ବନରେ ଦ୍ୱିବିଦ ବନର ମାନ୍ୟ ମାନ୍ୟ ଗଛ ଉଖିଡ଼ି ନେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ରଙ୍ଗିନ ପାହାଡ଼ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ବଳରାମଙ୍କ ଆଘାତକୁ ସେ ଅବହେଳା କଲେ, ପୁନି ଅନ୍ୟ ଗଛ ଧରି ଶକ୍ତିରେ ତାହାର ସମସ୍ତ ଶାଖା ଉଖିଡ଼ି ଦେଲେ। ସେ ଏହି ଗଛକୁ ନେଇ ବଳରାମଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଆଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ଏହି ଗଛକୁ ଶତଗୁଣ ଭାଗରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ପୁନି ଆକ୍ରୋଶରେ ଅନ୍ୟ ଗଛ ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏହା ମଧ୍ୟ ବଳରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏଭଳି ଭାବରେ ଦୁହେଁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଏକ ପରେ ଏକ ଗଛ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିଲା। ଦ୍ୱିବିଦ ଚାରିପାଖର ଗଛ ଉଖିଡ଼ି ନେଲେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଗଛଶୂନ୍ୟ ହେଇଗଲା। ପରେ, ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଦ୍ୱିବିଦ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପାହାଡ଼ ଭଳି ପଥର ବର୍ଷା କଲେ, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ନିଜ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି ସହଜରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ତାପରେ, ମକଡ଼ା ରାଜା ଦ୍ୱିବିଦ ନିଜ ହାତକୁ ତାଳପତ୍ର ତଣ୍ଡ ପରି କଠିନ କରି, ରୋହିଣୀନନ୍ଦନ ବଳରାମଙ୍କ ଛାତିରେ ଦୁଇ ହାତରେ ଘୁଞ୍ଚି ଭୟଙ୍କର ଆଘାତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଯଦୁନାୟକ ବଳରାମ ଗଦା ଓ ହଳକୁ ପକେଇ ଦେଇ, ଦୁଇ ହାତରେ ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କୁ ଧରି ତାଙ୍କ କଣ୍ଠେ ଭୟଙ୍କର ଚାପ ଦେଲେ। ଦ୍ୱିବିଦ ରକ୍ତ ବମନ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ତାଙ୍କ ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ ପୃଥିବୀ, ଗଛମାନେ ଭୟରେ କମ୍ପିଥିଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ନଡ଼ିଯାଏ କିମ୍ବା ଜଳରେ ନାଉ ଡୁଲିଯାଏ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆକାଶରେ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ମହାର୍ଷିମାନେ ‘ଜୟ!’, ‘ନମସ୍କାର!’, ‘ଶାବାଶ!’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଓ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କୁ ନିହତ କରି, ଯିଏ ସଂସାରକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଭଗବାନ ବଳରାମ ସମସ୍ତଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ନିଜ ସୌଧକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠିରେ ‘ଦ୍ୱିବିଦ ବଧ’ ନାମକ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ସତ୍ତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ସାମ୍ଭଙ୍କ ବିବାହ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଟାଣିନେବା ଘଟଣା ଆସେ। କୌରବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ କହିଲେ: “ଏହି ପୁଅ ଅସଭ୍ୟ; ସେ ଆମ ଅନୁମତି ବିନା ଜୋରଦର୍ଜସ୍ତିରେ ଆମ ଝିଅକୁ ନେଇଯାଇଛି। ଏହି ଅହଂକାରୀକୁ ବାନ୍ଧିଦିଅ। ଯଦୁବଂଶୀମାନେ କଣ କରିପାରିବେ? ସେମାନେ ତ ଆମ ଦୟାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୂମିରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ସେମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ହେବ ଓ ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଇଯିବେ, ଯେପରି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଶ୍ୱାସ।” ଏହିପରି କର୍ଣ୍ଣ, ଶଳ, ଭୂରି, ଯଜ୍ଞକେତୁ ଓ ସୁୟୋଧନ, କୌରବ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିବାକୁ ଯାଇଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ଧାଉଥିବା ଦେଖି, ସାମ୍ଭ ନିଜ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବାଣ ଧରି ଏକାକୀ ସିଂହ ପରି ଦଢ଼ିଆ ହେଲେ। କୌରବମାନେ କ୍ରୋଧରେ ‘ଥମ୍ବ! ଥମ୍ବ!’