ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନର ଖବର ମିଳିଲା, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ଦୁର୍ଦ୍ଶନୀୟ ଯେଉଁ ସେ ରାଜା, ସେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକମାନେ, ମିତ୍ରମାନେ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ସହିତ ବାହାରି ଆସିଲେ । ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତିଧ୍ୱନି ସହ ରାଜା ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ, ଯେପରି ସ୍ୱାସ ଜୀବନସ୍ୱାସକୁ ନିକଟ ହୁଏ । ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଅତି ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ବହୁ ଦିନ ପରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ପୁଣି ପୁଣି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ । ଦୁଇ ହାତରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନିର୍ମଳ ନିବାସ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଦେହକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ରାଜା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୁଲି, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନ, ରୋମାଞ୍ଚିତ ଦେହରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ । ଭୀମ ଉଲ୍ଲାସିତ ହୋଇ ନିଜ ମାମାଘରର ଭାଇକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ତାଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭାବରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ହସି ଉଠିଲେ; ଯମ, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ଧର୍ମରାଜ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ଝରିଲା । ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇ, ଯମ-ନକୁଳଙ୍କ ଅଭିବାଦନ ନେଇ, କୃଷ୍ଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ କଲେ । ସେ କୌରବ, ଶୃଞ୍ଜୟ, କୈକୟ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଚାରିଅଂଶୀ, ସୂତ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ଗାୟକ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଦର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ । ଢୋଳ, ଶଂଖ, ମୃଦଙ୍ଗ, ବୀଣା, ବାଁଶୀ ଓ ଗୋମୁଖ ଧ୍ୱନିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପଦ୍ମନୟନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ । ଏପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରଶଂସିତ ମଣି, ବନ୍ଧୁମାନେ ଘେରିଥିବା ଶ୍ରୀଭଗବାନ ଶୋଭିତ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ପଥ ଗଜମୁତ୍ର ଗନ୍ଧ ଜଳରେ ସିଞ୍ଚିତ, ବିବିଧ ଧ୍ୱଜା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତୋରଣ, ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ, ମାଲା ପିନ୍ଧିଥିବା ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅର୍ଜୁନୀମାନେ ଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗରକୁ ଅପୂର୍ବ ଚମକ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ରାଜଧାନୀ ଘରମାନେ ଦ୍ୱାରେ ଜ୍ଵାଳମାନ ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଶୁଭ୍ର ଧ୍ୱଜା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ଓ ରୂପା ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିବା ଦେଖିଲେ । ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ନାରୀମାନେ, ତାଙ୍କ ଚୁଲ ଖୋଲି, ଅଲସ୍ୟରେ ଜାମା ଖୋଲି, ଘର କାମ ଓ ପତିମାନେ ଶୟନରେ ଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ଛାଡ଼ି, ରାଜପଥରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ । ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପଦାତିମାନେ ଭିଡ଼ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଘରରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ଦେଖି, ନାରୀମାନେ ପୁଷ୍ପ ବିକ୍ଷେପ କରି, ମନରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ହସି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ସ୍ନେହ ଅଭିବାଦନ କଲେ । ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଭାର୍ୟାମାନେ ରାସ୍ତାରେ ଦେଖି, ନାରୀମାନେ କହିଲେ: "ଚନ୍ଦ୍ର ସହ ତାରାମାନେ ପରି, ଏମାନେ କ'ଣ କମ୍? ତାଙ୍କ ନୟନ, ମନୋହର ହାସ୍ୟ, ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସବ ରଚନା କରନ୍ତି ।" ପୁରବାସୀମାନେ ମଙ୍ଗଳ ଉପହାର ନେଇ ଆସି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ପାପରହିତ ହୋଇ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନ କଲେ । ଅନ୍ତଃପୁର ମହିଳାମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରେମରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ନୟନରେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କରି, ସେ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ପୃଥା, ତାଙ୍କ ଭାଇପୁଆଁ ଏବଂ ତିନି ଲୋକଙ୍କ ନାଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ହୃଦୟ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶୟନରୁ ଉଠି, ବୌହୁମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ । ରାଜା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହ ଘରକୁ ନେଇ ଆସି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ଆରାଧନାର କୌଣସି କ୍ରମ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଛି କି ନାହିଁ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ପିତୃସ୍ୱସା, ମାତୃସ୍ୱସା ଓ ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କଲେ; ଏହିପରି ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କଲେ । ଶ୍ରୀମତୀ କୃଷ୍ଣା, ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶ୍ରୁଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ରୁକ୍ମିଣୀ, ସତ୍ୟା, ଭଦ୍ରା, ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କୁ ଆଦର କଲେ । ସେମାନେ କାଳିନ୍ଦୀ, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା, ଶୈବ୍ୟା, ନାଗ୍ନଜିତୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଶିଳ୍ପି ଭାର୍ୟାମାନେଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଭୂଷଣ ଆଦି ଦେଇ ଆଦର କଲେ । ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜନାର୍ଦନ, ତାଙ୍କ ସେନା, ସାଥି, ଭାର୍ୟାମାନେଙ୍କୁ ସୁଖଦ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇ, ପୁନଃପୁନଃ ଅତିଥିସେବା କଲେ । ଖାଣ୍ଡବବନ ଦାହ କରି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଫାଲ୍ଗୁନ ସହ ମାୟାକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ଯେଉଁଠାରେ ଦିବ୍ୟ ସଭା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କିଛି ମାସ ରହି, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଅର୍ଜୁନ ସହ ରଥରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ । ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଆଗମନ ଓ ଅତିଥିସେବା ପରେ, ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଘୋଷିତ ହେଲା—'କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ଯାତ୍ରା'। ଏକ ଦିନ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମହାସଭାରେ ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଭାଇମାନେ ଘେରି ଥିବା ବେଳେ ବସିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷକ, ପୁରୁଷପୁଂଗବ, ଆତ୍ମୀୟ, ବନ୍ଧୁମାନେ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ: "ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ମହିମାରେ ତୁମକୁ ପୂଜିବାକୁ ଚାହେଁ । ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ଏହା ଆୟୋଜନ କର । ଯେମାନେ ତୁମ ପଦଚିହ୍ନ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଶୁଭ ଗୀତ ଗାନ କରି, ଅଶୁଭ ଦୂର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି; ଯଦି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଁ, ତୁମଠାରୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ ।" "ତୁମ ପଦସେବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ତାହାର ଫଳ ଦେଖୁ, ଯେଉଁମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି ଓ ଯେଉଁମାନେ ନାହିଁ, ଦୁହିଁ, ତୁମେ କୁରୁ-ଶୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ସତ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରକାଶ କର ।" "ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମଦୃଷ୍ଟି, ଆପଣ ଆନନ୍ଦରେ ବିହ୍ୱଳ; କାମଧେନୁ ପରି, କେବଳ ସେବାନୁସାରେ ତୁମ କୃପା ମିଳେ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ ।" ତାପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ: "ତୁମ ନିଶ୍ଚୟ ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଶୁଭ କୀର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବ୍ୟାପିବ । ଏହି ମହାୟଜ୍ଞ କେବଳ ତୁମ ନୁହେଁ, ଋଷି, ପିତୃ, ଦେବ, ବନ୍ଧୁ, ଆମେ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଚାହାନ୍ତି ।" "ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଏକତ୍ରିତ କରି, ମହାୟଜ୍ଞ କର ।" "ତୁମ ଭାଇମାନେ ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କ ଅଂଶ; ଆତ୍ମ-ନିଗ୍ରହୀ ତୁମେ ମୋତେ ବଶ କର; ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମ-ନିଗ୍ରହୀ ନୁହନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ବଶ କରିପାରିବି ନାହିଁ ।