ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ନାମକ ଏକ ରାଜା, ଯେଉଁଥିରେ ଅହଂକାର ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଭରିଥିଲା, ସ୍ୱୟଂକୁ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୂପ ଭାବି, ସେ ତାଙ୍କର ଦୂତ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହିପରି ଦୂଷଣା ଦେଲେ: “ହେ ସାତ୍ୱତ! ତୁମେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ, ଚିହ୍ନା ଓ ଚିହ୍ନାନ୍କୁ ଧାରଣ କରିଛ, ସେସବୁ ମୋର। ଅଜ୍ଞାନରୁ ଏହା କରୁଛ। ସେଗୁଡିକୁ ଛାଡ଼, ମୋ ଶରଣ ନିଅ, ନହେଲେ ମତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅ।” ଏହି ଅବିବେକୀ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କ ଗର୍ବିତ ବାଣୀ ଶୁଣି, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ସଭାସଦଗଣ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହସି ଉଠିଲେ। ତାପରେ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ମଜାକିଆ ଭାବରେ ଦୂତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଅବିବେକୀ! ତୁମେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ନେଇ ଗର୍ବ କରୁଛ, ସେଗୁଡିକୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତ୍ୟାଗ କରିବି।” “ତୁମେ ଏଠି ମୃତ ପଡ଼ିବ, ମୁହଁ ଢାକାଯିବ, ଶିଆଳ, କାଉଁ, ଗିଦର ଦ୍ୱାରା ଘିରିଯିବ, ଏବଂ ତୁମ ଶରଣ କୁକୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବ।” ଦୂତ ଏହି ଦୂଷଣା ନିଜ ମାଲିକ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ ଯାଇ କହିଲା। ଏପରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି କାଶୀ ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, ଶୂର ରଥୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନ ସୂଚନା ପାଇ ବହୁତ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଭାବେ ଦୁଇ ଅଖଣ୍ଡ ସେନା ସହିତ ନଗର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। କାଶୀର ରାଜା, ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କ ମିତ୍ର, ତିନି ଅଖଣ୍ଡ ସେନା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗ ଦେଲେ। ସେଠାରେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କ ଦେଖିଲେ, ସେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ଧନୁଷ୍, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, କଉସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଭୂଷଣାଳି ଫୁଲ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ହଳଦିଆ ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ଗରୁଡ଼ ଧ୍ୱଜା, ଅମୂଲ୍ୟ ମୁକୁଟ ଓ ଅଳଙ୍କାର, ମକରକୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ଦେହରେ ଅଲୋକିକ ଚମକ। କୃଷ୍ଣ, ନିଜ ସ୍ୱରୂପର ଅନୁକରଣ କରୁଥିବା ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ ଦେଖି, ନାଟକର ଅଭିନେତା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ହସିଉଠିଲେ। ଶତ୍ରୁ ରାଜାମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭାଲ୍ଲ, ଗଦା, ମୁସଳ, ଶୂଳ, ତଳୱାର, ଧନୁ, ତୀର ଆଦି ଶସ୍ତ୍ରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଗଦା, ତଳୱାର, ଚକ୍ର, ତୀର ଦ୍ୱାରା ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଓ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ସେନା—ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ପଦାତି—କୁ ଦାହ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତକୁ ଭସ୍ମ କରେ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଉଠ, ଗଧା, ମନୁଷ୍ୟ ମୃତଦେହରେ ଭରିଗଲା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭଙ୍ଗ୍ରା ହୋଇଯିଥିବା ଏହି ସ୍ଥାନ ଶ୍ମଶାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଓ ଶୂରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ, ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ! ତୁମେ ଦୂତ ମାଧ୍ୟମରେ ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ କହିଛ, ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।” “ମୁଁ ତୁମେ ନିଜେ ଭାବିଥିବା ମୋ ନାମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି, ଅବିବେକୀ। ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ଦିନ ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ନିଅଛି।” ଏପରି କହି, କୃଷ୍ଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କ ରଥ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ରଥଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବେ, କୃଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ନଗର ମଧ୍ୟରେ ପକାଇଦେଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ କମଳକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ। ଏପରି ଭାବେ ଈର୍ଷ୍ୟାଳୁ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଓ ତାଙ୍କ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରି, ହରି ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଗାଇ ଅମୃତ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲେ। ସେ, ଯିଏ ସଦା ଭଗବାନ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ହରିଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ରାଜଦ୍ୱାରେ ଲଗା ହୋଇଥିବା ମୁଣ୍ଡ, କୁଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ, ଦେଖି ଲୋକେ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ—‘ଏହା କ’ଣ? କାହାର ମୁହଁ?’ ଏହା କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ବୋଲି ଚିହ୍ନି, ତାଙ୍କ ରାନୀମାନେ, ପୁତ୍ର, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ପୌରବାସୀମାନେ ବିଳାପ କଲେ—‘ହାୟ! ରାଜା ମରିଗଲେ! ଆମର ରକ୍ଷକ ନାହିଁ!’ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସୁଦକ୍ଷିଣ, ପିତାଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ନିଶ୍ଚୟ କଲେ—‘ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟାକାରୀକୁ ବିନାଶ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେବି।’ ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ସୁଦକ୍ଷିଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ସେ ନିଜ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଚାହିଲେ—ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟାକାରୀକୁ ବିନାଶ କରିବା ଉପାୟ। ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ମିଳିଲା—‘ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପୁରୋହିତ ସହିତ ଅଭିଚାର କ୍ରିୟା କର; ଏହି ଅଗ୍ନି, ଭୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଅଧର୍ମୀ ଉପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲେ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବ।’ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ସୁଦକ୍ଷିଣ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଭିଚାର କ୍ରିୟା କଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଭୟଙ୍କର ଦେହଧାରୀ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ତାଙ୍କର ତାମ୍ର ରଙ୍ଗର ଚୁଲ ଓ ଦାଢ଼ି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଥିଲା, ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଗ୍ନିର ଧାରା ବହୁଥିଲା। ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ଭୂକୁଟି, କଠୋର ମୁଁହ, ନିଜ ଜିଭା ଚାଟିବା, ନଗ୍ନ ଦେହ, ଆଗ୍ନିକ ତ୍ରିଶୂଳ ହଲାହଲ ଅବାଜ କରୁଥିଲେ। ତାଳଗଛ ପରି ବଡ଼ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇ, ଭୂତମାନେ ଘିରି, ସେ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଜ୍ୱାଲା ପ୍ରସାରି ଦ୍ୱାରକା ଦିଗେ ଚାଲିଲେ। ଏହି ଅଭିଚାର ଅଗ୍ନି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିରେ ମୃଗମାନେ ପରି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ସେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ସଭାରେ ଦ୍ୟୁତ ଖେଳୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦୟାଭାବରେ ଚିତ୍କାର କଲେ—‘ପ୍ରଭୁ! ତିନି ଲୋକର ନାଥ! ଏହି ଅଗ୍ନିରୁ ଆମକୁ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ!’ ସେମାନଙ୍କ ଭୟ ଓ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଶରଣ୍ୟ ଭଗବାନ ମୁସ୍କୁରାଇ କହିଲେ, ‘ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମର ରକ୍ଷକ।’ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭଗବାନ, ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମାୟା ଜାନି, ତାହାକୁ ନିବାରଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଚକ୍ରକୁ ଆଦେଶ କଲେ। ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର, ଦଶମିଳିଅନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୱଳମାନ, ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ସମ ତେଜସ୍ୱୀ, ଆକାଶ, ଦିଗ୍, ପୃଥିବୀକୁ ଅପ୍ରଭା କଲା; ତାପରେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଅଗ୍ନିକୁ ଦମନ କଲା।