ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ୍, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ନିଜ ପୁଅ ଓ ବହୁଁ ଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରି ଚାଲିଗଲେ, ତାପରେ ହଳାୟୁଧ ନିଜ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ନିଜ ବାନ୍ଧବମାନେ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହଶୀଳ ହୃଦୟ ଧାରଣ କରି, ଯଦୁମାନଙ୍କ ସଭାରେ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ଏହି ରାମଙ୍କ ପ୍ରଭାବର ଚିହ୍ନ ବହନ କରୁଥିବା ସେଇ ନଗର ଏଯାଁ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଦକ୍ଷିଣେ ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ। ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର 'ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଟାଣି ନେଇଥିବା ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କ ବିଜୟ' ନାମକ ଅଠଷଠି ଅଧ୍ୟାୟର ଏଠି ସମାପ୍ତି ଘଟିଲା। ଏହିପରେ, ମୁନି ନାରଦ ଶୁନିଲେ ଯେ, ନରକାସୁର ବଧ ହୋଇଛି ଓ ଅନେକ ନାରୀମାନେ କେବଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିବାହିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ହେଲା—ଏକ ଦେହରେ କିପରି ସେ ଏକ ସମୟରେ ଆଠ ହଜାର ଦୁଇଶେ ନାରୀଙ୍କୁ ନିଜ ଘରେ ବିବାହ କରି ରହିଛନ୍ତି! ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଦିବ୍ୟ ମୁନି ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ବିଶାଳ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ବାଗିଚା ଫୁଲି ରହିଥିଲା, ପକ୍ଷୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସ୍ବରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା। ଅନେକ ହ୍ରଦ ନୀଳ କମଳ, ଶତଦଳ, ଦିନମଲିକା ଓ କୁମୁଦ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଉଚ୍ଚ କାଶ ଓ ନଳରେ ଭରିଥିଲା, ହଂସ ଓ କଦମ୍ବର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ନଗର ନବଲକ୍ଷ ରତ୍ନ ଭବନ, କ୍ରିଷ୍ଟଲ ଓ ରୌପ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ, ମହାପାଣ୍ଡୁକ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ରାସ୍ତା, ବଜାର, ଚକ, ମଠ ଏବଂ ମଞ୍ଚଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ, ଦେବାଳୟ ଓ ସଭା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ। ରାସ୍ତା ଓ ଦ୍ୱାର ଜଳ ଛିଟାଯାଇଥିଲା, ଧ୍ୱଜପତାକା ରୂପେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ଅଟକାଯାଉଥିଲା। ଭିତର ସୁନ୍ଦର ଅନ୍ତଃପୁର ସମସ୍ତ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲା। ଏଠାରେ ହରିଙ୍କ ନିଜ କୌଶଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେପରି ତ୍ୱଷ୍ଟା ନିଜ ହାତରେ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। ନାରଦ ଏହି ଛଦ୍ମ ଶୋଭା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଭବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ଶୌରିଙ୍କ ଗୋଟିଏ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଭବନ। ଏଠି କୋରାଲର ଖମ୍ଭ, ନୀଳ ମଣିର ତଳ, ନୀଳମାଣି ଦ୍ୱାରା ଦିଵାଲ, ଅତି ଦ୍ରୁଶ୍ୟମାନ ଭୂମି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ମୁକ୍ତା ମାଳା ଝୁଲିଥିଲା, ରତ୍ନ ଓ ହାତୀଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଆସନ ଓ ବିଚାନା ଥିଲା। ସେଠି ଦାସୀମାନେ ଚମତ୍କାର ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହାର ନଥିଲେ; ପୁରୁଷମାନେ ଚମତ୍କାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର, କମରପଟି, ପାଗା ଓ ମଣିର ଝୁମକା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ରତ୍ନ ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୋଇଯାଉଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ବାଲକନୀରେ ମୟୂର ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଧୂପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଗଭୀର ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ସେଠି ହଜାର ଦାସୀମାନେ ଦେହ, ଯୌବନ, ଶୋଭା ଓ ପୋଶାକରେ ସମ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାନୀ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାତଲା କାମରା ଦ୍ୱାରା ସାତ୍ୱତନାଥଙ୍କୁ ବିଲ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଧର୍ମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧାରକ ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ଭଗବାନ୍ ତୁରନ୍ତ ଶୟନାସନରୁ ଉଠି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ନାରଦଙ୍କ ପାଦରେ ଶିର ଛୁଇଁ, ହାତ ଜୋଡି ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆସନ ଦେଇ ସ୍ବାଗତ କଲେ। ଭଗବାନ୍, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶିକ୍ଷକ ଓ ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ନାରଦଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ସେଇ ପାଦଜଳ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଲେ। କାରଣ, ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ 'ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟଦେବ' ଭାବେ ପବିତ୍ରତମ ତୀର୍ଥ। ଏପରି ଭାବେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ପୁରାତନ ନାରାୟଣ ନରଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ମିଠା ଓ ନିୟମିତ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ କରିପାରିବୁ, ଭାଗ୍ୟବାନ୍?" ନାରଦ କହିଲେ, "ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ଆପଣ ଯେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମିତ୍ରତା ଦେଖାନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ନିଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ଏହା ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ଜଗତର କ୍ଷେମ ପାଇଁ ଆପଣ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅବତାର ନେଇ ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏହି ଆମେ ଜାଣୁଛୁ।" "ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱୟ ଯେ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଗଭୀର ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ସଂସାରରେ ବିପଦ୍ରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଛି—ମୁଁ ଏହି ଚିନ୍ତା କରି ସଦା ଘୁଞ୍ଚିଉଛି, ଆପଣ ଦୟା କରି ମୋତେ ସ୍ମୃତି ଦିଅନ୍ତୁ।" ଏପରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଦିନ, ନାରଦ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କ ଯୋଗମାୟା ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ସେଠି ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟା ଓ ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ଚେଷ୍ଟା ଖେଳୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ରଦ୍ଧାରେ ଉଠି, ଆସନ ଓ ଅନ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ। ସେଠି ଏପରି ପ୍ରସ୍ନ ହେଲା, "ପ୍ରଭୁ, କେବେ ଆସିଲେ? ଆମେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆପଣଙ୍କ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କ'ଣ ଦେଇପାରିବୁ?" ଏହି ଭଳି ଉତ୍ତର ଦେଇ, ନାରଦ ଚୁପଚାପ ଏକ ଅନ୍ୟ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଶିଶୁମାନେ ସହ ଖେଳୁଥିବା ଦେଖିଲେ; ଅନ୍ୟ ଗୃହରେ ସେ ନିଜ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଉଥିଲେ। କେଉଁଠି ହୋମ କରୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ପଞ୍ଚ ସଂସ୍କାର ସହ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ନିଜେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଉଥିଲେ। ସେଉଁଠି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବେଦ ପାଠ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟଠି ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ। କେଉଁଠି ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ରଥ ସହ ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ବିଚାନାରେ ଶେଇ, ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ଅନ୍ୟଠି ଉଦ୍ଧବ ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ରାନୀମାନେ ସହ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିଲେ। କେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କୃତ ଗାଁଁ ଦେଉଥିଲେ, କେଉଁଠି ପୁଣ୍ୟ କଥା ଓ ପୁରାଣ ଶୁଣୁଥିଲେ। କେଉଁଠି ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହ ହାସ୍ୟ କଥା କହି ହସୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ଧର୍ମ, ଅନ୍ୟଠି ଅର୍ଥ, କାମରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲେ।