ଏହି ଉତ୍ତର କାଣ୍ଡର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଆମେ ଦେଖୁଛୁ। ହସ୍ତିନାପୁର ନଗରରେ ବଳରାମ ତାଙ୍କର ହଳର ତିରିଖା ଦେଇ ଏହି ନଗରକୁ ଫାଟିବାରେ ଲଗାଇଲେ, ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଅପାର ଥିଲା। ସେ ଏହି ନଗରକୁ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଟାଣି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବାରେ ଲଗିଲେ। ହସ୍ତିନାପୁର ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୌକା ଭଳି ଘୂରିବାକୁ ଲଗିଲା, ଏହା ଦେଖି କୌରବ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭୟରେ ଅନ୍ୟନ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, କୌରବମାନେ ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହିତ ବଳରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଶରଣ ନେବାକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସାମ୍ବକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ହାତ ଯୋଡି ବଳରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ରାମ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କର ଆଧାର, ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିନାହିଁ। ଦୟାକରି ଆମର ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ଆମେ ଅବୁଦ୍ଧ ଓ ଭ୍ରାନ୍ତିମୟ।” ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ, “ଆପଣ ଏକା ନିଜେ ନିର୍ଭରାହୀନ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ନାଶର କାରଣ। ବିଦ୍ୱାନମାନେ କହନ୍ତି ଏହି ବିଶ୍ୱ ଆପଣଙ୍କର ଖେଳ ଓ ଆପଣ ଏହା ସହିତ ଖେଳନ୍ତି। ହେ ଅନନ୍ତ, ଆପଣ ଏକା ନିଜେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ତ୍ରିଶୁଳ ଶିର ଉପରେ ହସି ନେଇଥାନ୍ତି; ଏହି ବିଶ୍ୱ ଆପଣ ମଧ୍ୟରେ ଲୟ ହେଲା ପରେ, ଆପଣ ଏକା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରହିଯାନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଦେଖିବାରେ ଲୋକମାନେ ଶିକ୍ଷା ପାଆନ୍ତି, ଏହା ଦ୍ୱେଷ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟା ନୁହେଁ; ଆପଣ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରି ସଦା ଜଗତର ରକ୍ଷାରେ ଲଗିଥାନ୍ତି। ହେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାରକ, ଅବିନାଶୀ, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟା, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ ଓ ଆପଣଙ୍କର ଶରଣ ନେଇଛୁ।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଏହିପରି ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟସ୍ତ ଓ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ଶରଣାଗତ କୌରବମାନେ ଦେଖି ବଳରାମ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଓ ସେମାନେକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇ କହିଲେ, “ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।” ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ବଳରାମଙ୍କୁ ବାଜାରେ ଏକାଷଠି ବୟସର ହାତୀ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ଘୋଡା ଦେଲେ। ଏହା ସହିତ ଷଠି ହଜାର ସୁନାର ରଥ, ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଏକ ହଜାର ଗଣ୍ଡମାନେ ଓ ଗଳା ହୀନ ବନ୍ଧୁମାନେ ଦେଲେ। ବଳରାମ ସମସ୍ତ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ଜାଉ ଦେଉଁ ନିଏ, ମିତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଇ ନଗର ଛାଡି ଦେଲେ। ହଳାୟୁଧ ତାଙ୍କର ନିଜ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କର ରିଶ୍ତାଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ହୃଦୟ ଭରି ମମତା ଥିଲା। ଯଦୁମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଥିବା ସଭାରେ, ବଳରାମ କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ଆଜିଯାଏଁ, ରାମଙ୍କର ପ୍ରଭାବର ଚିହ୍ନ ଥିବା ଏହି ନଗର ଗଙ୍ଗାର ଦକ୍ଷିଣରେ ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଅଛି। ଏଠି ଉତ୍ତର କାଣ୍ଡର ଏଠି ଅଂଶ 'ହସ୍ତିନାପୁର ଟାଣିବାରେ ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କ ବିଜୟ' ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଅଟେ। ପରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଓ ନାରଦ ଋଷିଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ। ନାରକାସୁରଙ୍କ ବଧ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନେକ ଜନନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିବା ଖବର ଶୁଣି, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏକ ଶରୀର ଥିଲା ଯାହା ସହିତ, କୃଷ୍ଣ ସମୟରେ ଏକାଠି ଆଠ ହଜାର ଦୁଇ ଶତ ଜନନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହରେ ବିବାହ କରିବାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା। ଦ୍ୱାରକା ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟ ମୁନି ନାରଦ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବଗିଚା ଓ ପାର୍କ ଫୁଲେଇ ଥିଲା, ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ନିଳ କମଳ, ଶାଳୁକ, ଦିନକମଳ ଓ କୁମୁଦ ଫୁଲ ଦେଇ ହ୍ରଦଗୁଡିକ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଉଚ୍ଚ ଖଣ୍ଡ ଓ ହଂସ, ମାଦାର, କୁଲିଙ୍ଗ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ନଗରରେ ନବ ଶତ ହଜାର ରତ୍ନ ଓ ଚାନ୍ଦିର ମହଲ ଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରବଳ ଏମେରାଲ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସୁନା ଓ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ସେହି ନଗରର ରାସ୍ତା, ଚକ, ବଜାର ଏକ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭା ଥିଲା; ଆଲି ଓ ଦ୍ୱାର ଜଳ ଦେଇ ଶିତଳ ହୋଇଥିଲା, ଝଣ୍ଡା ଓ ପତାକା ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲା। ଗୃହମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ନିଜ ନିପୁଣତା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା, ଏହା ଟ୍ୱଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମିତ ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା। ନାରଦ ଏହି ଶୋଭା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଶୋଭିତ ମହଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏହା ଶୌରିଙ୍କ ଏକ ଜନନୀଙ୍କର ଗୃହ ଥିଲା। ମହଲର ମୁଣ୍ଡା ମୁଣ୍ଡା କୋରାଲର ତଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀଳମଣିର ଭୂମି, ନୀଳାପ୍ରସ୍ତରର ଦିଅଲ ଓ ଅପୂର୍ବ ଚମକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଟ୍ୱଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମିତ ଚାଉନି ମୁଣ୍ଡା ପାର ମୁକ୍ତା ଦେଇ ଶୋଭିତ ଥିଲା; ଆସନ ଓ ଶୟନ ରତ୍ନ ଓ ହାତୀଦାନ୍ତ ଦେଇ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ମହଲରେ ମହିଳାମାନେ ଗଳା ହୀନ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଶୋଭିତ ଥିଲେ, ପୁରୁଷମାନେ ଦୂର୍ଦ୍ଧାର ବସ୍ତ୍ର, ଶିରସ୍ତ୍ରାଣ, ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ଅନ୍ଧାର ରତ୍ନ ଦୀପର ଚମକରେ ଦୂର ହୋଇଯାଉଥିଲା; ବିଭିନ୍ନ ବାଲକନୀରେ ମୟୂର ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଧୂପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକମାନେ ନିସ୍କାସନ ଦେଖି ଉଚ୍ଚ କଣ୍ଠରେ ଗାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ହଜାର ଦାସୀମାନେ ଏକ ଦୂର୍ଦ୍ଧାର ବସ୍ତ୍ର, ଶୋଭା, ଯୁବତା ଓ ଗୁଣରେ ଏକାଠି ଥିଲେ; ନାରଦ ଦେଖିଲେ ଏକ ରାଣୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାଣ୍ଡଲ ଦେଇ କାମରାରେ ସାତ୍ୱତର ଲୋର୍ଡକୁ ପଂଖା ଝଲାଉଛନ୍ତି। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତତ୍କ୍ଷଣାତ ଶୟନ ଛାଡି, ମୁଣ୍ଡା ମୁଣ୍ଡା ନମସ୍କାର କରି, ହାତ ଯୋଡି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆସନ ଦେଇ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ସେମାନେ ନାରଦଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇ, ତାହାର ଜଳ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ, ଯଦିଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶିକ୍ଷକ ଓ ଧର୍ମର ଲୋର୍ଡ; ତାଙ୍କର ପାଦର ପବିତ୍ରତା 'ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟଦେବ' ଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ। ତାଙ୍କୁ ମହାର୍ଷି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ନରଙ୍କର ମିତ୍ର, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମୃଦୁ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରୀ କଥାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ଲୋର୍ଡ, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କରିପାରିବି, ହେ ଭଗବତ?” ନାରଦ କହିଲେ, “ଆପଣଙ୍କର ଜନସାଧାରଣ ପାଇଁ ମିତ୍ରତା, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ପାଇଁ ନିଗ୍ରହ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଅବତାର, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ; ଆମେ ଏହା ଜାଣୁଛୁ।