ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ, ଯେଉଁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆମେ କରିଥାଉ—ସେଠାରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ନମ୍ର କିମ୍ବା ଶୁଷ୍କ, ହାଲୁକା କିମ୍ବା ଭାରୀ, ବାଚନ, ମନ କିମ୍ବା କାୟା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଉଥିବା ହେଉ—ଭଗବାନଙ୍କ କଥା ଶ୍ରବଣ କଲେ ସେହି ସମସ୍ତ ପାପ ଦାହ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଜଳାଣାକୁ ଭସ୍ମ କରେ। ଏଠାରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଓ ଦେବମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭାରତ ଦେଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମକୁ ଫଳହୀନ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦେହ ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପୋଷିତ, କିନ୍ତୁ ଅସ୍ଥିର—ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର କ’ଣ ଉପକାର ଯଦି ଶୁକଦେବଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ? ଏହି ଦେହ ଅସ୍ଥିର ଅସ୍ଥିର ହାଡ଼ର ଏକ ଦଣ୍ଡ, ଶିରା ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଢାକା, ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ, ମୁତ୍ର ଓ ପରିସ୍ରାବ ପାଇଁ ଏକ ପାତ୍ର। ବୟସ, ଦୁଃଖ, କର୍ମଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ, ରୋଗର ଘର, ଦୁଃଖର ଆଶ୍ରୟ, ପୂରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର, ଅସହ୍ୟ, ଦୌର୍ବଳ୍ୟ ଓ ଦୋଷରେ ଭରିଥିବା, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ୱର। ଏହି ଦେହ ଶେଷରେ କୀଟ, ମଳ ଓ ଛାଇ ଭିତରେ ପରିଣତି ହୁଏ; ଏପରି ଅସ୍ଥିର ଦେହ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ଅବିନାଶୀ ହୁଏନି। ପ୍ରଭାତରେ ପାକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସଂଧ୍ୟାରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏପରି ଅନ୍ନରେ ପୋଷିତ ଦେହର କ’ଣ ଅସ୍ଥିରତା ନାହିଁ? କିନ୍ତୁ, ଏହି ଜୀବନରେ ସପ୍ତାହ ମାତ୍ର ଶ୍ରବଣ କଲେ ହରିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ; ତେଣୁ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଜଳର ବୁଡ଼ବୁଡ଼ି, କିମ୍ବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁକ୍ରକୀଟ ପରି, କେବଳ ଜନ୍ମ ନେବା ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ଶୁଷ୍କ ବାଁସର ଗଠି ଫାଟିଯିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟର ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ତ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ। ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣ କଲେ ହୃଦୟର ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ କଟିଯାଏ, କର୍ମ ଶେଷ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ମନ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଶ୍ରବଣର ତୀରେ ବିଶ୍ରାମ କରେ, ଯାହା ସଂସାରିକ ମଳକୁ ଧୋଇ ଦେବାରେ ସକ୍ଷମ, ସେତେବେଳେ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କଥା ଦେଉଥିବା ସମୟରେ, ହଠାତ୍ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଲା, ଯାହା ଭୈକୁଣ୍ଠବାସୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଏହାର ତେଜ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଧୁନ୍ଧୁଳୀ ପୁତ୍ର ଏହି ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ; ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଥିବାକୁ ଦେଖି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ମୋର ଏଠାରେ ଅନେକ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୋତା ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କାହିଁକି ଦିବ୍ୟ ରଥ ଏକା ସମୟରେ ଆସିଲା ନାହିଁ? ସମସ୍ତେ ଏକ ସମାନ ଭାବରେ ଶ୍ରବଣ କରିଛନ୍ତି; ତେବେ ଫଳରେ ଏହି ଭିନ୍ନତା କାହିଁକି? ଭକ୍ତମାନେ ଏହା ଖୋଲାସା କରନ୍ତୁ।” ହରିଙ୍କ ସେବକମାନେ କହିଲେ: “ଏଠାରେ ଫଳର ଭିନ୍ନତା ଶ୍ରବଣର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା; ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ଏତେ ଚିନ୍ତନ କରିନଥିଲେ। ତେଣୁ, ପୂଜା ମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭିନ୍ନତା ଆସେ। ଯିଏ ବ୍ରତ ରଖି ସପ୍ତ ରାତି ଶ୍ରବଣ କଲେ, ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ରଖିଥିଲେ, ସେଇଁ ଫଳ ପାଇଲେ। ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଦୃଢ ନୁହେଁ, ତାହା ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅଲସ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରବଣ ବିଫଳ; ସନ୍ଦେହ କଲେ ମନ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ; ଅନ୍ୟମନସ୍କ ହେଲେ ଜପ ନଷ୍ଟ। ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଵିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତାହା ନଷ୍ଟ; ଅପାତ୍ର ଉପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଅଜ୍ଞାନୀକୁ ଦାନ, ଅଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା କୁଳ ନଷ୍ଟ। ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଆତ୍ମସମ୍ଭାବନା, ମନ ଦୋଷ ଜୟ କରିବା, ଏବଂ କଥାରେ ଏକାଗ୍ରତା—ଏମିତି ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରବଣର ଫଳ ମିଳେ; ଏବଂ ଶ୍ରବଣ ଶେଷେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୈକୁଣ୍ଠ ମିଳେ। “ହେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ ସ୍ୱୟଂ ତୁମକୁ ଗୋଲୋକ ଦେବେ।” ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ହରିଭକ୍ତ ଭୈକୁଣ୍ଠକୁ ଚଲିଗଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପୁନି ଏହି କଥାକୁ ପାଠ କଲେ; ପୁନି ସେମାନେ ସପ୍ତ ରାତି ଶ୍ରବଣ କଲେ। “ହେ ନାରଦ, ଏବେ କଥା ଶେଷରେ କ’ଣ ଘଟିଲା, ତାହା ଶୁଣ। ହରି ସ୍ୱୟଂ ଭକ୍ତମାନେ ଓ ଦିବ୍ୟ ରଥ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ସେ ସମୟରେ ବିଜୟ ଓ ଜୟଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା। ହରି ଆନନ୍ଦରେ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କଲେ; ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେଉଁଠି ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପରି କରିଦେଲେ। ହରି ଅନ୍ୟ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କୁ ମେଘପରି କଳା, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ କରିଦେଲେ। ଏହି ଗ୍ରାମର ଯେଉଁମାନେ ଘୋଡ଼ାପାଳ, ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନେ ଯାନ୍ତି, ହରିଧାମକୁ ସେମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସହ ଗୋପାଳ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଶ୍ରବଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଭଗବାନ ଚଲିଗଲେ। ଯେପରି ପୂର୍ବେ ଅଯୋଧ୍ୟାବାସୀମାନେ ରାମଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଥିଲେ, ସେପରି କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଗୋଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରବେଶ କରିବା ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି ଲୋକରେ, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ସିଦ୍ଧମଣ୍ଡଳ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଠାକୁ ସେମାନେ ଏହି ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ପହଞ୍ଚିଲେ। ଆମେ ଏଠାରେ ଘୋଷଣା କରୁଛୁ: ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥାର ଶବ୍ଦ କାନରେ ପକାଇଥିବା ସେମାନେ ଏମିତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ଯାହା ସପ୍ତାହ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ମିଳିନଥାଏ; ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କରିଥିବା ସେମାନେ ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନଥାନ୍ତି। ବାୟୁ, ଜଳ, ଶାଖା ଭୋଜନ, କଠିନ ତପସ୍ୟା, ଦୀର୍ଘ ଯୋଗାଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦଶା ମିଳେନାହିଁ, ଏହି ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣରେ ତାହା ମିଳିଯାଏ। ମହାମୁନି ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ, ଚିତ୍ରକୂଟରେ ବସି, ଏହି ପବିତ୍ର ଇତିହାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦରେ ଲୀନ। ଏହି କଥା ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର; ଏକଥର ଶ୍ରବଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଏହା ପଢିଲେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ; ଦୈନିକ ପାଠ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, କେବେ ଫେରି ଆସିବା ନାହିଁ।