ଏହି ଭାଗବତ କଥାର ଶେଷ ସପ୍ତାହୀକ ଶ୍ରବଣ ସମାପ୍ତ ହେଲାପରେ, ମନର ଗଠି ବିଗଡ଼ିଯାଏ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ କଟିଯାଏ ଓ କର୍ମଫଳ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ । ଯେତେବେଳେ ମନ ଏହି ପବିତ୍ର କଥାର ତୀରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ, ଯାହା ସାମସାରିକ ମଳ ଧୋଇଦେଇପାରେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରବୁଦ୍ଧମାନେ ମୁକ୍ତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି । ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ହଠାତ୍ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଉଠିଲା, ଯାହାକୁ ବୈକୁଣ୍ଠବାସୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ ଓ ଏହା ଦୀପ୍ତିମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଥିଲା । ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଧୁନ୍ଧୁଳୀର ପୁତ୍ର ଏହି ରଥକୁ ଆରୋହଣ କଲେ । ରଥରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ— “ମୋର ଏଠାରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ଶ୍ରୋତାମାନେ ଅଛନ୍ତି; ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏମିତି ଦିବ୍ୟ ରଥ କିଏନିଁ ଆସିନାହିଁ?” ସେ ପଛରେ ପୁଣି ପଚାରିଲେ— “ଏଠାରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ଭାବରେ ଶ୍ରବଣ କରିଥିଲେ; ତେବେ ଫଳରେ ଏହି ପ୍ରଭେଦ କାହିଁକି? ହରିଭକ୍ତମାନେ ଏହି କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ ହରିର ଦାସମାନେ କହିଲେ: “ଏଠାରେ ଫଳର ଭିନ୍ନତା ଶ୍ରବଣର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି; ଯଦିଓ ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ଏତେ ଚିନ୍ତନ କରିନଥିଲେ । ଏହିପରି ଭିନ୍ନତା ଉପାସନାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।” ଯିଏ ଚାଲିଯାଇଛି, ସେ ସପ୍ତ ରାତି ଉପବାସ ରହି ଶ୍ରବଣ କରିଥିଲେ ଓ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ଓ ମନସ୍ଥିରତା ରେ ଲିନ ଥିଲେ । ଯେ ଜ୍ଞାନ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ, ସେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅଲସ୍ୟରେ ଶ୍ରବଣ ବିଫଳ ହୁଏ; ସନ୍ଦେହ ରହିଲେ ମନ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଚିତ୍ତ ଅନ୍ୟତ୍ର ଥିଲେ ପାଠ ବିଫଳ ହୁଏ । ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଵିଷ୍ଣୁ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ନାହିଁ, ସେଠା ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅନର୍ହ ପାଇଁ କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଫଳ ହୁଏ; ଅଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ବିଫଳ ହୁଏ; ଅଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରିବାର ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ଗୁରୁବାଣୀରେ ଅଟୁଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ନିଜେ ନମ୍ରତା ଅନୁଭବ କରିବା, ମନର ଦୋଷ ଜୟ କରିବା, ଓ କଥାରେ ଅବିଚଳ ଧ୍ୟାନ— ଏହିମାନେ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଯଦି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରବଣର ଫଳ ମିଳେ; କଥାର ଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବୈକୁଣ୍ଠ ନିଶ୍ଚିତ । “ହେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ ନିଜେ ତୁମକୁ ଗୋଲୋକ ଦେବେ,”—ଏପରି କହି, ହରିଭକ୍ତମାନେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଚଲିଗଲେ । ତା’ପରେ ଅଗ୍ରହ ମାସରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପୁଣିଥରେ ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କରାଇଲେ; ସେମାନେ ପୁଣି ସପ୍ତ ରାତି ଶ୍ରବଣ କଲେ । “ହେ ନାରଦ, ଏହି କଥାର ଶେଷରେ କ’ଣ ଘଟିଲା, ଏବେ ଶୁଣ ।” ହରି ନିଜେ ଭକ୍ତମାନେ ଓ ଦିବ୍ୟ ରଥ ସହ ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ସେଠାରେ ବିଜୟ ଧ୍ୱନି ଓ ନମସ୍କାର ହେଲା । ପ୍ରଭୁ ହରି ଆନନ୍ଦରେ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କଲେ; ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସମାନ କରିଦେଲେ । ହରି ଅନ୍ୟ ଶ୍ରୋତାମାନେ ମଧ୍ୟକୁ ବର୍ଷାମେଘ ସଦୃଶ କଳାବର୍ଣ୍ଣୀ, ପୀତାମ୍ବର ଧାରଣ କରାଇ, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇ ଶୋଭିତ କରିଦେଲେ । ଏହି ଗ୍ରାମରେ ଘୋଡ଼ାପାଳକ ଓ ଚଣ୍ଡାଳ ଭଳି ନିମ୍ନଜାତିର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କର କୃପାରେ ସେହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସିଲେ । ଯେଉଁମାନେ ହରି ଧାମକୁ ପଠାଯିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ସେ ଗୋପାଳ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ପ୍ରଭୁ, ଭକ୍ତି କଥାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଭକ୍ତମାନେ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ । ଯେପରି ଏପୂର୍ବେ ଅୟୋଧ୍ୟାବାସୀ ରାମଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେପରି କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଗୋଲୋକକୁ ନେଲେ, ଯାହାକୁ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଭାବେ ପାଆନ୍ତି । ସେହି ଲୋକକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେଠିକୁ ସେମାନେ ଏହି ଭାଗବତ କଥା ଶ୍ରବଣ କରି ପହଞ୍ଚିଲେ । ଏଠାରେ ଆମେ କହୁଛୁ: ସପ୍ତାହୀକ କଥା ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା କେଉଁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଫଳ ମିଳେ? ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଏହି କଥା ଶବ୍ଦ ଶ୍ରବଣ କରିଥିବା ଲୋକ, ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି । ବାୟୁ, ଜଳ ଓ ପତ୍ର ଭୋଜନ କରି, ଦେହ ଶୁଷ୍କ କରୁଥିବା ତପସ୍ୟା, ବର୍ଷାବ୍ୟାପୀ କଠିନ ତପ, ବା ଯୋଗାଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦଶା ମିଳେନାହିଁ, ସେ ଏହି ସପ୍ତାହୀକ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ମିଳିଯାଏ । ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ରକୂଟରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଇତିହାସ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦରେ ଲୀନ ଅଛନ୍ତି । ଏହି କଥା ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର; ଏକଥର ଶ୍ରବଣ କଲେ ମହାପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ । ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପଢ଼ିଲେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଦୈନିକ ପାଠ କଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ, ପୁନଃଜନ୍ମ ନାହିଁ । ଏବେ ଛଅଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ: ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ସପ୍ତାହୀକ ପାଠ ପ୍ରକ୍ରିୟା । କୁମାରମାନେ କହିଲେ: ଏବେ ଆମେ ସପ୍ତାହୀକ ଶ୍ରବଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବୁ; ସାଧାରଣତଃ ଏହି କ୍ରିୟା ସାଙ୍ଗମାନେ ଓ ଧନ ସହିତ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଏ । ଏକ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ଡାକି, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଓ ବିବାହ ପରି ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ୍ । ନଭସ, ଆଶ୍ୱିନ, ଉର୍ଜା ଓ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଅଟେ; ଏହି ମାସରେ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଶ୍ରୋତାମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ମାସଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର । ଅନ୍ୟ ସାଙ୍ଗମାନେ ଓ ଦକ୍ଷ ଲୋକମାନେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଦରକାର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇବା ଉଚିତ୍—ଏଠାରେ କଥା ହେବ, ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଆସନ୍ତୁ । କିଛି ହରିକଥା ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଦୂରେ ଅଛି; ମହିଳା, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଦରକାର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେଉଁ ନିର୍ଲିପ୍ତ ବୈଷ୍ଣବମାନେ କୀର୍ତ୍ତନରେ ଆଗ୍ରହୀ, ସେମାନଙ୍କୁ ଚିଠି ପଠାଇବା ଓ ତାଙ୍କ ଲେଖା ଚାହିଁବା ଉଚିତ୍ । ସପ୍ତ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମିକମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବେ; ଏହି କଥା ଏକ ଅପୂର୍ବ ରସ ଦେବ । ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ଅମୃତ ଶ୍ରବଣକୁ ଆଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ, ପ୍ରେମରେ ନିବେଶିତ ହେଉନ୍ତୁ ।