ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ଋଷି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅସୀମ ଶକ୍ତି ଓ ଯୋଗମାୟାର ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଭାବକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଦେଖିବାରେ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଲେ ଓ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଧନ, କାମ ଓ ଧର୍ମ କ୍ରିୟାରେ ମନୋନିୟୋଗ ରହିଥିଲା। ଋଷି ଖୁସି ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନେ କରି, ବିଦାୟ ନେଲେ। ଏପରି ମାନବ ଜୀବନର ପଥାନୁସରଣ କରି, ନାରାୟଣ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୋଗ କରି, ଛଯ ହଜାର ଚୟିତା ନାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଜ୍ଜିତ, ମିଳନ ଓ ହସର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ହରିଙ୍କ ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିବା କୃତ୍ୟଗୁଡିକ, ଯେଉଁଗୁଡିକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି ଓ ବିନାଶର କାରଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଗୁଡିକୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଗାନ କରେ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦନ କରେ, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷର ପଥରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତମ୍ର ଦଶମ ଶ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧର 'କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଦର୍ଶନ' ନାମକ ଉନସଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଉଛି। ପରେ, ଶୁକଦେବ ଆଗକୁ କହିଲେ: ପ୍ରଭାତ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ଓ କୁକୁଡି ଡାକିବା ସମୟରେ, ନାରୀମାନେ ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ମିଳନର ବିୟୋଗରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପତିମାନେ ସେମାନୋଁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଜାଗି, ମନ୍ଦାରା ଅଟ଼ରୁ ଆସୁଥିବା ସ୍ନିଗ୍ଧ ପବନରେ ଅନ୍ଦ୍ରାର ଗୀତ ଗାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ, ବୈଦର୍ଭୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନର ବିୟୋଗକୁ ଭୋଗିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ନିଃସ୍ତାପିତ ହୋଇଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମାଧବ ଉଠି, ଜଳସ୍ପର୍ଶ କରି, ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତରେ ନିଜ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ—ଯିଏ ଅନ୍ଧକାରରୁ ପରେ। ସେ ଏକ, ଆତ୍ମଜ୍ୟୋତି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅବିନାଶୀ, ସ୍ୱଭାବରୁ ନିତ୍ୟ ପବିତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯାହାର ସୃଷ୍ଟି ଓ ବିନାଶ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ। ଏହା ପରେ, ସେ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରମରେ କ୍ରିୟା କଲେ; ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ସଂୟମିତ ଭାଷାରେ ବ୍ରହ୍ମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜ ଅଂଶଗୁଡିକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ, ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ବୃଦ୍ଧ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଉପାସନା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସେ ସୁନ୍ଦର ମୁଙ୍ଗୁଡ଼ି ଓ ମୁକୁତର ମାଳା ଲଗାଇଥିବା, ସ୍ୱସ୍ଥ, ଦୁହା ଦେଉଥିବା, ଶିଶୁ ଓ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ସହିତ ଗୋମାନେକୁ ଦାନ କଲେ। ଦିନ ପରେ ଦିନ, ଏହି ଭାବେ ସୁନ୍ଦର ଚିହ୍ନ ଥିବା ଗୋମାନେକୁ ଚାନ୍ଦିର ଶିର ଥିବା, ଲିନେନ, କୃଷ୍ଣ ଚମଡ଼ ଓ ତିଳ ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ କଲେ। ସେ ଗୋମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ବୃଦ୍ଧ, ଗୁରୁ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ନିଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଆଶୀର୍ବାଦ ନିବେଦନ କଲେ। ନିଜ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର, ମଣି, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଶୁଭ ସୁଗନ୍ଧି ଲଗାଇ, ମାନବ ମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ହେଲେ। ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖି, ଆଇନାକୁ ଦେଖି, ଗୋମାନେ, ବଳଦ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାମାନେକୁ ଦାନ କଲେ, ନାଗରିକ ଓ ରାଜମହଳର ନାରୀମାନେକୁ ତାଙ୍କର ଇଛା ପୂରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କଲେ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଲେ। ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ମାଳା, ପାନ ଓ ଅଙ୍ଗରାଗ ବଣ୍ଟନ କଲେ; ପରେ ମିତ୍ର, ସେବକ ଓ ପତ୍ନୀମାନେକୁ ଦେଲେ; ତାପରେ ନିଜେ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୁତା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରଥ ଆଣିଲେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଅନ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗ କରି, ପ୍ରଣାମ କରି ରଥ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ଚାଳକଙ୍କ ହାତ ଧରି, ରଥରେ ବସିଲେ, ସାତ୍ୟକି ଓ ଉଦ୍ଧବ ସହିତ, ପୂର୍ବ ପାହାଡ଼ରେ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦିପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ। ରାଜମହଳର ନାରୀମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ଓ ସ୍ନେହଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ; କୃଷ୍ଣ ହସି ତାଙ୍କୁ ମନମୁହିଁ ଦେଇ, କଷ୍ଟରେ ବିଦାୟ ନେଲେ। ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ସହିତ, ସେ ସୁଧର୍ମା ସଭାଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ ଷଟ୍ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ। ସେ ଉଚ୍ଚାସନରେ ବସି, ନିଜ ଦିପ୍ତିରେ ଚତୁର୍ଦିଗକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲେ; ବୀର ଯାଦୁମାନେ ସହିତ, ଆକାଶର ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଗଲେ। ଏଠାରେ, ରାଜା, କୃତ୍ୟଧର ଓ ନୃତ୍ୟାଚାର୍ୟମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ହସ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଉପସ୍ଥାନ କଲେ; ନୃତ୍ୟମାନେ ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ମୃଦଙ୍ଗ, ବୀଣା, ମୁରଜା, ବାଂଶୀ, ଝାଞ୍ଜ ର ଶବ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ସ୍ତୁତି ହେଲା; ସୁତା, ମାଗଧ ଓ ବାର୍ଦ୍ଧମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏଠାରେ, ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ ବସି, ପୂର୍ବତନ ରାଜାମାନେଙ୍କର ଉତ୍ତମ କଥା ରବାଦ କଲେ। ଏବେ, ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦେଖାର ଲୋକ ଆସିଲେ; ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଘୋଷଣା କରି, ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ନେଲେ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯୋଗଞ୍ଜଳି କରି ନମସ୍କାର କଲେ, ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୁଏଥିବା ବନ୍ଧନ ଦୁଃଖ ବିବର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ବିଜୟକୁ ମନ୍ଦିରେ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଜବରଦସ୍ତି ବନ୍ଧି ରଖାଯାଇଛନ୍ତି; ଦୁଇ ବିସ୍ ହଜାର ଦଳ ଗିରିବ୍ରଜରେ ବନ୍ଧିତ। ରାଜାମାନେ କହିଲେ: "କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ଅପାର ଆତ୍ମା, ଆଶ୍ରୟଗତଙ୍କର ଭୟର ନାଶକ, ଆମେ ତୁମେଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁଛୁ; ସଂସାର ଭୟରେ ଭୀତ ଓ ଭିନ୍ନ ଚିତ୍ତ ହୋଇଛୁ।" "ଜଗତ ଅଧର୍ମରେ ଲିନ୍, ଧର୍ମକୁ ଅନାବଲମ୍ବି; କିନ୍ତୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେଠାରେ ଉପାସନା ପାଇଁ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଚିରେ ଜୀବନ ଆଶାକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରେ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ତୁମେ, ମହାଶୟ, ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଓ ଅଧର୍ମର ଦମନ ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଅବତରିଛ। କିଏ ତୁମେଠାରେ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବେ? କିଏ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ପାଇପାରିବେ? ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ।" "ରାଜାମାନେଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ସ୍ଵପ୍ନପରି, ଅନ୍ୟମାନେଠାରେ ନିର୍ଭର; ସଦା ଭୟରେ ବୋଝା ଉଠିଛୁ, ମୃତ ଜୀବନ ଭୋଗୁଛୁ।