ଏକ ଦିନ, ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଭାରେ ଏକ ଦୂତ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ଦୂତ ରାଜସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କମଳନୟନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଏକ ରାଜାଙ୍କର ଦୂତିୟ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ। ଦୂତ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏକାକି ବାସୁଦେବଙ୍କ ଅବତାର; ମୋତେ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପାବଶତଃ ମୁଁ ଭୂମିକୁ ଅବତରଣ କରିଛି। ତୁମେ ଏହି ମିଥ୍ୟା ଦାବିକୁ ତ୍ୟାଗ କର। ତୁମେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ, ଯାହା ମୋର, ଅବିବେକରେ ପିନ୍ଧିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡି ମୋ ଶରଣକୁ ଆସ, ନାହିଁଲେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର।” ଦୂତଙ୍କର ଏହି ଅହଂକାରିକ ଓ ଅବିବେକପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ହସି ଉଠିଲେ। ଏହା ପରେ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହସି କହିଲେ, “ଏ ମୂର୍ଖ! ତୁମେ ଯେଉଁ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଅହଂକାର କରୁଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଛାଡିଦେବି।” ଏବଂ ସେ ଦୂତକୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ବରଣ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିବ, ତୁମ ମୁହଁ ଢାକି ଦିଆଯିବ ଏବଂ ଶିଆଳ, କାଉ, ଶ୍ଵାନମାନେ ତୁମ ଚରମ ଆଶ୍ରୟ ହେବେ।” ଏଭଳି ଉତ୍ତର ନେଇ ଦୂତ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏଉଁପରି ଦୂତିୟ ନିନ୍ଦା ଶୁଣି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ରଥାରୋହଣ କରି କାଶୀ ଦିଗରେ ଯାଇବାକୁ ତୟାରି ହେଲେ। ଏଉଁ ସମୟରେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, ଏକ ପ୍ରବଳ ରଥୀ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନ ସୂଚନା ପାଇ, ଦୁଇ ବିଭାଗ ସେନା ସହିତ ସହର ଛାଡି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଇଥିଲେ। କାଶୀର ରାଜା, ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କ ମିତ୍ର, ତିନି ବିଭାଗ ସେନା ସହିତ ତାଙ୍କ ସହ ଯାଇ, ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କ ଦେହରେ ସଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ଧନୁଷ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଭୂଷଣ ଥିଲା; ସେବେଳେ ସେ ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ଗରୁଡ଼ ଧ୍ୱଜା, ମୂଲ୍ୟବାନ ମୁକୁଟ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି, ମକରକୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଶ୍ରୀହରି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ରୂପର ଅନୁକରଣ କରୁଥିବା ଦେଖି, ମଞ୍ଚରେ ନଟ ଭଳି ଲାଗିଲା ଏବଂ ହସି ପଡ଼ିଲେ। ତାପରେ ଶତ୍ରୁ ରାଜାମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର—ଭାଲ, ଗଦା, ମୁସଳ, ଶୁଳ, ତୋମର, ଖଡ଼ଗ, ତଲୱାର, ବାଣ ଇତ୍ୟାଦି ନେଇ ଶ୍ରୀହରି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଗଦା, ଖଡ଼ଗ, ଚକ୍ର ଓ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଓ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ସେନାକୁ—ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି—ଏମିତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ମାରିଦେଲେ, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ କୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥାଏ। ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ମୃତ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଉଠ, ଗଧା ଓ ମଣିଷ ଦେହରେ ଭରିଗଲା, ଯାହା ଏକ ଶ୍ମଶାନ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଧୀରମାନେ ଯାହାକୁ ରମଣୀୟ ମନେ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଭୂତପତିଙ୍କ ଖେଳସ୍ଥଳୀ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାପରେ ଶୌରି ନାମକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ! ତୁମେ ଦୂତ ମାଧ୍ୟମରେ ଯେପରି ମୋତେ କହିଥିଲ, ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମ ପାଖକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି। ତୁମେ ମୋ ନାମ ମିଥ୍ୟା ଧାରଣ କରିଛ, ଏହାକୁ ମୁଁ ତ୍ୟାଗ କରିବି; ଯଦି ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା ନଥାଏ, ତୁମ ଶରଣକୁ ଯିବି।” ଏହିପରି କହି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣମାନେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କ ରଥକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ ଓ ଏକ ରଥଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ। ସେଇପରି, କୃଷ୍ଣ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରୁ ଅଲଗା କରି, ସେହି ମୁଣ୍ଡକୁ କାଶୀ ସହରରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ଏକ ପଦ୍ମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ। ଏଭଳି ଦ୍ୱେଷପରାୟଣ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଶ୍ରୀହରି ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳୀ ତାଙ୍କ ଗୌରବଗାଥା ଗାଇ ଥିଲେ। ଯିଏ ଶ୍ରୀଭଗବାନଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ହରିର ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏପରି ମୁଣ୍ଡ, ଅଳଙ୍କାର ଓ କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ରାଜଦ୍ୱାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଥିଲେ—“ଏହା କାହାର ମୁହଁ?” ଚିହ୍ନିବା ପରେ, କାଶୀର ରାଜାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ବୋଲି ବୁଝି, ରାନୀମାନେ, ପୁଅମାନେ, ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ଓ ପୌରବାସୀମାନେ କନ୍ଦି ଉଠିଲେ—“ହାୟ! ରାଜା ମୃତ! ଆମର ରକ୍ଷକ ଚାଲିଗଲେ!” ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୁଦକ୍ଷିଣ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ କ୍ରିୟା କରି, ଶପଥ ନେଲେ—“ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟାକାରୀକୁ ବିନାଶ କରି, ପିତାଙ୍କ ଉପକାର କରିବି।” ଏହି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ, ସୁଦକ୍ଷିଣ ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ସହିତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ। ଅବିମୁକ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ; ସୁଦକ୍ଷିଣ ଚାହିଲେ—ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟାକାରୀକୁ ବିନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଉପାୟ। ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ, “ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଋତ୍ବିଜ୍ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରି, ଅଭିଚାର କ୍ରିୟା କର; ଯଦି ତୁମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଅଧର୍ମୀ, ତେବେ ଏହି ଅଗ୍ନି ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବ।” ଏହିପରି ଉପଦେଶ ପାଇ, ସୁଦକ୍ଷିଣ ନିୟମ ରକ୍ଷା କରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଅଭିଚାର କ୍ରିୟା କଲେ। ଏହା ପରେ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଭୟଙ୍କର ଦେହଧାରୀ ଅଗ୍ନି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ତାଙ୍କର ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ କେଶ ଓ ଦାଢ଼ି, ଆଉ ଚକ୍ଷୁଃରୁ ଜ୍ୱାଳା ନିସ୍ସରି ଆସୁଥିଲା। ଦାଢ଼ିଆଳ, ଭୟଙ୍କର ଭୃକୁଟି, କଠୋର ମୁଁହ, ଜିହ୍ବା ଚାଟି, ନଗ୍ନ ଦେହ, ଜ୍ୱାଳାମୟ ତ୍ରିଶୂଳ ନିଆଁ, ଭୟଜନକ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା। ତାଙ୍କର ପାଦ ତାଳ ଗଛର ଭଳି, ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କରୁଥିଲା, ଭୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲେ; ସେ ଦ୍ୱାରକା ଦିଗକୁ ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳାଇ ଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଅଭିଚାର ଅଗ୍ନି ଦେଖି, ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଦୀପରେ ଆଗୁନ ଲାଗିଲା ବନ୍ୟପଶୁ ଭଳି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ସେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ସଭାରେ ଦ୍ୟୁତ କେଳି କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଲାଗିଲେ ଅନୁରୋଧ କରିବା—“ଏ ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଏହି ସହରକୁ ଜଳାଉଥିବା ଅଗ୍ନିରୁ ଆମକୁ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ!” ଭଗବାନ୍ ସେମାନଙ୍କ ଭୟ ଦେଖି, ମୃଦୁ ହସି କହିଲେ, “ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମମାନେଙ୍କର ରକ୍ଷକ।