ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଆମକୁ କୁହ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେ, ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହୋଇ, ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଉଠି ଏକ ଅନ୍ୟ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ। ସେଠି ଯାଇ, ସେ ଦେଖିଲେ—ଗୋବିନ୍ଦ ତାଙ୍କର ଶିଶୁ ପୁଅମାନେ ସହ ବଡ ଆନନ୍ଦରେ ଅଛନ୍ତି। ପୁନି ଅନ୍ୟ ଘରେ ଦେଖିଲେ, ସେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଉଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ଦେଖିଲେ, ସେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରୁଛନ୍ତି, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଉଛନ୍ତି, ଆଉ କେଉଁଠି ନିଜେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବସି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାଷାରେ ବେଦ ପାଠ କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ତଳୱାର ଓ ଢାଲ ନେଇ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ପଥରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଘୋଡା, ହାତୀ, ରଥ ନେଇ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି, ଆଉ କେଉଁଠି ବିରାମ କରିବା ସମୟରେ ବାର୍ଦ୍ଦମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ଉଦ୍ଧବ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ରାଜପ୍ରାସାଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାନୀମାନେ ସହ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରୁଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ଶିରୋପରି ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ମଙ୍ଗଳମୟ ପୁରାଣ କଥା ଶୁଣୁଛନ୍ତି। କେବେ ଘରେ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହ ହାସ୍ୟ କଥା କହି ହସୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରେ, କେଉଁଠି ଅର୍ଥ ଓ କାମରେ ଲିନ୍ନ। କେଉଁଠି ଏକାକୀ ବସି ପ୍ରକୃତି ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ସେବା ଓ ଉପହାର ଦେଉଛନ୍ତି। କେଉଁଠି କେଶବ କେତେକଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି, ଆଉ କେଉଁଠି ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଧର୍ମଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରୁଛନ୍ତି। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେଙ୍କ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଇ ଉଚିତ ଧନ ଦେଉଛନ୍ତି। ସନ୍ତାନମାନେଙ୍କ ବିଦାୟ, ଉପନୟନ ଆଦି ମହାଉତ୍ସବ କରୁଛନ୍ତି; ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କ ଚମତ୍କାର ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ। କେଉଁଠି ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି କୁଆ, ବାଗିଚା, ମଠ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କରୁଛନ୍ତି। କେଉଁଠି ସିନ୍ଧୁ ଘୋଡା ଚଢ଼ି ଶିକାର କରୁଛନ୍ତି, ଏଠାରେ ସେ ଯଜ୍ଞ ନିମିତ୍ତ ଜନ୍ତୁ ବଧ କରୁଛନ୍ତି, ଯଦୁବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଙ୍କ ଘେରେ। ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପେ ସେ ଅନ୍ତଃପୁର ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଯୋଗେଶ୍ୱର ଭାବରେ ନିଜ ଅନେକ ଭାବ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଚାହିଁ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି। ଏପରେ ନାରଦ, ହସ୍ୟମୁଖରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ କହିଲେ—ତୁମର ଏହି ଯୋଗମାୟା ଆମେ ଜାଣୁ, ଏହା ମାୟାବୀମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଗମ୍ୟ; ଯୋଗୀମାନେଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣସେବା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଅପ୍ରକାଶ ହୁଏ। ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମ ଯଶ ଭରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଯିବି, ତୁମ ଲୀଳାଗାଥା ଗାଇ ଭ୍ରମଣ କରିବି, ଯାହା ସଂସାରକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ—ମୁଁ ଗୃହସ୍ଥର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ଆଚରଣର ଉପଦେଷ୍ଟା ଓ କର୍ତ୍ତା, ସେମାନେ ଯାହା ମନ୍ୟ କରନ୍ତି ତାହା କରେ; ଏହା ଶିଖାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଲୋକରେ ଆସିଛି—ମୋ ପୁତ୍ର, ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏପରି ଶୁଦ୍ଧ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଆଚରଣ କରି, ସେ ଘର ଘରେ ଏକାଇଁ ବିରାଜମାନ ଭଗବାନ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ନିରନ୍ତର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅପାର ଯୋଗମାୟା ଦେଖି ମୁନି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଓ ଉତ୍ସુકତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଧନ, କାମ, ଧର୍ମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ମନ ଦେଇଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେ ମନେ କେବଳ ତାଙ୍କୁ ରଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏପରି ମାନବ ଚର୍ୟା ଅନୁସରି, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିବା ନାରାୟଣ, ଷୋଳେ ହଜାର ଚୟିତ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଲଜ୍ଜିତ, ପ୍ରେମଳୁଟିଆ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ହାସ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିହାର କରୁଥିଲେ। ଏଠି କ୍ଷିରୋଦ, ଏହି ହରିଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାହା ସଂସାରର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ, ଓ ଯାହାର କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ—ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ଶୁଣେ, କହେ, ମନ୍ୟ କରେ, ସେଠି ମୁକ୍ତିପଥରେ ପ୍ରଭୁପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏପରି ଭାବେ 'କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଦର୍ଶନ' ନାମକ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ପ୍ରଭାତ ହେବା ସମୟରେ, କୁକୁଡ଼ିଆ ଡାକିଲା, ଓ ଯଦୁନାଥଙ୍କ ଭାବରେ ବିୟୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ରାନୀମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଜାଗି, ମନ୍ଦାର ଅଟବିର ମୃଦୁ ବାୟୁରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ନିଦ୍ରାହୀନ ଗୀତରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ବୈଦର୍ଭୀ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନର ବିୟୋଗ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତେ, ମାଧବ ଉଠି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ନିର୍ମଳ ମନେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ସେଉଁଠି ଅନ୍ଧକାରର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଏକମାତ୍ର ପରମ ପୁରୁଷ। ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ କରୁଥିବା, ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅବିନାଶୀ, ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ଶାଶ୍ୱତ ପବିତ୍ର, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା କୁହାଯାଏ, ତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ। ଏପରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସେ କ୍ରମାନୁସାରେ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ—ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କଲେ, ବ୍ରହ୍ମପାଠ କଲେ। ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ଅଂଶମାନେ, ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ, ବୃଦ୍ଧ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ, ମୁକ୍ତା ମାଳା, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା, ସ୍ୱସ୍ଥ ଗାଈ ଓ ଛିଆଁ ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଶୃଙ୍ଗାରିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଚାନ୍ଦି ମୁଣ୍ଡି ଗାଈ, ଅଂଗବସ୍ତ୍ର, କୃଷ୍ଣାଜିନ, ତିଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଉଥିଲେ। ସେ ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ବୃଦ୍ଧ, ଗୁରୁ, ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ନମସ୍କାର କରି, ନିଜ ଜନ୍ମର ମଙ୍ଗଳ ଉପକରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଉଥିଲେ। ମାନବ ମଣ୍ଡଳର ଶିରୋମଣି, ସେ ନିଜ ଅଲଙ୍କାର, ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ସୁଶୋଭିତ ହେଲେ।