ଏକ ସମୟର କଥା, ସାମ୍ଭଙ୍କ ବିବାହ ଅବସରରେ ଏକ ଅପ୍ରିୟ ଘଟଣା ଘଟିଲା । କୌରବମାନେ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାରରେ ରୂଷ୍ଟ ହେଇ କହିଲେ, “ଏହି ଛୁଆଟି ବହୁତ ଅସଭ୍ୟ; ସେ ଆମର ଅନୁମତି ବିନା, ଆମ ଝିଅକୁ ଜବରଦସ୍ତି ନେଇଯାଇଛି ।” ସେମାନେ ଏହାକୁ ଅପମାନ ବୋଧ କରି, ଆଉ କହିଲେ, “ଆମେ ଏହି ଅଭିମାନୀକୁ ବାନ୍ଧିଦେବା; ଏହି କାମରେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ କ’ଣ କରିପାରିବେ? ସେମାନେ ତ ଆମ ଦୟାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୂମିରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି । ଯଦି ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଶୁଣିବେ ଯେ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଆମେ ବନ୍ଧିଛୁ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେବ ଏବଂ ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଉଥିବେ, ଯେପରି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଶ୍ୱାସ ।” ଏହିପରି ମନୋଭାବ ନେଇ କର୍ଣ୍ଣ, ଶଳ୍ୟ, ଭୂରି, ଯଜ୍ଞକେତୁ ଓ ସୁୟୋଧନ କୁରୁବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ । ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅମାନେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ଧାଡ଼ି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସାମ୍ଭ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରି, ସିଂହ ପରି ଏକାକୀ ଥିଲେ । କୌରବମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଚିତ୍କାର କରି, “ଥମ୍ବ! ଥମ୍ବ!” ବୋଲି ଧାଡ଼ି ଆସିଲେ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାଣବୃଷ୍ଟି କଲେ । ଯଦିଓ ସେମାନେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ଘାୟଲ କଲେ, ସେ ସିଂହପରି ଏହାକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ । ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ ଚାପି, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ବାଣମାରି ଘାୟଲ କଲେ । ସେ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ଚାରିଟି ବାଣ ଦେଲେ, ଏକ ଏକ ବାଣରେ ସାରଥୀମାନେ ଓ ମହାରଥୀମାନେ ମାରିଦେଲେ, ଏହି କୌଶଳ ପାଇଁ ସେମାନେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ । କିନ୍ତୁ, କୌରବମାନେ ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରିଦେଲେ, ସାରଥୀକୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ଧନୁଷ୍ୟକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଟିହୀନ କରି, ବହୁ ପ୍ରୟାସରେ ବନ୍ଧିଦେଲେ । ବିଜୟୀ କୌରବମାନେ ସାମ୍ଭ ଓ ତାଙ୍କର ଝିଅ ସହିତ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଏହି ଘଟଣା ନାରଦଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଖୁବ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ କୌରବମାନଙ୍କ ସହିତ ସାମ୍ନା କରିବା ପାଇଁ ଚାଲିବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ । କିନ୍ତୁ ବଳରାମ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି, ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ହେବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ବିରୋଧ ଦୂରକରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ । ବଳରାମ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବୃଦ୍ଧ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହେ । ସେ ଗଜାହ୍ୱୟରେ ପହଞ୍ଚି ବାହାର ଉଦ୍ୟାନରେ ବସିଲେ ଓ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଖବର ଦେବାକୁ ପଠାଇଲେ । ଉଦ୍ଧବ ଯଥାଯଥ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବାହ୍ଲିକ ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବଳରାମଙ୍କ ଆଗମନ ଘୋଷଣା କଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ବଳରାମ ଆସିଛନ୍ତି ଶୁଣି ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ, ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇ ସେମାନେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ । ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ, ଗାଈ ଓ ଜଳ ଦେଇ, ଯେଉଁମାନେ ବଳରାମଙ୍କ ମହିମା ଜାଣିଥିଲେ ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ । ପରିବାରର ଖବର ନେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ଶୁଣି, ବଳରାମ ସଂକୋଚ ବିନା କଥା କହିଲେ, “ଉଗ୍ରସେନ, ଭୂମିର ନାଥ, ଯାହା ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ଅଚଳ ମନେ ଶୁଣି ଦେରି ନକରି ପାଳନ କର ।” “ତୁମେ ଅନେକ ଲୋକ ହେଉଛ, ତଥାପି ଧର୍ମବାନ୍ଧବ ସାମ୍ଭକୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ବନ୍ଧିଛ; ଆମେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛୁ ।” ବଳରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି, ବୀର୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି କଥା କୁରୁମାନେ ଶୁଣି ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ । ସେମାନେ ଅଭିମାନରେ କହିଲେ, “ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ କାଳ ଚକ୍ରରେ ଆମେ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି ଚାଲିଅଛୁ, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ ଜୁତା ପିନ୍ଧି ଚାଲିଅଛନ୍ତି । ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଯୁବକ ହୋଇ ସହ ଶୟନ, ଆସନ ଏବଂ ଭୋଜନ କରୁଛନ୍ତି; ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜସିଂହାସନ ଦେଇଛୁ । ଆମ ଅବହେଳାରେ ସେମାନେ ଚାମର, ଚାମରୀ, ଶଂଖ, ଧଳପତାକା, ମୁକୁଟ, ସିଂହାସନ ଓ ଶୟ୍ୟା ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି । ଯାଦବମାନଙ୍କୁ ରାଜସମ୍ମାନ ଦେବା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ଏହା ଅମୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ପ ପାଇଁ ବିଷ । ଏହି ଯାଦବମାନେ ଆମ ଦୟାରେ ଉନ୍ନତି କରି, ଆଜି ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଭାବେ ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି ।” “ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟ କୌରବମାନେ ସହିତ ଯାହା ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ତାହା ଦଳିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ସିଂହ ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର ଛିନିନେଇ ।” ଶ୍ରୀ ବାଦରାୟଣ କହିଲେ: “ଜନ୍ମ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଓ ଧନ ଅଭିମାନରେ ମଦାନ୍ଧ ଏହି କୌରବମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହି, ଅସଭ୍ୟ ଭାବରେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।” କୌରବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅପମାନ ଶୁଣି, ଅଚ୍ୟୁତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ହସିହସି କହିଲେ, “ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅଭିମାନରେ ମଦାନ୍ଧ ହୋଇ ଶାନ୍ତି ଚାହୁନାହାନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦଣ୍ଡ, ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଠି ଯେପରି । ମୁଁ ଏଠାକୁ ଶାନ୍ତି ଚାହିଁ, କ୍ରୋଧିତ କୃଷ୍ଣ ଓ ଯାଦବମାନେ ଶାନ୍ତ କରି ଆସିଛି । ଏହି ମୂଢ଼, ଝଗଡ଼ାଳୁ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ପୁନିପୁନି ମୋତେ ଅବହେଳା କରି, ଅଭିମାନରେ ଅଶ୍ରଦ୍ଧା କଥା କହିଛନ୍ତି ।” “ଉଗ୍ରସେନ କି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂଜ, ବୃଷ୍ଣି, ଅନ୍ଧକମାନଙ୍କ ରାଜା ନୁହେଁ? ଯାହାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି । ସେଉଁଠି ସୁଧର୍ମାସଭା ପ୍ରବେଶ, ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆଣି ଉପଭୋଗ କରିଥିବା ଏହି ରାଜା ରାଜସିଂହାସନ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ କି? ଯାହାଙ୍କ ଚରଣ ତଳରେ ଶ୍ରୀ ନିଜେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେ କି ରାଜସମ୍ମାନ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ? ଯାହାଙ୍କର ଚରଣଧୂଳି ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ମୁକୁଟରେ ଅଳଙ୍କାର ହୁଏ, ଯାହାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅଂଶର ଅଂଶ, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ସେବା କରନ୍ତି—ସେଉଁଠି ରାଜସିଂହାସନ କେଉଁଠି?” “ବୃଷ୍ଣିମାନେ କୌରବମାନେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୂମି ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି, ଏଠି ଆମେ ଜୁତା, କୌରବମାନେ ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ । ଧନର ମଦରେ ମଦାନ୍ଧ ଲୋକ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ କଠୋର କଥା କହିଲେ, ତାଙ୍କୁ କି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବ?” ଏହିପରି କ୍ରୋଧରେ ବଳରାମ କହିଲେ, “ଆଜି ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ କୌରବମାନେ ଠାରୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେବି!