ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦେଖ, ସେ କେତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ! ଭୋଜ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ଗୋତ୍ରର ରାଜା ହେବା ସହିତ, ଏହି ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଶାସନକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ମାନନ୍ତି। ଯିଏ ସୁଧର୍ମା ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ଅମର ଲୋକରୁ ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ ଆଣି ଉପଭୋଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ ରାଜସିଂହାସନର ଅଯୋଗ୍ୟ କିପରି ହେବେ? ଯାଁଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଚରଣରେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ରାଜାନ୍ତୁଙ୍କୁ ଆଦର ଓ ପୂଜା ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ କି? ଯାହାଙ୍କ ଚରଣର ଧୂଳିକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେ ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟରେ ଧରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଚରଣକୁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ମୁଁ ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ଅଂଶର ଅଂଶ; ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ସେବା କରନ୍ତି—ସେଠାରେ ଆଉ କେଉଁ ରାଜସିଂହାସନ ଆବଶ୍ୟକ? ବୃଷ୍ଣିମାନେ କୁରୁମାନେ ଦେଇଥିବା ଭୂମିରେ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି, ଆମେ ମାନେ ତ ପାଦୁକା ପରି, ଏବଂ କୁରୁମାନେ ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ। ଧନର ମଦରେ ମତ୍ତ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭାଷାରେ କଥା କହୁଥିବା ଏମିତି ଅଭିମାନୀ ଲୋକମାନେ କାହାର ଉପଦେଶ ଶୁଣିବେ? କିଏ ସହିପାରିବ? ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, ରୌଷାନ୍ବିତ ହୋଇ, ବଳରାମ ଘୋଷଣା କଲେ, "ଆଜି ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ କୌରବମାନେ ରହିଥିବା ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି!" ସେ ତାଙ୍କର ହଳ ଉଠାଇ, ତିନି ଲୋକକୁ ଦହିଦେବା ପ୍ରତିପାଦ କଲେ। ତାଙ୍କର ହଳର ଟିପ୍ରେ ତିନି ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫାଟି ଦେଲେ, ଏବଂ ରୌଷରେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଟାଣି ନେଲେ। ସହସା, ହସ୍ତିନାପୁର ଗଙ୍ଗାରେ ଏକ ନୌକା ପରି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେବା ଲାଗିଲା, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି କୌରବମାନେ ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ବଞ୍ଚିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ସମସ୍ତ କୌରବ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ବଳରାମଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣା ଓ ସାମ୍ବକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ହାତ ଜୋଡି ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ରାମ, ସମସ୍ତର ଆଧାର, ଆମେ ତୁମର ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିନାହୁଁ। ଦୟାକରି ଆମେ ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ଭ୍ରମିତ, ଆମ ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କର।" "ତୁମେ ଏକାକି ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ; ତୁମେ କୌଣସି କାହାରୁ ନିର୍ଭର ନୁହେଁ। ଜଗତ ତୁମର କ୍ରୀଡା, ତୁମେ ଏହା ସହିତ ଖେଳ କର। ହେ ଅନନ୍ତ, ତୁମେ ହଜାର ମୁଣ୍ଡିରେ ପୃଥିବୀକୁ ଧରିଥିବା, ମୁକୁଟରେ ଖେଳ କରୁଥିବା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୃଷ୍ଟି ତୁମରେ ଲୟ ହେଲେ, ତୁମେ ଏକାକି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରହିଯାଉ।" "ତୁମର କ୍ରୋଧ ନିଜେ ଘୃଣା କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ନୁହେଁ, ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶିଖ୍ୟା ଦେବା ପାଇଁ; ତୁମେ ସତ୍ତ୍ୱ ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରି, ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷାରେ ଲିନ। ହେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାରକ, ଅବିନାଶୀ, ହେ ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟା, ଆମେ ତୁମେଠାରେ ଶରଣ ନେଲୁ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବେ ଶରଣ ନେଇ, ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ହୃଦୟରେ ଅନୁତାପ ଭରି, କୌରବମାନେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ବଳରାମ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ସେମାନେଠାରେ ଭୟ ଦେଇଲେ: "ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।" ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦାନସ୍ୱରୂପ ଷଷ୍ଠି ବର୍ଷ ବୟସର ହାତୀ ଓ ବାର ହଜାର ଘୋଡା ଦେଲେ। ସେ ଏହାସହିତ ଛଅ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥ ଓ ଏକ ହଜାର ଗହନା ନଥିବା ଦାସୀ ଦେଲେ, କାରଣ ସେ ଝିଅମାନେ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେମ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ସାତ୍ୱତମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଭୁ ବଳରାମ, ପୁଅ ଓ ବହୁଁ ସହିତ, ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ତା'ପରେ ହଳାୟୁଧ ନିଜ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ପ୍ରତି ହୃଦୟରେ ସ୍ନେହ ଭରି, ଯଦୁମାନଙ୍କ ସଭାରେ କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କାହାଣୀ କହିଦେଲେ। ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ, ଗଙ୍ଗାର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରଭାବର ଚିହ୍ନ ବହିଥିବା ସେଉଁଠି ସହର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହିପରି ଦଶାମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତର ଭାଗର 'ହସ୍ତିନାପୁର ଟାଣିବା ରୂପେ ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କ ବିଜୟ' ନାମକ ଅଠଷଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ନାରଦ ଋଷି ଶୁଣିଲେ ଯେ, ନାରକାସୁର ବଧ ହୋଇଛି ଓ ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ଏକା ଏକା ଏବଂ ଏକାଠି ବିବାହ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ମନେ ବିଶ୍ମୟ ଜନ୍ମ ନେଲା—ଏକ ଦେହ ନେଇ କିପରି ସେ ଏକ ସମୟରେ ଆଠ ହଜାର ଦୁଇ ଶହ ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ ସହ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଘରେ ବିବାହ କରିପାରିଲେ? ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦିବ୍ୟ ମୁନି ନାରଦ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ବାଗିଚା ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେର ଧ୍ୱନି ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧୁର କରୁଥିଲା। ହ୍ରଦମାନେ ନୀଳ କମଳ, ଶତଦଳ, ଦିନେ ଖିଲୁଥିବା ପଦ୍ମ ଓ କୁମୁଦରେ ଶୋଭିତ, ଉଚ୍ଚ କାଶ ଓ ତାଲ ଘାସରେ ଭରିଥିଲା, ହଂସ ଓ କଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀର ନାଦରେ ମନୋହର ହେଉଥିଲା। ସହରରେ ନବ ଲକ୍ଷ ରତ୍ନ ଓ ଚାନ୍ଦିର ମହଳ ଥିଲା, ଯାହା ବୃହତ୍ ପନ୍ନାର ନିକଟରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ। ରାସ୍ତା, ବଜାର, ଚକ ଓ ମାର୍ଗ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲା; ଦେବମନ୍ଦିର, ସଭା ଓ ଦରବାର ଘର ଏଠାରେ ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଥିଲେ; ମାଟିରେ ଜଳ ଛିଟିଯାଇଥିଲା, ଝଣ୍ଡା ଓ ଚାମର ରୂପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଢାକିଦେଇଥିଲେ। ମହଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଶୋଭାମୟ, ଏଠି ହରିଙ୍କ ନିଜ କଳା ପ୍ରକାଶିତ; ଏହା ଟ୍ୱଷ୍ଟାର ହାତରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ନାରଦ ଏହି ସୋଳହ ହଜାର ଶୃଙ୍ଗାରିତ ମହଳ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ଶୌରୀଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀଙ୍କ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ମହଳ କୋରାଲ ଖମ୍ଭ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ନୀଳ ନୀଳମ ମାଟି, ପୀତ ପୁଷ୍ପ ଭିତି, ସଫାୟାର ଦେଉଳ ଓ ଅପୂର୍ବ ଚମକରେ ଶୋଭିତ। ଟ୍ୱଷ୍ଟାର ତିଆରି କରା ମୁକୁଟ ଲତାରେ ମୁକ୍ତା ଦୋରି ଲଟକୁଥିଲା, ରତ୍ନ ଓ ଦାନ୍ତର ଶୋଭାୟିତ ଆସନ ଓ ବିଛାନା ଥିଲା। ସେଠାରେ ଦାସୀମାନେ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଗହନା ନଥିଲା; ପୁରୁଷମାନେ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର, ପାଗ, ଚୁଡ଼ା ଓ ମଣିର କଣ୍ଠାଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।