ପ୍ରଭୁ ବଳରାମଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଦ୍ୱିବିଦା ନାମକ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ବନର ମାକଡ଼ି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭଦ୍ର ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଉପରେ ମାଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଛାଡ଼ି ମଜାକ କରିଥିଲା, ଏବଂ ପଛ ଦେଖାଉଥିଲା। ଏହି ଅପମାନରେ ବଳରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଇ ଏକ ପାହାଡ଼ ଗୋଟିଏ ଉଠାଇ ଦ୍ୱିବିଦା ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଚତୁର ମାକଡ଼ି ଏହାକୁ ଚାଲକି ଦେଇ ଦୂରେଇ ଦେଲା ଓ ଏକ ମଦ ଭରା ଘଟ ଧରିନେଲା। ଏହାକୁ ଧରି ଦ୍ୱିବିଦା ମଜାକ କରି କେତେ ହସିଲା, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏହି ଘଟକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ ବଳରାମଙ୍କ ପୋଷାକ ଛିଟିଯାଇଲା। ତା’ର ଅତି ଅହଂକାର ଓ ମଦରେ ଦ୍ୱିବିଦା ବଳରାମଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭିମାନୀ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଲା। ଏହି ଅପମାନ ଓ ଏହାର ଦୁଷ୍ଟତା ଦେଖି, ବଳରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଗଦା ଓ ହଳ ଧରି ଦ୍ୱିବିଦାକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଦ୍ୱିବିଦା ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଉଠାଇ ବଳରାମଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଘାତ କଲା, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ ରହିଲେ। ବଳରାମ ସେଇ ଗଛକୁ ଧରି ଗଦାରେ ଦ୍ୱିବିଦାକୁ ମାରିଲେ, ତା’ର କପାଳ ଫାଟି ରକ୍ତ ବହିବା ଲାଗିଲା। ଦ୍ୱିବିଦା ଏହି ଘାତ ଅନୁଭବ କଲା ନାହିଁ, ଆଉ ଏକ ଗଛ ଉଠାଇ ତା’ର ସମସ୍ତ ସାଖା ବିଛିଡ଼ି ଆଉ ମାରିଲା, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ଏହାକୁ ଶତଗୁଣିଆ କରି କାଟିଦେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଦୁଇଁଜଣ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଚାଲିଲେ; ଦ୍ୱିବିଦା ସମସ୍ତ ଗଛ ଉଠାଇ ତା’ରୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିର୍ବନ୍ଧ କରିଦେଲା। ତା’ପରେ କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ୱିବିଦା ବଳରାମଙ୍କ ଉପରେ ପାହାଡ଼ ଗୋଟିଏ ଭଳି ପଥର ବର୍ଷା କଲା, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ସହଜରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗଦାରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ମାକଡ଼ି ତା’ର ହାତକୁ ତାଳଗଛ ତଣ୍ଡ ପରି କରି, ବଳରାମଙ୍କୁ ଦୁଇଁ ହାତରେ ଚେଷ୍ଟ ଉପରେ ଘାତ କଲା। ତେବେ ବଳରାମ ତାଙ୍କ ଗଦା ଓ ହଳ ଛାଡ଼ି, କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ୱିବିଦାକୁ ଦୁଇଁ ହାତରେ ଧରି ତା’ର ଗଳା ଉପରେ ଦବାଇଲେ; ଦ୍ୱିବିଦା ରକ୍ତ ବମି କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତା’ର ପତନେ ପୃଥିବୀ ଓ ଗଛମାନେ ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ, ପାହାଡ଼କୁ ବାତାସ ହେବାକୁ ଯେପରି, କିମ୍ବା ଜଳରେ ନୌକା ଦୋଳିଯାଏ। ଏହି ଶୂର ବିଜୟ ଦେଖି ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଆକାଶରୁ "ଜୟ!" "ନମସ୍କାର!" "ଶାବାସ!" ବୋଲି ଧ୍ୱନି କଲେ ଏବଂ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିଲା, ସେଇ ଦ୍ୱିବିଦାକୁ ବଳରାମ ବିଧ୍ୱଂସ କରି, ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ସ୍ୱନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର ସତ୍ଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ "ଦ୍ୱିବିଦା ବଧ" ଶେଷ ହେଉଛି। ଏହା ପରେ ସାମ୍ଭଙ୍କ ବିବାହ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଟାଣିବା ଘଟଣା ଆସେ। କୌରବମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ଏହି ଛୁଆ ଅନୀତି କରିଛି; ଆମକୁ ଅବମାନ କରି, ଆମର ଅନିଚ୍ଛା ବେଳେ ଆମ ଝିଅକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନେଇଯାଇଛି। ଏହି ଅଭିମାନୀକୁ ବାନ୍ଧିଦିଅ; ଭୃଷ୍ଣିମାନେ କଣ କରିପାରିବେ? ସେମାନେ ଆମ ଦୟାରେ ଦିଆ ଭୂମିରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ଶୁଣି ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେବ ଏବଂ ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଇଯିବେ।" ଏପରି କର୍ଣ୍ଣ, ଶଳ, ଭୂରି, ଯଜ୍ଞକେତୁ, ସୁୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟ କୌରବ ବୃଦ୍ଧମାନେ ସାମ୍ଭକୁ ବାନ୍ଧିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ଧାଡ଼ିଲେ; ସେ ଏକାକୀ ସିଂହ ପରି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଧାଡ଼ି ନିଜ ଧନୁଷ୍ୟ ଉଠାଇ ଦଢ଼ିଗଲା। କୌରବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ "ଥମ୍ବ!" "ଥମ୍ବ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି ତୀର ବର୍ଷା କରିଲେ। କିନ୍ତୁ ସାମ୍ଭ, ଯଦିଓ ତୀର ଲାଗିଲା, ଏକ ସିଂହ ପରି ଏହାକୁ ଅବହେଳା କଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଚାଳି ଛଅ ଚାରିଅଟ ଯୋଧା, ମଧ୍ୟରୁ କର୍ଣ୍ଣ ସହିତ, ତୀର ଦେଇ ଘାୟଲ କଲେ। ଚାରି ତୀରରେ ସେ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ା, ଏକ ତୀରରେ ଚାରିଅଟ ଚାଳକ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଶୂରମାନେ ଉପରେ ଘାତ କଲେ, ଯାହାକୁ ଦେଖି ସେମାନେ ସାମ୍ଭଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ, କୌରବମାନେ ସାମ୍ଭଙ୍କ ଚାରିଅଟ ଘୋଡ଼ା, ଚାଳକ ଓ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଧ୍ୱଂସ କରି ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରହୀନ କରି ବାନ୍ଧି ନେଲେ ଓ ନିଜ ଝିଅ ସହିତ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ନାରଦଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି, ଭୃଷ୍ଣିମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ, କୌରବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି, ଅନ୍ତଃକଳହ ଚାହାନ୍ତି ନଥିଲେ। ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମୟ ରଥରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବୃଦ୍ଧ ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ସହିତ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲେ। ଗଜାଭୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚି ବାହାର ଉଦ୍ୟାନରେ ବସି, ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ। ଉଦ୍ଧବ ଶିଷ୍ଟାନୁସାରେ ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବାହ୍ଲିକ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ବଳରାମଙ୍କ ଆଗମନ ସୂଚନା କଲେ। ବଳରାମ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଆର୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଉପହାର ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଗାଉଁ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ; ଯେଉଁମାନେ ବଳରାମଙ୍କ ମହିମା ଜାଣିଥିଲେ, ସେମାନେ ମସ୍ତକ ନମାଇଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଭଲ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ପଚାରି, ବଳରାମ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ କହିଲେ, "ଉଗ୍ରସେନ, ଭୂମିର ଅଧିପତି, ଯେଉଁ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଛନ୍ତି, ତା’କୁ ଅଚଳ ମନେ ଶୁଣି ବିଳମ୍ବ ନକରି ପାଳନ କର। ତୁମେ ଅନେକ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମିକ ସାମ୍ଭକୁ ଅଧର୍ମରେ ବାନ୍ଧିଛ; ଏହି ସମ୍ପ୍ରତିକ ଏକତା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହାକୁ ମାନିଛି।" ବଳରାମଙ୍କ ଏହି ଶକ୍ତି, ବୀର୍ୟ ଓ ଶୂରତା ଭରା ଉପଦେଶ କୌରବମାନେ ଶୁଣି ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଗଲେ।