ଏକଥା ସମୟରେ, ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ବାନର ଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ିଗଲା। ସେ ଗଛର ଶାଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଝୁମାଇ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରି, ସବୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ଆଣିଲା। ବାଲରାମଙ୍କ ସଙ୍ଗୀନୀ ଯୁବତୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଖେଳାଳି ଏବଂ ହସିବାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ବାନରର ଏହି ଅଭଦ୍ରତା ଦେଖି ବଡ଼ ହସିପଡ଼ିଲେ। ବାନରଟି ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁକରଣ କରି, ମାଟି ଓ ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ଛାଡ଼ିଦେଲା, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କର ପିଠ ଦେଖାଇଲା। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବାଲରାମ ଦେଖୁଥିଲେ। ତାପରେ, ବାଲରାମ ଦେଖିଲେ ଯେ, ବାନରଟି ଅତି ଅଭଦ୍ର ହେଉଛି। କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେ ଏକ ପାଥର ଝାପିଲେ; କିନ୍ତୁ ବାନରଟି ଚତୁରତାରେ ପାଥରକୁ ଟାଳି, ମଦିରା ଭରା ମଟକୁ ଧରିନେଲା। ଏହାକୁ ଧରି ବାନରଟି ବାଲରାମଙ୍କୁ ଉପହାସ କଲା ଏବଂ ହସିଲା। ଦୁଷ୍ଟତାରେ ସେ ମଟକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ଏବଂ ବାଲରାମଙ୍କ ପୋଶାକଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରିପାଖରେ ଛିଟିଦେଲା। ଅଭିମାନରେ ମତ୍ତ ବାନରଟି ବାଲରାମଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରି, ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିଲା। ବାଲରାମ ଏହି ଅପମାନ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଦେଖି, କ୍ରୋଧାବିଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଗଦା ଏବଂ ହଳ ଉଠାଇଲେ, ଶତ୍ରୁକୁ ସେଷ କରିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନେଲେ। ଦ୍ୱିବିଦ ନାମକ ବଳବାନ ବାନର ଏକ ବିଶାଳ ଗଛ ଉଠାଇ ବାଲରାମଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଘାତ କଲା; କିନ୍ତୁ ବାଲରାମ ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ ରହିଲେ। ତାପରେ ବାଲରାମ ସେହି ଗଛକୁ ଧରି ଦ୍ୱିବିଦକୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ। ଘାତରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଗଲା ଏବଂ ରକ୍ତ ଝରିଲା। ଏହା ସତ୍ୱେ, ପାହାଡ଼ରେ ରଙ୍ଗ ଲାଗିଥିବା ପରି ଦ୍ୱିବିଦ ଏହାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲା ନାହିଁ। ପୁନି ଏକ ଅନ୍ୟ ଗଛ ଉଠାଇ, ସେ ତାହାର ଶାଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଶକ୍ତିରେ ଛିଣିଦେଲା। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବାଲରାମଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କଲା, କିନ୍ତୁ ବାଲରାମ ସେହି ଗଛକୁ ଶତଗୁଣ ଭାଗରେ କାଟିଦେଲେ। ଏଭଳି ଅନେକ ଗଛ ଉଠାଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପ୍ରତିଟି ଗଛକୁ ଶତଗୁଣ ଭାଗରେ କାଟିଦେଲେ। ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା, ଦ୍ୱିବିଦ ଚାରିପାଖର ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଡ଼ି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଛଶୂନ୍ୟ କରିଦେଲା। ତାପରେ ବିକ୍ରୋଧ ହୋଇ, ଦ୍ୱିବିଦ ବାଲରାମଙ୍କ ଉପରେ ପାଥରର ବୃଷ୍ଟି କଲା; କିନ୍ତୁ ବାଲରାମ ସହଜରେ ତାଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ବାନରମୁଖ୍ୟ ତାଙ୍କର ହାତକୁ ତାଳଗଛ ତଣ୍ଡ ପରି କରି, ମୁଷ୍ଟି ବନେଇ ବାଲରାମଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଦୁଇ ହାତରେ ଘାତ କଲା। ବାଲରାମ, ଯଦୁବଂଶର ପ୍ରଧାନ, ତାଙ୍କର ଗଦା ଓ ହଳକୁ ଛାଡ଼ି, କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ୱିବିଦକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି ତାଙ୍କର କଣ୍ଠେ ଚାପ ଦେଲେ; ଦ୍ୱିବିଦ ରକ୍ତ ବମି କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତାଙ୍କର ପଡ଼ିବା ସହିତ, ଭୂମି ଓ ଗଛମାନେ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ; ଏହା ପାହାଡ଼କୁ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ହେଲା କିମ୍ବା ଜଳରେ ତରଣୀ ଦୋଳାୟମାନ ହେବା ପରି ଲାଗିଲା। ଆକାଶରେ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ମହାର୍ଷିମାନେ "ଯୟ!" "ନମଃ!" "ଶାଭାଶ!" ବୋଲି ଶବ୍ଦ କରି ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିଲା, ସେହି ଦ୍ୱିବିଦକୁ ବାଲରାମ ବଧ କରି, ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ଦ୍ୱିବିଦ ବଧ ନାମକ ସତ୍ସଙ୍ଗ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ, ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଅଂଶ। ପରେ ଘଟିଲା ସାମ୍ଭଙ୍କ ବିବାହ ଏବଂ ବାଲରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଟାଣିବାର ଉପଖ୍ୟାନ। କୌରବମାନେ ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ଏହି ପିଲା ଅଭଦ୍ର; ସେ ଆମକୁ ଅବହେଳା କରି, ଆମର ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ୱେ ଆମ ଝିଅକୁ ଶକ୍ତି ପୂର୍ବକ ନେଇଯାଇଛି। ଚଲ, ଏହି ଅଭିମାନୀକୁ ବାନ୍ଧିଦିଅ। ବୃଷ୍ଣିମାନେ କଣ କରିପାରିବେ? ସେମାନେ ଆମ ଦୟାରେ ମିଳିଥିବା ଭୂମିରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଶୁଣନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଆମେ ବାନ୍ଧିଛୁ, ସେମାନଙ୍କର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେବ ଏବଂ ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ହେବେ, ଯେପରି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପ୍ରାଣାୟାମ।" ଏହିପରି କର୍ଣ୍ଣ, ଶଳ, ଭୂରି, ଯଜ୍ଞକେତୁ ଏବଂ ସୁୟୋଧନ, କୌରବ ବୃଦ୍ଧମାନେ ସହିତ, ସାମ୍ଭକୁ ବାନ୍ଧିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧାଡ଼ିଲେ, ସାମ୍ଭ ବିର ରଥୀ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ସିଂହ ପରି ଏକାକି ଡ଼େଉଁଥିଲେ। କୌରବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, "ଥମ୍ବ! ଥମ୍ବ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଧନୁଷ ତାଣି ତାଙ୍କୁ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ଏହି ଯଦୁବଂଶୀ ଶିଶୁ, କୌରବମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କୁ ସହିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ସିଂହ ଛୋଟ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ତାଣି, ସେ କର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଛଅ ରଥୀକୁ ବାଣରେ ଘାୟଲ କଲେ। ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ଚାରିଟି ବାଣରେ, ଏକ ଏକ ବାଣରେ ସାରଥୀମାନେ ଏବଂ ରଥୀମାନେ ଘାୟଲ ହେଲେ; ଏହି ସାହସ ପାଇଁ ସେମାନେ ସାମ୍ଭକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ, କୌରବମାନେ ସାମ୍ଭଙ୍କ ରଥର ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ଘାତ କରି, ସାରଥୀକୁ ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ଧନୁଷ କାଟିଦେଲେ; ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ସାମ୍ଭକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ରଥଶୂନ୍ୟ କରିଦେଲେ। ଏହାପରେ, କୌରବମାନେ ଜିତି ନିଜର ସହରକୁ ଝିଅ ଏବଂ ସାମ୍ଭ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ବୃଷ୍ଣିମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ କୌରବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ବାଲରାମ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି, କୌରବ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ହେଉ ନାହିଁ ବୋଲି ଚାହିଲେ ନାହିଁ; କାରଣ ସେ ବିରୋଧ ନାଶକ। ଏହିପରି, ବାଲରାମ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ନିଜ କୁଳବୃଦ୍ଧମାନେ ସହିତ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲେ, ଏକ ଚାନ୍ଦ ପରି ତାରାମାଳା ମଧ୍ୟରେ। ଗଜହ୍ୱୟ ପହଁଚି, ବାଲରାମ ବାହାର ଉଦ୍ୟାନରେ ରହିଲେ ଏବଂ ଉଦ୍ଧବଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଖବର ପଠାଇଲେ। ଉଦ୍ଧବ, ଆମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବାହ୍ଳିକ ଏବଂ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଯଥାନୁଷ୍ଠାନ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇ, ବାଲରାମଙ୍କ ଆଗମନ ସୂଚନା କଲେ। ବାଲରାମ, ତାଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଆସିଛନ୍ତି ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଶୁଭ ଉପହାର ନେଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।