ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ପାଇବାର ଆଶାରେ, ପ୍ରଭୁକୁ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ । ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞରେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଅବସରକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହରେ ଆସିଥିବେ, ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବେ । ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରବଣ, କୀର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ କରିଲେ ମାତ୍ର ଆସ୍ପାସରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପବିତ୍ର ହେଇଯାନ୍ତି—ତେବେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେତେ ଅଧିକ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରନ୍ତି! ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣାମୃତ ଯେଉଁଜଣଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ସ୍ୱର୍ଗ, ମୃତ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପାତାଳରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ଏହି ଜଳ ଦେବଲୋକରେ ମନ୍ଦାକିନୀ, ପାତାଳରେ ଭୋଗବତୀ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଲୋକରେ ଗଙ୍ଗା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ । ଏହି ଚରଣାମୃତ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଶୁଭ କରୁ । ଏହି ସମୟରେ, ଯଦୁବଂଶୀଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଜୟ ଆଶାରେ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ଥିଲେ । ତେବେ କେଶବ, ମିଶ୍ର ହାସ୍ୟ ଏବଂ ମୃଦୁ ବାଣୀରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସେବକ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଆମ ପ୍ରମୁଖ ଚକ୍ଷୁ, ନିଷ୍ଠାବାନ ବନ୍ଧୁ ଓ ନୀତିବିଦ୍ । ତେଣୁ ଏଠି କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ, ତାହା କହ; ଆମେ ତୁମର ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ।” ଏଭଳି ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଉଦ୍ଧବ ନମ୍ର ଭାବରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଏଭଳି ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ‘ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ୱେଷଣ’ ନାମକ ସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା । ଏହା ପରେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଦିବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ଉଦ୍ଧବ, ସଭା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନୋଭାବ ବୁଝି, ଏପରି କହିଲେ: “ପ୍ରଭୁ, ଯେପରି ମୁନି କହିଛନ୍ତି, ଆପଣ ଏହି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉପଦେଷ୍ଟା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ସ୍ବଜାତୀୟ ଭାଇଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଓ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ । ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ହେବା ଉଚିତ, ଏହା ପାଇଁ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଅଭିଘାତ ଦ୍ୱିତୀୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବ । ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ମଧ୍ୟ ଉପକୃତ ହେବା ସହିତ, ଆପଣଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ବନ୍ଧି ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ବଢ଼ିବ । ଜରାସନ୍ଧ ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କୁ ଭିମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟେ କେହି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ତାଙ୍କୁ ଏକାକୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତ ଏବଂ କେବେ କାହାର ଅଭିଯାନ ନକରନ୍ତି । ତେଣୁ ବୃକୋଦର, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭେଷରେ ଯାଇ ତାଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗନ୍ତୁ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକାକୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିବେ । ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ; ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଓ ଶର୍ବ ଆପଣଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଶକ୍ତିର ରୂପ । ଆପଣଙ୍କ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବମାନେ, ଗୋପୀମାନେ, ହସ୍ତୀପତିଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀମାନେ, ଆପଣଙ୍କ ପିତାମାତା, ଋଷିମାନେ ଓ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଗାଇଥାଉ । ଏହି ପ୍ରକାରେ ଜରାସନ୍ଧ ବିଧ୍ୱଂସ ଏକାଧିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବ ଏବଂ ଆପଣ ଆଶା କରୁଥିବା ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହେବ ।” ଏହିପରି ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ଶୁଭ ଉପଦେଶକୁ, ଦିବ୍ୟ ମୁନି, ଯଦୁବୃଦ୍ଧମାନେ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜେ ସ୍ୱୀକାର କରି ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ । ତାପରେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ ପ୍ରଭୁ, ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ; ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦାରୁକ, ଜୈତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସେବକମାନେ ନିକଟରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ନିଜ ଜନନୀ, ପୁତ୍ର, ସେବକମାନେ, ସଂକର୍ଷଣ ଓ ଯଦୁରାଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଗରୁଡ଼ ଚିହ୍ନିତ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ । ତାଙ୍କ ସେନା—ରଥ, ହାତୀ, ପଦାତି, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ସେନାପତିମାନେ—ସହ ଆସ୍ପାସ ଘେରି ନେଲେ; ମୃଦଙ୍ଗ, ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଶଂଖ, ତୁରୀର ଧ୍ୱନିରେ ଦିଗ୍ବଳୟ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା । ନୀଳାମ୍ବର, ଅଳଙ୍କାର, ଚନ୍ଦନ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ସୁନ୍ଦର ଭାଗ୍ୟବତୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ସ୍ଵାମୀ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପଛ ପଛ ସୁନାର ପାଳଙ୍କି ଓ ରଥରେ ବସି ଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ତାଲୱାର, ଢାଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ । ପୁରୁଷ, ଉଠ, ଗାଈ, ମହିଷ, ଗଧା, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ହାତୀ, ସେବକ, ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ଚୂଡ଼ା, ବାହୁଳି, କମ୍ବଳ, ଓ ଅନ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ନିଜ ଜିନିଷପତ୍ର ନେଇ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଯାଉଥିଲେ । ବଡ଼ ଧ୍ୱଜ, ଚାଉଁ, ଛତ୍ର, ବିଶିଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର, ମୁକୁଟ, କବଚ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ସେନା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଅପୂର୍ବ ଚମକୁଥିଲା, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗୁଞ୍ଜନ ମହାସାଗର ତରଙ୍ଗ ଓ ମତ୍ସ୍ୟର ଧ୍ୱନି ପରି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା । ଏହାପରେ, ମୁନି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦର ଲାଭ କରି, ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇ ଆକାଶମାର୍ଗେ ଚାଲିଗଲେ । ତାଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣି, ମୁକୁନ୍ଦ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଦେଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇଥିଲେ, ସେଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପହାର ଦେଲେ । ପ୍ରଭୁ, ରାଜଦୂତଙ୍କୁ ମିଷ୍ଟି ବାଣୀରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ କହିଲେ, “ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମଗଧନ୍ଧକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଧ୍ବଂସ କରିବି ।” ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦୂତ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୌରିଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ । ତାପରେ ହରି ଆନର୍ତ୍ତ, ସୌବୀର, ମରୁ ଓ ବିନଶନ ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପାହାଡ଼ ଓ ନଦୀ ଲଂଘି, ନଗର, ଗ୍ରାମ, ଗୋଚର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଲାଘିଲେ । ମୁକୁନ୍ଦ ଦୃଶଦ୍ୱତୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଟପି, ପଞ୍ଚାଳ, ମତ୍ସ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶକ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ । ତାଙ୍କ ଆଗମନ ଶୁଣି, ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ଦର୍ଶନୀୟ ରାଜା, ତାଙ୍କ ଗୁରୁମାନେ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଉଲ୍ଲାସରେ ବାହାରି ଆସିଲେ । ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତିଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ନିକଟରେ ଆଣିଲେ, ଯେପରି ପ୍ରାଣ ବାୟୁ ଆତ୍ମା ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ । ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ଅତି ଭାବୁକ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ।