ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା । ଏଠାରେ କହାଯାଏ, ଯଦି ଏକ ସପ୍ତାହ ଧରି ହରିଙ୍କର କଥା କାହାଣୀ କୁ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ, ତେବେ ଏହି ଜଗତରେ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ସମ୍ଭବ । ଏହି ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ମନର ଦୋଷ, ଅସୁଦ୍ଧି ଦୂର ହୁଏ । ଯେଉଁମାନେ ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ପାଣିରେ ବୁଲବୁଲା ଭଳି କିମ୍ବା ଜନ୍ତୁମାନେ ଭଳି, ଜନ୍ମିବା ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏକ ଶୁଷ୍କ ବାଁଶର ଗଠି ଫାଟିଯିବା ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲେ ମନର ଗଠି ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କରି ଫାଟିଯିବା ତାଠୁ ଅଧିକ ଅଦ୍ଭୁତ । ଏହି ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମନର ଗଠି ଭଙ୍ଗ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ କଟିଯାଏ, କର୍ମର ଫଳ ଶେଷ ହୁଏ । ମନ ଯଦି ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀ ଭଳି କଥା ଶ୍ରବଣରେ ସ୍ଥିର ହୁଏ, ଯାହା ଜଗତର ମଲିନତା କୁ ଧୋଇ ଦେଉଛି, ତେବେ ମୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମିଳିଥାଏ । ଏଭଳି କଥା ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଲା, ଯାହା ଭାଇକୁଣ୍ଠର ନିବାସୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚମକୁଥିଲା । ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଧୁନ୍ଧୁଳୀର ପୁଅ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢିଲେ । ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଦେଖି, ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏଠି ମୋର ଅନେକ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୋତା ଅଛନ୍ତି; ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥ କାହିଁକି ଏକ ସମୟରେ ଆସିନାହିଁ?" ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଆଉ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ସମସ୍ତେ ସମାନ ଭାବେ ଶ୍ରବଣ କରିଥିଲେ; ତେବେ ଫଳରେ ଏତେ ତଫାତ କାହିଁକି? ହରିଙ୍କର ଭକ୍ତମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ ।" ତାପରେ ହରିଙ୍କର ଦାସମାନେ କହିଲେ: "ଏଠି ଫଳର ତଫାତ ଶ୍ରବଣର ତଫାତ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ; ଯଦିଓ ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ଏତେ ଚିନ୍ତନ କରିନଥିଲେ । ଏହି ତଫାତ ପୂଜାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ଆପଣ ଗଭୀର ଭବେ ।" ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢିଗଲେ, ସେ ଶୁଣିଥିଲେ ଏବଂ ସପ୍ତ ରାତି ଉପବାସ କରି ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ଓ ଧ୍ୟାନ ରେ ଲଗିଥିଲେ । ଯଦି ଜ୍ଞାନ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ, ତାହା ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଶ୍ରବଣ ଅଲସତାରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ମନ୍ତ୍ର ଯଦି ସନ୍ଦେହ କରାଯାଏ, ତାହା ହାରାଯାଏ; ଯଦି ମନ ଭିନ୍ନ ଥାଏ, ପାଠ ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଵିଷ୍ଣୁର ଉପାସନା ନୁହେଁ, ସେଠା ନଷ୍ଟ; ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ନଷ୍ଟ; ଅଧ୍ୟୟନ ନ କରିଥିବା ପାଣିକୁ ଦାନ କଲେ ନଷ୍ଟ; ଅଚାର ଦ୍ୱାରା କୁଳ ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ଗୁରୁର ଉପଦେଶରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ନିଜ ମନରେ ନମ୍ରତା, ମନର ଦୋଷ ଜୟ କରିବା ଏବଂ କଥା ଶ୍ରବଣରେ ଅଟୁଟ ଧ୍ୟାନ—ଏହି ସବୁ ଯଦି ସାଧିତି, ତେବେ ଶ୍ରବଣର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳିଥାଏ; ଏବଂ କଥା ଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୈକୁଣ୍ଠର ନିବାସ ନିଶ୍ଚିତ । "ଓ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ ନିଜେ ତୁମକୁ ଗୋଲୋକ ଦେବେ," ବୋଲି ହରିଙ୍କର ଭକ୍ତମାନେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଇଗଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଆଉଥରେ ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ସମସ୍ତେ ଏହି ସପ୍ତ ରାତି ଶ୍ରବଣ କଲେ । "ଓ ନାରଦ, ଏବେ କଥା ଶେଷରେ କ’ଣ ଘଟିଲା ଶୁଣ," ବୋଲି ଉପାଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ହରି ନିଜେ ଭକ୍ତମାନେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ରଥ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ସେ ସମୟରେ ବିଜୟ ଓ ପ୍ରଣାମର ଶବ୍ଦ ଚାରିପାଖରେ ଗୁଞ୍ଜିଲା । ହରି ନିଜ ପ୍ରମୋଦରେ ପଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ ଦିନ୍ଦିଲେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପରି କରିଦେଲେ । ହରି ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ବର୍ଷା ମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗରେ କରିଦେଲେ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇଲେ, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇ ଶୋଭା କରାଇଲେ । ସେଠି ଗାଁର ଘୋଡ଼ାପାଳ ଓ ଚଣ୍ଡାଳ ଜନ୍ମ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କର କୃପାରେ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢିଲେ । ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ସେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଭଗବତ କଥା ଶ୍ରବଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଭଗବାନ ଭକ୍ତମାନେ ସହିତ ବିଦାୟ ନେଲେ । ଯେପରି ଆୟୋଧ୍ୟାବାସୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ, ସେପରି କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗୋଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ, ଯାହା ଯୋଗୀମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟ । ଏହି ଲୋକକୁ, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, କିମ୍ବା ସିଦ୍ଧମାନେ ଯାଇପାରିନାହିଁ, ସେମାନେ ଏହି ଭାଗବତ କଥା ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ପହଞ୍ଚିଲେ । ଏଠି ଘୋଷଣା ହେଉଛି: ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣ କଥାରେ କେତେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଫଳ ମିଳିଥାଏ? ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥାର ଅକ୍ଷର ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରବଣ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଉ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ । ବାୟୁ, ଜଳ, ପତ୍ର ଖାଇ, ଶରୀର ଶୁଷ୍କ କରି ତପସ୍ୟା କରି, ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଦୁର୍ଲଭ ଯୋଗ କରି ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ଥିତି ମିଳିନାହିଁ, ଯାହା ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣରେ ମିଳିଯାଏ । ସନ୍ଧିଳ୍ୟ ଋଷି, ଚିତ୍ରକୁଟରେ ରହି, ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦରେ ବିମଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି । ଏହି କଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର; ଏକଥିରେ ଏକଥର ଶ୍ରବଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଏହି କଥା ଉପଯୋଗ କଲେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ହୁଅନ୍ତି; ପ୍ରତିଦିନ ପାଠ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ ଏବଂ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ମହିମା—ଅଧ୍ୟାୟ ଛଅ: ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା । କୁମାରମାନେ କହିଲେ: "ଏବେ ଆମେ ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବେଚନା କରିବା । ସାଧାରଣତଃ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସହଚର ଓ ଧନ ସହିତ କରାଯିବା ଉଚିତ ।" ଏକ ଜ୍ୟୋତିଷୀ କୁ ଡାକି, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜାଣିବା ଉଚିତ; ବିବାହ ଭଳି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଉପସ୍ଥାନ କରିବା ଦରକାର । ନଭସ୍, ଆଶ୍ୱିନ, ଉର୍ଜା, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ଶୁଭ; ଏହି ମାସ ଶ୍ରବଣ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ଶ୍ରୋତାମାନେ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ । ଅନ୍ୟ ମାସ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଜିତ; ସେଗୁଡିକୁ ଛାଡି ଦେବା ଉଚିତ । ସହଚର ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଓ ସଚେତନ ଲୋକମାନେ ଚୟନ କରିବା ଦରକାର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ସନ୍ଦେଶ ଦେବା ଦରକାର: "ଏଠି କଥା ଶ୍ରବଣ ହେବ; ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଆସନ୍ତୁ ।" କିଛି ହରି କଥା ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଦୂର ଅଛି; ମହିଳା, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଦରକାର ।