ନାରଦ ମହାମୁନି ଦ୍ୱାରକାରେ ପ୍ରବେଶ କରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଅନନ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ, ଗୋବିନ୍ଦ ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଏକ ଘରରେ ସେ ନିଜ ନିସ୍ତାର ପାଇଁ ତୟାରି କରୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ସେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରି ଏବଂ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରୁଛନ୍ତି, ଆଉ କେଉଁଠି ସେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରୁଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବସି ନିୟମିତ ଭାବରେ ବେଦ ପାଠ କରୁଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ତଳୱାର ଓ ଢାଳ ନେଇ ଧନୁର୍ବାଣୀ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବାକୁ ଦେଖିଲେ। କେଉଁଠି ସେ ଘୋଡା, ହାତୀ ଓ ରଥ ନେଇ ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ସେ ଶୟା ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ କବିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଏକ ଘରେ, ସେ ଉଦ୍ଧବ ଆଦି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟଠି ସେ ରାଜପ୍ରସ୍ତର ଶ୍ରେଷ୍ଠା ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜଳକ୍ରୀଡା କରୁଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ଭଲ ଭଳି ଶୁଭ୍ର ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଉଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟଠି ଶୁଭ କଥା ଓ ପୁରାଣ ଶୁଣୁଛନ୍ତି। ଘରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହ ହସି କଥା କହୁଛନ୍ତି; କେଉଁଠି ଧର୍ମ, ଅନ୍ୟଠି ଅର୍ଥ ଓ କାମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ୍ ଅଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ସେ ଏକା ହୋଇ ବସି ନିଜର ଅତୀତ ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟଠି ଗୁରୁମାନେକୁ ଉପଚାର ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ନିକଟରେ ସନ୍ଧି କରୁଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟଠି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟଠି ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଶୁଭ ଲୋକମାନେର ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି। ସମୟ ଅନୁସାରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେଙ୍କ ବିବାହ ଉପଯୁକ୍ତ ବର୍ଗର ସହ କରି ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଧନ ଦେଉଛନ୍ତି। ପିଲାମାନେ ଯାତ୍ରା ଓ ଉପନୟନ ଦିବସରେ ଉତ୍ସବ କରୁଛନ୍ତି; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଯୋଗୀଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାନ୍ତି। କେଉଁଠି ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟଠି ଧର୍ମ ରଖି ପୋକରି, ଉଦ୍ୟାନ, ମଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ସିନ୍ଧୁ ଘୋଡା ଚଢ଼ି ଶିକାର କରୁଛନ୍ତି; ଏଠି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପଶୁ ବଧ କରୁଛନ୍ତି, ଯଦୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ଦୱାରକାର ଅନ୍ତଃପୁର ଓ ଅନ୍ୟଠି ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ ଯୋଗୀଶ୍ୱର ନିଜ ଏକାଧିକ ଅବସ୍ଥା ଅନୁଭବ କରି ଘୂରୁଛନ୍ତି। ତାପରେ, ନାରଦ ହସି ହସି ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମର ଯୋଗମାୟା ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଅପାର; ଏହା ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଗୋଚର। ତୁମର ଚରଣସେବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶକ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ମୁଁ ଏବେ ତୁମର କୀର୍ତିରେ ପ୍ରଭାସିତ ଲୋକମାନେକୁ ଯିବି; ତୁମର ଲୀଳା ଗାଇ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ପବିତ୍ର କରିବି।" ଭଗବାନ କହିଲେ, "ମୁଁ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମର କାର୍ଯ୍ୟ ସୂଚକ ଓ କର୍ତ୍ତା, ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି; ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଏହି ଜଗତ ଗ୍ରହଣ କରିଛି—ପୁତ୍ର, ଦୁଃଖ କରିନି।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ, "ଏପରି ଶୁଦ୍ଧ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ଘରରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅପାର ଯୋଗମାୟା ଦେଖି ମୁନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।" ଏପରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ନାରଦ ତାଙ୍କ ଧନ, କାମ ଓ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ୍ ଦେଖି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନେ କରି ଯିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏପରି ମାନବ ଜୀବନ ପଥ ଅନୁସରି, ନାରାୟଣ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜୀବର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଶୋଳେ ହଜାର ଚୟିତ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ଲୀଳା ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଲଜ୍ଜା ଓ ମୃଦୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଘେରାଯାଇ। ହରିଙ୍କ ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି କିଏ ଗାଏ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦନ କରେ, ସେମାନଙ୍କର ଭଗବାନ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ପଥରେ ଚଳିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ। ଏପରି, 'କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଦୃଶ୍ୟ' ନାମକ ଅଅଂଶର ଶେଷ ହେଲା। ପରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ପ୍ରଭାତ ସମୟ ଆସିଲା, କୁକୁଡ଼ି ଡାକିଲା, ଏବଂ ଚିର ଅଲଗା ହୋଇଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଅଳିଙ୍ଗନରେ ଆସିଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଜାଗି ନିଦ୍ରାବିହୀନ ଗୀତ ଗାଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, ମନ୍ଦାର ଶିତଳ ପବନରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ। ବୈଦର୍ଭୀ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କ ଅଳିଙ୍ଗନରୁ ଅଲଗା ହେବାକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମାଧବ ଉଠି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ନିଜ ପରି ଅନ୍ଧକାରରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତରେ ନିଜର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ସେ ଏକ, ନିଜର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିବା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅବିନାଶୀ, ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଚିରଶୁଦ୍ଧ, ବ୍ରହ୍ମନାମ ଅଧିକାରୀ, ଯାହାର ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ ହୁଏ, ଏବଂ ଯାହାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୁଏ। ଏହାପରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରି, ପରିଷ୍କୃତ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ କ୍ରମିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ନିୟମିତ ଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମ ପାଠ କଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ ନିଜ ପ୍ରତି ଅଂଶକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ବୃଦ୍ଧ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ପୂଜା କଲେ। ସେ ଦିନକୁ ଦିନ ମୁକୁତା ମାଳା ଦେଇ ସୁନ୍ଦର ଶୁଭ୍ର ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଉଥିଲେ, ସୁନ୍ଦର ଶ୍ୱେତ ଖୁର ଓ ଚାନ୍ଦିର ଆଭା ଥିବା ଗାଈ, ଲିନେନ୍, ମୃଗଚର୍ମ ଓ ତିଳ ଦେଉଥିଲେ। ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ବୃଦ୍ଧ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେକୁ ନମସ୍କାର କରି, ନିଜର ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଭଲ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଉଥିଲେ। ମନୁଷ୍ୟ ମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ହୋଇ, ନିଜର ଗଣ୍ଡ, ମଣି, ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ଶୁଭ୍ର ଉଙ୍ଗ ଲଗାଇ ନିଜକୁ ଶୋଭାୟମାନ କଲେ। ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖି, ଆଇନା ଦେଖି, ଗାଈ, ବଳଦ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ନାଗରିକ ଓ ଅନ୍ତଃପୁର ମହିଳାମାନେର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଖୁସି କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଉଥିଲେ।