ଉଦ୍ଧବ, ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବାହ୍ଲିକ ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଉଚିତ ଆଦର ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ରାମଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ସମ୍ବଦ୍ଧନ କଲେ। ରାମ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ। ସେମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଉଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଶୁଭ ଉପହାର ନେଇ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ଭଲ ଭାବରେ ମିଶି, ଗାଈ ଓ ପାନୀୟ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ; ଯେମାନେ ବଳରାମଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଜାଣୁଥିଲେ, ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ। ସେଠାରେ ଆସି, ନିଜ ପରିବାରର ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ଜାଣି, ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ଥିତି ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ରାମ ନିର୍ଭୀକ ଭାବରେ କହିଲେ— "ଉଗ୍ରସେନ, ଏହି ପୃଥିବୀର ନାଥ, ଯେଉଁ ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ଅବିଚଳିତ ମନେ ଶୁଣି ଏବଂ ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି କାର୍ଯ୍ୟ କର। ତୁମେ ଅନେକ ହେବା ସତ୍ୱେ, ଧର୍ମିକ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅଧର୍ମ ଉପାୟରେ ବାନ୍ଧିଥିଲ; ମୁଁ ଏହାକୁ ପରିବାରର ଏକତା ପାଇଁ ସହିଲି।" ବଳରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ ଓ ବୀରତା ଭରା ଏହି ଉକ୍ତି ସୁଣି କୁରୁମାନେ ପ୍ରୋଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେମାନେ ଅଭିମାନରେ କହିଲେ, "କାଳର ଅପାର ଚଳନା ଦ୍ୱାରା କି ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! ଯିଏ ଶିର ଉପରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଛି, ସେ ଉପରେ ଜୁତା ପିନ୍ଧି ଚାଲିଛି। ଏହି ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ଯୁବା ହୋଇ, ଆମ ସହିତ ଶଯ୍ୟା, ଆସନ, ଭୋଜନ ଭାଗ କରିଛନ୍ତି; ଆମେ ତାଙ୍କୁ ରାଜସିଂହାସନ ଦେଇଛୁ। ସେମାନେ ଚାମର, ଚାମରଧ୍ୱଜ, ଶଂଖ, ଶ୍ୱେତ ଛତ୍ର, ମୁକୁଟ, ସିଂହାସନ, ଶଯ୍ୟା ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ଏହା ଆମର ଅବହେଳା ଦ୍ୱାରା। ବସ, ଆମେ ଯେଉଁ ରାଜସମ୍ମାନ ଦେଲୁ, ତାହା ବିଷ ମାନ୍ଦ ମାଛ ପାଇଁ ଅମୃତ ଭଳି; ଏହି ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଆମ ଦୟାରେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରି, ଆଜି ଆମକୁ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଭାବରେ ଆଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି। ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟ କୁରୁମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଯାହା ଦିଆଯାଇନି, ସେଠାରେ ସିଂହ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର ଛିନିନେବା ପରି କିପରି ଛିନିପାରିବ?" ବାଦରାୟଣ କହିଲେ: "ଜନ୍ମ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଓ ଧନର ଅଭିମାନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅଭିମାନୀ ହେଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରାମଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହି, ସେ ଅଶିଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କୁରୁମାନେର ଦୁଷ୍ଟତା ଓ ତାଙ୍କ ଅପମାନଜନକ କଥା ଶୁଣି, ଅଚ୍ୟୁତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ସେ ହସିହସି କହିଲେ— 'ଏହି ଅଭିମାନୀ, ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଭିମାନରେ ମତ୍ତ, ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି; ସେମାନେ ପାଇଁ ନିୟମ ହେଉଛି ଶିକା, ପଶୁ ପାଇଁ ଲାଠି ପରି। ମୁଁ ଏଠାରେ ଶାନ୍ତି ଚାହିଁ, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୋଷକୁ ଶାନ୍ତ କରି ଆସିଛି। ଏହି ମୂଢ଼, ଦୁଷ୍ଟ, ବିବାଦପ୍ରେମୀମାନେ ପୁନିପୁନି ମୋତେ ଅବହେଳା କରି, ଅଭିମାନରେ ଅପମାନ କଥା କହିଲେ।' 'ଉଗ୍ରସେନ କି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଥ ନୁହଁନ୍ତି? ଯିଏ ଭୋଜ, ବୃଷ୍ଣି, ଅନ୍ଧକମାନଙ୍କ ରାଜା, ଯାହାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ମାନେ? ଯିଏ ସୁଧର୍ମା ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ଅମରଲୋକରୁ ପାରିଜାତ ଗଛ ଆଣି ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ କି ରାଜସିଂହାସନ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ? ଯାଙ୍କ ଚରଣ କମଳରେ ଶ୍ରୀ ନିଜେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଧିପତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜସମ୍ମାନ କାହିଁକି ଅଯୋଗ୍ୟ? ଯାଙ୍କ ଚରଣଧୂଳି ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କର ମୁକୁଟରେ ଅଲଙ୍କାର ହୁଏ, ସେ ସବୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉପାସ୍ୟ; ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅଂଶର ଅଂଶ, ଶ୍ରୀ ନିଜେ ଦୀର୍ଘକାଳ ତାଙ୍କୁ ସେବନ୍ତି— ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜସିଂହାସନ କେଉଁଠି?' 'ବୃଷ୍ଣିମାନେ କୁରୁମାନେ ଦେଇଥିବା ଭୂମିରେ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି, ଆମେ ଜୁତା ପରି ଓ କୁରୁମାନେ ଶିର ଉପରେ ମୁକୁଟ ପରି। ଧନରେ ଅନ୍ଧ ଏମିତି ମତ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ କିଏ ସହିପାରିବ? ସେମାନେ ବେଢ଼ାଉଥିବା, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ କଠୋର କଥା କହୁଛନ୍ତି, ମଦମାତ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପରି।' ବଳରାମ କ୍ରୋଧରେ ଘୋଷଣା କଲେ— "ଆଜି ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ କୌରବମାନେରୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେବି!" ତାଙ୍କ ହଳ ଧରି, ତିନି ଲୋକ ଦହିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ହଳର ଟିପ ଦ୍ୱାରା ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫାଟି ଖୋଲି, ତାହାକୁ ଗଙ୍ଗା ଦିଗରେ ଟାଣି ନେଲେ। ନଗର ଗଙ୍ଗାରେ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ ପରି ଘୂରୁଥିବା ଦେଖି, କୌରବମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ବଞ୍ଚିବା ଆଶାରେ, ସେମାନେ ପରିବାର ସହିତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣା ଓ ସାମ୍ବକୁ ଆଗରେ ରଖି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ ଶରଣ ନେଇ, ଯୋଡ଼ାହାତରେ ନମସ୍କାର କଲେ— "ହେ ରାମ, ସମସ୍ତର ଆଧାର, ଆମେ ତୁମ ପ୍ରଭାବ ଜାଣିନାହୁଁ। ଆମେ ମୂଢ଼, ଅବିବେକୀ, ଦୟାକରି ଆମ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କର।" "ତୁମେ ଏକାକି, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ; ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମେ ଖେଳ କରୁଛ, ତୁମେ ଏହା ସହ ଖେଳ କର। ହେ ଅନନ୍ତ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ତୁମେ ହଜାର ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟରେ ଧରି ରଖିଛ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମେ ନିଜେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ କରିବାବେଳେ ଏକାକି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରହିଯାଉଛ।" "ତୁମର କ୍ରୋଧ ଦୁନିଆକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ, ଦ୍ୱେଷ ବା ଇର୍ଷ୍ୟା ନୁହେଁ; ତୁମେ ସତ୍ତ୍ୱ ଧରି, ସଦା ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ। ହେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାରକ, ଅବିନାଶୀ, ହେ ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟା, ଆମେ ତୁମେ ଚରଣରେ ଶରଣ ନେଲୁ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବରେ ଶରଣ ନେଇ, ଭୟଭୀତ ଓ କ୍ଷୁବ୍ଧ କୁରୁମାନେଙ୍କୁ ବଳରାମ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସେମାନେ ଭୟ ଛାଡ଼ିବାକୁ କହିଲେ— "ଭୟ କରନି।" ଦୁର୍ୟୋଧନ ଉପହାର ଭାବେ ଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ବୟସର ହାତୀ ଓ ବାରହ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଦେଲେ। ସେ ଛଅ ହଜାର ସୁନା ରଥ ଓ ଏକ ହଜାର ଗହଣା ବିନା ଦାସୀ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ, କାରଣ ସେ ଝିଅମାନେକୁ ଭଲପାଉଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରି, ସାତ୍ୱତମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଭୁ, ପୁଅ ଓ ବୋହୂ ସହିତ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ହଳାୟୁଧ ନିଜ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ନିଜ ପରିବାର ପ୍ରତି ଅନୁରାଗରେ ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ। ଯଦୁମଣ୍ଡଳର ସଭାରେ, ସେ କୁରୁମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକାଏକି ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ଏଯାଁ ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ, ରାମଙ୍କ ଶୌର୍ୟର ଚିହ୍ନ ଆଜିଯାଏ ଗଙ୍ଗାର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଉତ୍ତୋଳିତ ହୋଇ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଅଛି।