲେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ନିଜ ପରି ଦେଖାଇଦେଲେ । ଏହିପରି, ଶ୍ରୀହରି ଅନ୍ୟ ଶ୍ରୋତାମାନୋକୁ ବି ମେଘ ନିଭା ଶ୍ୟାମ ଦେହ, ପୀତାମ୍ବର, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଦେଲେ । ଏହା ପରି ଗ୍ରାମର ଘୋଡ଼ା ପାଳକ ଓ ଅନ୍ୟ ନିମ୍ନଜାତି ଲୋକମାନୋକୁ ମଧ୍ୟ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଦେବ ରଥରେ ବସାଇଦେଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ହରିଧାମକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସହ ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ଗୋଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ । ଯେପରି ଏକାଳରେ ଅୟୋଧ୍ୟାବାସୀମାନେ ରାମଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ, ସେପରି ଏହି ଶ୍ରୋତାମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୋଲୋକକୁ ନେଇଯିବାକୁ ସମ୍ଭବ ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ ଭାବନ୍ତି । ସେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ । ଏଠାରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଉଛି: ସପ୍ତାହ ଧରି ଏହି କଥାର ଶ୍ରବଣ କରି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥାର ଅକ୍ଷର ଶୁଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି, ଏପରି ଫଳ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଯଜ୍ଞ, ଉପବାସ, କଠିନ ତପସ୍ୟା, ବା ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ମିଳିନାହିଁ । ଏହି ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ମୁନି ଚିତ୍ରକୂଟରେ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦରେ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ପାଠ କରନ୍ତି । ଏହି ଗାଥା ସର୍ବପରିଶୁଦ୍ଧ; ଏହି କଥା ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ । ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଏହି କଥା ପଢ଼ିଲେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି; ଦୈନିକ ପାଠ କରିଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ ଏବଂ ଆଉ ପୁନଃଜନ୍ମ ନାହିଁ । ଏବେ କୁମାରମାନେ କହିଛନ୍ତି: "ଆମେ ଏଠାରେ ସପ୍ତାହ ଧରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପାଠର ବିଧି କହିବାକୁ ଯାଉଛୁ । ସାଧାରଣତଃ ସଙ୍ଗୀ, ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ଉତ୍ସବ ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ।" ପ୍ରଥମେ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ଡାକି, ଶୁଭ ସମୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ବିବାହ ପରି ଏହି ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ । ନଭସ, ଆଶ୍ୱିନ, ଉର୍ଜା, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର; ଏହି ମାସରେ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଶ୍ରୋତାମାନେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ମାସ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ବର୍ଜ୍ୟ; ସେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଓ ଉତ୍ସାହୀ ଲୋକମାନେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇବା ଉଚିତ ଯେ, "ଏଠି କଥା ପାଠ ହେବ, ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଆସନ୍ତୁ ।" ଅନେକ ହରିକଥା ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଦୂର ଥାଏ, ତେଣୁ ମହିଳା, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶିକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ । ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ବୈଷ୍ଣବମାନେ କୀର୍ତ୍ତନ ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହୀ, ସେମାନୋକୁ ଚିଠି ପଠାଇବା ଓ ତାଙ୍କ ଲେଖା ନିୟମିତ କରିବା ଉଚିତ । ସଦ୍ଜନମାନେ ସପ୍ତାହ ଧରି ଏଠାରେ ଏକତ୍ର ହେବେ, ଏହି ଉପସ୍ଥିତି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅପୂର୍ବ ହେବ । ଯେଉଁମାନେ ଭାଗବତ ରସ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଭକ୍ତି ସହ ଆସିବେ । କେବେ ଯଦି ସ୍ଥାନ ଅଭାବ ଥାଏ, ତଥାପି ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ । ଏପରି ନମ୍ରତା ସହ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ, ସମସ୍ତ ଅତିଥିଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି ଥିବା ସୁବିଧା ଦେବା ଉଚିତ । ତୀର୍ଥ, ବନ କିମ୍ବା ଘରେ କଥା ଶ୍ରବଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯେଉଁଠି ମାଟି ଖାଲି, ସେଉଁଠି ଏହି କଥା ପାଠ ହେବା ଉଚିତ । ପୂର୍ବରୁ ମାଟି ପବିତ୍ର କରି, ଝାଡ଼ୁ ଦେଇ, ମୂଳିକା ଲଗାଇ ସଜାଇବା ଓ ଘରର ସାମଗ୍ରୀ କୋଣାରେ ରଖିବା ଉଚିତ । ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପରେ, ପୂର୍ବରୁ ପିଛାଇଥିବା ବିଛାନା ଶୁଦ୍ଧ କରି, କଳା ପାତାର ତୋରଣ ଦେଇ ଉଚ୍ଚ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ । ଫଳ, ଫୁଲ, ତରଳ ପତ୍ର ଓ ଶିରୋପରି ଛାଯାରେ ଶୋଭିତ କରି, ଚାରିଦିଗରେ ପତାକା ଉଠାଇ ଧନ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ । ଉପରେ ସପ୍ତ ଲୋକର ଚିତ୍ରଣ କରିବା ଓ ସେଠି ବିରକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋକୁ ବସାଇବା ଦରକାର । ପ୍ରଥମେ ସେମାନୋଙ୍କ ଆସନ ଅନୁକ୍ରମରେ ରଖିବା ଓ ପାଠକ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଦିବ୍ୟାସନ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ । ପାଠକ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହ କରିବେ, ଶ୍ରୋତା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ; ଯଦି ପାଠକ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହ କରିବେ, ଶ୍ରୋତା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ । ପୂର୍ବ ଦିଗ ଉପାସ୍ୟ ଓ ଉପାସକଙ୍କ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ଭାବିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦକ୍ଷ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ପାଠକ ବିରକ୍ତ, ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶାସ୍ତ୍ରପରିଚୟ, ଉଦାହରଣଦେୟ ଓ ନିଷ୍କାମ ହେବା ଦରକାର ।