ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ, ମହାମୁନିମାନେ। ମୁଁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲି—ସେଠାରେ ଏକ ଯୁବତୀ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ବିଷାଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଶରୀର ଦୁଃଖିତ ଓ ଆତ୍ମା ଅଶାନ୍ତ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦୁଇଜଣ ବୃଦ୍ଧ ପୁରୁଷ ଶୟାନ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ—ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଦୁର୍ବଳ, ସଚେତନ ନୁହେଁ। ଯୁବତୀ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ବସି କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ସେ ଦଶ ଦିଗରେ ନିଜ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଶତାଧିକ ନାରୀମାନେ ପଂଖା ଜାଲି ଶିତଳ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦୂରରୁ ଦେଖି, ମୁଁ କୁତୁହଳବଶତଃ ସେଠାକୁ ଯାଇଲି। ମୋତେ ଦେଖି, ସେ ଯୁବତୀ ଉଠି ଆଗ୍ରହ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ମୋତେ କହିଲେ—"ଓ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାକରି ଏଠାରେ ଅଲ୍ପ ସମୟ ରୁହନ୍ତୁ ଓ ମୋର ଚିନ୍ତା ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କର ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରରେ ଜଗତର ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ।" "ଆପଣଙ୍କର ଅନେକ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳେ।" ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି: "ତୁମେ କିଏ? ଏହି ଦୁଇଜଣ କିଏ? ଏହି କମଳନୟନା ନାରୀମାନେ କିଏ? ମୋତେ ସବୁ କଥା ଖୋଲି କହ, ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ଦୁଃଖର କାରଣ କ’ଣ?" ଯୁବତୀ କହିଲେ: "ମୋର ନାମ ଭକ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଜଣ ମୋ ପୁଅ—ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ। ସମୟର ପ୍ରଭାବରେ ସେମାନେ ବଢ଼ି ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନାରୀମାନେ ମୋତେ ସେବା କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରି। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସେବା କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋର ସତ୍ୟ କୃତ୍ୟ ହେଉନି।" "ମୁଁ ଏବେ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋ କଥା କହିବି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥା ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ, ଶୁଣିବାରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳିବ। ମୁଁ ଦ୍ରାବିଡ଼ ଦେଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲି, କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ବଢ଼ିଲି, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଗୁର୍ଜର ଦେଶର କିଛି ସ୍ଥାନରେ ବୃଦ୍ଧ ହେଲି। କଳିର ଭୟାନକ ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟମତୀମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରେ ଦୁର୍ବଳ ହେଲି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମୁଁ ଓ ମୋ ପୁଅମାନେ ଦୁଃଖରେ ରହିଲୁ।" "ଏବେ ମୁଁ ପୁନି ଭୃନ୍ଦାବନକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦର ହୋଇଛି, ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମୋର ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଦୁଃଖରେ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ଶୋଇଛନ୍ତି। ଏଠାରୁ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" "ମୋ ପୁଅମାନେ ବଢ଼ି ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଏହି ଦୁଃଖ ମୋତେ ଖାଇଯାଉଛି। ମୁଁ ଯୁବତୀ, ତଥାପି ମୋର ପୁଅମାନେ କିଏଁ ବଢ଼ି ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି? ଏହି ଉଲ୍ଟା ଘଟଣା କିପରି ହେଲା? ସାଧାରଣତଃ ମାଆ ବଢ଼ି ହୋଇଥାଏ, ପୁଅମାନେ ତ ଯୁବ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣାର କାରଣ କ’ଣ? ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ହେ ଯୋଗସାମ୍ପଦ୍ୟ, ହେ ଧୀମାନ!" ନାରଦ କହିଲେ, "ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସବୁ ଆତ୍ମାରେ ଅନୁଭବ କରୁଛି। ହେ ନିର୍ମଳା, ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ହରି ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ଆଣିଦେବେ।" ସୂତ କହିଲେ, ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମହାମୁନି ତୁରନ୍ତ କଥା କହିଲେ—"ଶୁଣ, ଶିଶୁ, ଏଠାରେ ଯୋଗ ଓ ଭୟଙ୍କର କଳିର ପ୍ରଭାବରେ ଶିଷ୍ଟାଚାର, ଯୋଗମାର୍ଗ ଓ ତପସ୍ୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି। ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଅଘାସୁର ପରି ଚଳାକି ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଦୁଃଖିତ, ଅଧର୍ମୀ ଆନନ୍ଦିତ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିଥାଏ, ସେଇ ସତ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଜ୍ଞାନୀ।" "ଏହି ଚଣ୍ଡାଳମାନେ ଦେଖି, ଧରିତ୍ରୀ ଭାରବାହିନୀ ହୋଇଯାଇଛି, ଦିନକୁ ଦିନ ଶୁଭ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ। ଏବେ ତୁମେ ଓ ତୁମ ପୁଅମାନେ ସହିତ କେହି ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ମୋହରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ତୁମକୁ ଅବହେଳା କରିଛନ୍ତି, ତୁମେ ଅବସ୍ଥାପନ୍ନ।" "ଭୃନ୍ଦାବନ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେବାରେ ତୁମେ ପୁନି ଯୁବତୀ ଓ ତରୁଣୀ ହେଲା। ଧନ୍ୟ ଭୃନ୍ଦାବନ, ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତି ନୃତ୍ୟ କରେ। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଗ୍ରାହକ ନଥିବାରୁ ଏହି ଦୁଇଜଣର ବଢ଼ି ବୟସ କମିନାହିଁ; ଅଳ୍ପ ସ୍ୱସ୍ତିରେ ସେମାନେ ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ ଭାବିଛନ୍ତି।" ତାହାପରେ ଭକ୍ତି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା କିପରି ଅଶୁଦ୍ଧ କଳିକୁ ସ୍ଥାପିତ କଲେ? କଳି ଆସିବା ସହିତ ଧର୍ମର ସାର କେଉଁଠି ଗଲା? ଦୟାଳୁ ହରିଙ୍କ ଥିବା ସତ୍ୱେ ଅଧର୍ମ କିପରି ଦେଖାଯାଉଛି? ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରନ୍ତୁ।" ନାରଦ କହିଲେ: "ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ଶିଶୁ, ମମତାରେ ଶୁଣ। ମୁଁ ସବୁ କଥା କହିବି, ତୁମର ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହେବ। ଯେବେ ମୁକୁନ୍ଦ ପୃଥିବୀ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ, ସେହି ଦିନଠାରୁ କଳି ଆସିଲା, ସମସ୍ତ ଧର୍ମମାର୍ଗକୁ ବାଧା ଦେଲା।" "ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା ଦିଗ୍ବିଜୟ କରିବା ବେଳେ କଳିକୁ ଦେଖି, ସେ ଶରଣ ନେଲା; ମୁଁ ତାକୁ ମାରିଲି ନାହିଁ, ମଧୁ ତୋଳୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମର ପରି ଛାଡ଼ିଦେଲି। ତପସ୍ୟା, ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଯାହାରେ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ, କଳିରେ କେଶବଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରି ସେହି ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" "କଳି ସମାନ ଓ ଅସାର ଦେଖି, ବିଷ୍ଣୁରାତ ପ୍ରଜାମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଇବା ପାଇଁ ତାକୁ ରଖିଲେ। ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟରେ ସାର ଚାଲିଯାଇଛି, ଭୂମିରେ ବସ୍ତୁମାନେ କେବଳ ଛୋଲା ପରି ଅଛନ୍ତି।" "ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଘରେ ଘରେ ଭାଗବତ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣା ଲାଗି ଲୋଭରେ କଥାର ସାର ଚାଲିଗଲା। ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ନାସ୍ତିକ, ନରକୀୟ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ରହିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୀର୍ଥର ସାର ନାହିଁ।" "ମନେ ଅତି ଆସକ୍ତି, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ତୃଷ୍ଣା ଥିବା ଲୋକମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୟାର ସାର ନାହିଁ। ମନର ପରାଜୟ, ଲୋଭ, ଢଂଗ, ଅନ୍ୟମତ ଓ କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନରେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗର ଫଳ ନଷ୍ଟ।" "ପଣ୍ଡିତମାନେ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ କାମରେ ମଗ୍ନ, ପୁଅ ଜନ୍ମାଇବାରେ ଦକ୍ଷ, କିନ୍ତୁ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ଅଦକ୍ଷ। ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ ସତ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କେଉଁଠି ମିଳୁନାହିଁ, ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ସତ୍ୟର ସାର ସମସ୍ତଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ।" "କିନ୍ତୁ ଏହି ହେଉଛି କଳିଯୁଗର ସ୍ୱଭାବ; ଏଠାରେ କାହାକୁ ଦୋଷ ଦିଅଯିବ? ଏହିଠାରେ ପଦ୍ମନୟନ ଭଗବାନ୍ ନିଜେ ସହିଛନ୍ତି, ନିକଟରେ ଦଢ଼ି ରହିଛନ୍ତି।