ଓ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା କହୁଛି—ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର, ଯେଉଁଟି କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱାଳାମୟ ଥିଲା, ତାହାର ଉଜ୍ୱଳତାରେ ଆକାଶ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ଓ ପୃଥିବୀ ଆଲୋକିତ ହେଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ଚକ୍ର ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ତାହା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନିମୟ ଦେହକୁ ଅବଦଳିତ କଲା। ତା’ପରେ, ଏହି ଅଗ୍ନିମୟ ଦେହ, ଯାହା ଯଜ୍ଞରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ ପ୍ରଭୂତି ହେଲା, ତାହାର ମୁହଁ ହାରିଗଲା, ଏବଂ ବାରାଣସୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସୁଦକ୍ଷିଣ ଓ ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତମାନେ—ଯେଉଁ ଅଭିଚାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ—ସେମାନେ ନିଜେ ତାହିଁର ଶିକାର ହେଲେ। ପରେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ବାରାଣସୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜପ୍ରାସାଦ, ସଭାମଣ୍ଡପ, ବଜାର, ଦ୍ୱାର, ଗୋପୁର, ଧାନ ଭଣ୍ଡାର, ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ଧାନ ରହିଥିଲା। ସେଠାରେ ସବୁକିଛି ଦହି ଦେଇ, ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପୁଣି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ, ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଆସି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା। ଏହି ପବିତ୍ର କଥା କିମ୍ବା ଏହି ଲୀଳା ଯେଉଁଠି ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶ୍ରବଣ କରିଥିବେ କିମ୍ବା ପାଠ କରିଥିବେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ତା’ପରେ, ପାରିକ୍ଷିତ ରାଜା ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ମୁଁ ପୁଣି ରାମଙ୍କର ଅପାର ଏବଂ ଅସୀମ ଶକ୍ତିର ବିଚିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ—ସେ ଆଉ କ’ଣ କରିଥିଲେ?" ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏକ ବନରାଜୀ ଥିଲେ ଦ୍ୱିବିଦ, ଯିଏ ନରକାସୁରଙ୍କ ମିତ୍ର, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ମୈନ୍ଦଙ୍କ ଭାଇ। ସେ ନିଜ ମିତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଦେଶକୁ ଧ୍ଵଂସ କରିଦେଲା—ନଗର, ଗ୍ରାମ, ପଲ୍ଲୀ ଓ ଗୋପାଳକ ଗାଁକୁ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଦେଲା। କେବେ କେବେ ପାହାଡ଼ ଉପଡ଼ି, ଏହାକୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପିଡ଼ିଦେଇଥିଲା, ବିଶେଷକରି ଅନର୍ତ୍ତ ଦେଶରେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ମିତ୍ର ହନ୍ତା ହରି ବସିଥିଲେ। ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଜଳ ଉଠାଇ ତୀରବର୍ତ୍ତୀ ଭୂମିକୁ ଡୁବାଇଦେଉଥିଲେ। ସେ ମହାମୁନିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଧ୍ଵଂସ କରି, ଗଛ ଭଙ୍ଗ କରି ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟତାରେ, ସେମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନିକୁ ମୁତ୍ର ଓ ମଳଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର କରିଥିଲେ। ଗର୍ବିତ ଭାବରେ, ଲୋକ ଓ ମହିଳାମାନେ ଉଠାଇ ପାହାଡ଼ ଗୁହା ଓ ଖାଦରେ ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ, ପରେ ପାଥରରେ ପିଡ଼ି ମାରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟତା କରି, ସେ ମହିଳାମାନେଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି, ଏକ ଦିନ ମଧୁର ଗୀତ ଶୁଣି ରୈବତକ ପର୍ବତକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ଦେଖିଲା—ଯଦୁବଂଶୀଶ୍ୱର ବଳରାମ, କମଳମାଳା ଧାରଣ କରି, ଶୋଭାମୟ ଅଙ୍ଗ ନେଇ, ମହିଳାମାନେଙ୍କ ସହିତ ଅନନ୍ଦରେ ଅଛନ୍ତି। ବଳରାମ ମଧୁପାନ କରି, ଚକ୍ଷୁ ଅସ୍ଥିର, ଶ୍ରୀମୟ ରୂପରେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି। ଦ୍ୱିବିଦ ଏକ ଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଶାଖା ହଲାଇ, ଚିତ୍କାର କରି, ସବୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କଲା। ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ଦେଖି, ବଳରାମଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀ ଯୁବତୀମାନେ ହସିପଡ଼ିଲେ। ବନରାଜୀ ତାଙ୍କୁ ମନ୍ଦାକ୍ଷେପ କରି, ମାଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିଛୁ ଦେଖାଉଥିଲେ। ଏପରି ଅସଦାଚରଣ ଦେଖି, କ୍ରୋଧିତ ବଳରାମ ଏକ ପାଥର ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିବିଦ ଚତୁର୍ୟତାରେ ତାହା ଟାଳି, ମଦ ଭଣ୍ଡାର ଧରିଲେ। ସେ ଏହାକୁ ଉଠାଇ, ମଜା କରି, ହସି, ମଦ ଭଣ୍ଡାର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ବଳରାମଙ୍କ ପୋଷାକ ଛିଣିଦେଲେ। ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ, ଦ୍ୱିବିଦ ଅତି ଅଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣ କଲେ; ବଳରାମ ଏହି ଅପମାନ ଓ ଦେଶର ଉପଦ୍ରବ ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଗଦା ଓ ହଳ ଧରି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିବିଦ ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଉଠାଇଲେ। ତେଜରେ ଦ୍ୱିବିଦ ଏହାକୁ ବଳରାମଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସଂକର୍ଷଣ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ରହିଲେ। ବଳରାମ ଗଛକୁ ଧରି, ତାଙ୍କ ଗଦାରେ ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟି ରକ୍ତ ଝରିଲା। କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିବିଦ ପାହାଡ଼ରେ ଗେରୁଆ ରଙ୍ଗ ଲାଗିଥିବା ପରି ଅବିଚଳ ରହିଲେ; ପୁନି ଏକ ଗଛ ଉଠାଇ, ଶାଖା ଛିଣି ଦେଇ, ତାହାରେ ଆଘାତ କଲେ। ବଳରାମ ଏହି ଗଛକୁ ଶତଗୁଣି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ପୁନି ଏକ ଅନ୍ୟ ଗଛ ଉଠାଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଶତଗୁଣି କାଟିଦେଲେ। ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା, ସମସ୍ତ ଗଛ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା, ଅଞ୍ଚଳ ବନହୀନ ହେଇଗଲା। ତା’ପରେ, ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଦ୍ୱିବିଦ ପାଥର ବର୍ଷା କଲେ, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ବନରାଜୀ ତାଙ୍କ ହାତକୁ ତାଳ ଗଛର କଣ୍ଡ ପରି କରି, ମୁଷ୍ଟି ତିଆରି କଲେ, ରୋହିଣୀନନ୍ଦନଙ୍କୁ ଛାତିରେ ଦୁଇ ମୁଷ୍ଟି ମାରିଲେ। କିନ୍ତୁ ବଳରାମ, ତାଙ୍କ ଗଦା ଓ ହଳ ଛାଡ଼ି, ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କୁ ଦୁଇହାତରେ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ କଣ୍ଠମୂଳ ଉପରେ ଚାପ ଦେଲେ; ଦ୍ୱିବିଦ ରକ୍ତ ବମି କରି ପଡ଼ିଗଲେ। ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବା ସମୟରେ, ଭୂମି ଓ ଗଛ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲା, ପାହାଡ଼ ଝଟକା ଖାଇବା କିମ୍ବା ନୌକା ଜଳରେ ହେବା ପରି। ଆକାଶରେ ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ମହାମୁନିମାନେ "ଜୟ!" "ନମସ୍କାର!" "ଶାବାଶ!" ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏଭଳି ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ଯେଉଁଠି ଜଗତ ଉପଦ୍ରବ ଶମିତ ହେଲା, ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ଦ୍ୱିବିଦ ବଧ ନାମକ ସପ୍ତସପ୍ତତି ଅଧ୍ୟାୟ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣ ଦଶମ ଶ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହି ପରେ, ସାମ୍ବଙ୍କ ବିବାହ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଟାଣି ଆଣିବା କଥା ଆସିଛି। କୌରବମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ: "ଏହି ଶିଶୁ ଅସଦାଚାର କରିଛି; ସେ ଆମକୁ ଅବମାନ କରି, ଆମ ଅନିଚ୍ଛାରେ ଆମ ଝିଅକୁ ଚୁଆଇଛି।" "ଆମେ ଏହି ଅଭିମାନୀକୁ ବନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ବୃଷ୍ଣିମାନେ କ’ଣ କରିବେ? ସେମାନେ ଆମର ଦୟାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୂମି ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି।" "ଯଦି ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଶୁଣନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ବନ୍ଧାଯାଇଛି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହେବ ଓ ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ହେବେ, ଯେପରି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଶ୍ୱାସ।