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାଣବୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ଯଦୁବଂଶୀ ପୁଅ, କୌରବମାନେ ଆଘାତ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାକୁ ସହିଲେ ନାହିଁ, ସିଂହ ଯେପରି ଛୋଟ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେ। ସାମ୍ଭ ନିଜ ଧନୁଷ୍ୟ ଚାପି, ସମସ୍ତ ଷଡ଼ ରଥୀମାନେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଏକା ସମୟରେ ବାଣବିଦ୍ଧ କଲେ। ଚାରିଟିଏ ଘୋଡ଼ାକୁ ଚାରିଟିଏ ବାଣରେ, ଏକାକୁ ରଥଚାଳକକୁ, ଏବଂ ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ଉପରେ ଏକାକୁ ବାଣ ମାଡ଼ିଲେ, ଏହି ପ୍ରତାପରେ ସେମାନେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ କୌରବମାନେ ତାଙ୍କ ରଥ ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରି, ରଥଚାଳକକୁ ମାରି, ଅନ୍ତେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ବନ୍ଧି ନିଜ ଝିଅ ସହ ନଗରକୁ ନେଇଗଲେ। ଏହି ଘଟଣା ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ଯଦୁବଂଶୀମାନେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ କୌରବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯଦୁନାୟକମାନେ ଶାନ୍ତ କରି, କୌରବ ଓ ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ବିରୋଧ ନାଶକ। ବଳରାମ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ରଥରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବଂଶୀୟ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସହ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ତାରାମାଳା ମଧ୍ୟରେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲେ। ଗଜାହ୍ୱୟ ଉପବନରେ ବସି, ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ। ଉଦ୍ଧବ, ଆମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବାହ୍ଲିକ ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରି, ବଳରାମଙ୍କ ଆଗମନ ସୂଚନା ଦେଲେ। ବଳରାମ ଦେଖି ସେମାନେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ମଙ୍ଗଳ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଉଚିତ ଭାବରେ ମିଳି, ଗାଏଁ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବଳରାମଙ୍କ ମହିମା ଜାଣିଥିଲେ ସେମାନେ ମସ୍ତକ ନମାଇଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଶଳ ଜାଣି ଓ ପ୍ରଶ୍ନ ପୂଛି, ବଳରାମ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ କହିଲେ: “ଉଗ୍ରସେନ ଭୂପତି, ଯାହା ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ଅବିଚଳ ମନେ ଶୁଣି, ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି କରିବା ଉଚିତ। ଆପଣମାନେ ଅନେକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ବନ୍ଧିଛନ୍ତି; ସମ୍ପ୍ରତି ପରିବାରର ଏକତା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ସହିଛି।” ବଳରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି, ପ୍ରତାପ ଓ ଶୌର୍ୟ ଭରା ଏହି ଉପଦେଶ କୌରବମାନେ ଶୁଣି, ଆହଂକାରରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “କାଳ ଚକ୍ର ଅପରିହାର୍ୟ ଭାବେ ଘୁରୁଛି; ଏଠି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଅଧମ ଲୋକ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରି, ପାଦରେ ଜୁତା ପିନ୍ଧି ଉପରକୁ ଚାଲିଯାଏ। ଏହି ଯଦୁମାନେ ଯୁବା ସହିତ ଶୟନ, ଆସନ, ଭୋଜନ ଭାଗ କରୁଛନ୍ତି, ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜାସନ ଦେଇଛୁ। ସେମାନେ ଚାମର, ଚାମରୀ, ଶଂଖ, ଶ୍ୱେତ ଛତ୍ର, ମୁକୁଟ, ସିଂହାସନ, ଶୟନ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି, ଏହା ସବୁ ଆମ ଅବହେଳା ଦ୍ୱାରା। ଯଦବଂଶୀମାନେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ରାଜସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି, ଏହି ଦୟା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆଜି ଆମକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଉଛନ୍ତି, ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟ କୌରବମାନେ ସହ ଅନୁମତି ବିନା କିଛି ନେଇପାରିବେ କି? ସିଂହ ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର ଛିନିନେଇଥାଏ।” ବାଦରାୟଣ କହିଲେ: ବଂଶ, ଧନ, ଆଦିର ଅହଂକାରରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଅପମାନ ଦେଇ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି କୌରବମାନେ ଅଧର୍ମ ଓ ଅପମାନକର ବାଣୀ କହିବାକୁ ଦେଖି, ଅଚ୍ୟୁତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ହସି ହସି ପୁନିପୁନି କଥା କହିଲେ।