ଦ୍ୱାରକାର ରାଜମହଳର ଅନ୍ତଃପୁର ନାରୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଲଜ୍ଜା ଓ ପ୍ରେମର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାକି ରହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡିବା କଠିନ ହେଲା, ତଥାପି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମସ୍କରା ହସରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଆକର୍ଷିତ କରି ବିଦାୟ ନେଲେ । ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସୁଧର୍ମା ନାମକ ସଭାଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ—ଏଠି ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ ଷଡ୍ବିକାରରୁ ମୁକ୍ତ ଥାନ୍ତି । ତାଳ ଦେଇ ସେଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଂହାସନରେ ବସି, ସ୍ୱୟଂ ଅପରାଜିତ ଚୟନ୍ତ୍ରରେ ଚମକୁଥିଲେ, ଏବଂ ଯଦୁବୀରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ । ଏଠି, ରାଜସଭାର ମୁଖ୍ୟ ଓ ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷକମାନେ ଆସି ନାନା ହସ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ ଦେଖାଇଲେ । ନୃତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ମୃଦଙ୍ଗ, ବୀଣା, ମୁରଜ, ବାଂଶୀ, ତାଳ ଆଦିର ଧ୍ୱନି ମିଶିଥିଲା । ସୂତ, ମଗଧ, ଓ ବନ୍ଦୀଗାୟକମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ପୂର୍ବତନ ଧର୍ମଶୀଳ ରାଜାମାନଙ୍କ କଥା କହୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଦେହଧାରୀ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଆସିଲେ । ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇ ଆସିଲେ । ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦୁଃଖର ବିବରଣୀ ଦେଲେ । ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗତ ହେବାକୁ ମନୋନିଷ୍ଠ ହେଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଜବରଦସ୍ତି ଗିରିବ୍ରଜାରେ ଦଶ ଦଶ ହଜାର ଦଳରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ କୃଷ୍ଣ, ଅପାର ଆତ୍ମା, ଶରଣାଗତଙ୍କ ଭୟ ନାଶ କରନ୍ତା, ଆମେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଏହି ସଂସାର ଭୟରୁ ଭଗ୍ନ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ ।” ସେମାନେ ଅନୁଭବ କରିଲେ ଯେ, ଏହି ଜଗତ୍ ଅଧର୍ମରେ ଲିନ, ଧର୍ମକୁ ଅବହେଳା କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା ପାଇଁ ହେଉଛି । ଯିଏ ଏଠି ଅପ୍ରମେୟ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଅଧର୍ମକୁ ନିବାରଣ କରିପାରିବେ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ଏହି ଜଗତରେ କେହି ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବେ କି? କିମ୍ବା ନିଜ କର୍ମଫଳ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବେ? ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ । ସେମାନେ କହିଲେ, “ରାଜାମାନଙ୍କ ସ୍ଵପ୍ନ ସମ ଆନନ୍ଦ ଅନ୍ୟର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ସବୁବେଳେ ଭୟରେ ଦବିତ । ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ କରିପାରିବା ନିଜ ଆତ୍ମାନନ୍ଦକୁ ଛାଡି, ଆମେ ମୂଢ ହୋଇ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛୁ । ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଶରଣଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ଅତେଯ୍ୟ, ମଗଧର କର୍ମଫଳରେ ବନ୍ଧିତ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ । ଆପଣ, ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଧାରୀ, ଆମକୁ ବନ୍ଦୀକର୍ଥା ରାଜାଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଗତ୍ ଜୟ କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ବାଇଶ ଦିନ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ର ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ ପୁନିପୁନି ହରାଇଛନ୍ତି । ଏବେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଜାକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛି । ଅଜୟ, ଅନୁଗୁଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ ।” ଦୂତ କହିଲେ, “ଏହିପରି ବନ୍ଧିତ ରାଜାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷୀ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକୁ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି । ଦୟାକରି ସେମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତୁ ।” ଏହିପରି ଦୂତର କଥା ଶୁଣି, ଏକାକାଳେ ଦେବ ଋଷି ନାରଦ, ତାପସ୍ୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଧୂସର ଜଟାଧାରୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ସଭାସଦ୍ୟ ଓ ପରିକରମାନେ ଉଠି ଶିର ନମାଇ ସମ୍ମାନ କଲେ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଚିତ ଆଦର ଓ ଆସନ ଦେଇ, ନାରଦଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରେମରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତିନି ଲୋକରେ ତୁମେ ଭଲ ଦେଖିଲେ କି? ଭୟ ନାହିଁ କି? ଭଗବାନଙ୍କ ଧର୍ମ ତୁମେ ଚର୍ଯ୍ୟା କରିବାରୁ ବଢ଼େ । ତୁମ ପାଖରେ କିଛି ଗୁପ୍ତ ନାହିଁ, ଏହି ତିନି ଲୋକର ମଧ୍ୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ କ’ଣ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି, ଦୟାକରି କହ ।” ନାରଦ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ମାୟା ଆମେ ବାରମ୍ବାର ଦେଖିଛୁ, ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଜୟ । ଆପଣ ସ୍ୱଶକ୍ତିରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିହାର କରିବା ସତ୍ୱେ, ଆପଣଙ୍କ ମହିମା ଲକଡ଼ା ଭିତରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଗୁପ୍ତ ରହେ । କେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟେ ଭଲଭାବେ ଜାଣିପାରିବେ? ଏହି ଜଗତ୍ ଆପଣଙ୍କ ମାୟାର ଚିତ୍ତପ୍ରତିବିମ୍ବ । ଆମେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭେଦ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ।” “ସଂସାରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଆତ୍ମାକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ଦେହର ଦୁଃଖ ଅଜ୍ଞାତ, ଲୀଳାବତାରରେ ନିଜ କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ନେଉଛୁ । ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଆପଣଙ୍କ ମାମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ସେ ବ୍ରହ୍ମାପଦ ଲାଭ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିବେ । ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯଜ୍ଞରେ ଦେବଦେବୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ । ଶ୍ରବଣ, କୀର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ କରି ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି—ଦର୍ଶନ କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶ କରିବାରେ କେତେ ଅଧିକ ପବିତ୍ରତା ହେବ! ଆପଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର କୀର୍ତ୍ତି ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଯେଉଁ ଜଳ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମନ୍ଦାକିନୀ, ପାତାଳରେ ଭୋଗବତୀ, ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗା ଭାବେ ପରିଚିତ, ସେହି ଜଳ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରେ ।” ଏହା ପରେ, ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିବାବେଳେ, କେଶବ ମଧୁର ହସ ଓ କଥାରେ ନିଜ ପରିଚାରକ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, “ତୁମେ ଆମ ପ୍ରଧାନ ଚକ୍ଷୁ, ନିଜ ମିତ୍ର ଓ ଉପଦେଶକ । ଏଠି କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ, କହ; ଆମେ ତୁମ୍ପରେ ଆସ୍ଥା ରଖୁଛୁ ।” ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ସର୍ବଜ୍ଞ ଉଦ୍ଧବ ମୃଦୁ ଭାବେ ଶିର ନମାଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ । ଏଠାରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ଦେବ ଋଷିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ଉଦ୍ଧବ, ସଭା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନୋଭାବ ବୁଝି, କହିଲେ, ‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ଋଷି ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ଆପଣ ଉପଦେଷ୍ଟା ଭାବେ ଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗଦେବା ଉଚିତ, ଆପଣଙ୍କ ମାମାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଓ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଉଚିତ । ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଆପଣ ନିଜେ କରନ୍ତୁ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପରାଜୟ ଦୁଇଟି କାମ ସାରିବ ।