କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସୁରର ଅଭିମାନ କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ହାତ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା; ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ସେନା, ଯେଉଁଠାରେ ପୃଥିବୀ ଭାରି ହୋଇଯାଇଥିଲା, କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅସୁରର ଚାରିଟି ହାତ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା; ସେ ଅଜର ଅମର ହେବେ, ତୁମର ଦୁତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ, ଏବଂ କୌଣସି ଦିଗରୁ ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଭୟମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ଅସୁର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ରଥରେ ବସାଇ ଆଗକୁ ଆଣିଲେ। ସେ ଏକ ସେନା ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଘିରା, ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗହନା ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଖରେ ରହି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ନିଜ ରାଜଧାନୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ଝଣ୍ଡା, ଦ୍ୱାର, ଓ ରକ୍ଷିତ ଚୋକରାସମୂହ ସହ ଭବ୍ୟ ଥିଲା; ଶଙ୍ଖ, ତୁରୀ, ଓ ଡ଼଼ମ୍ବ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ, ନାଗରିକ, ମିତ୍ର, ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ଯେଉଁଠାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଜୟ ଓ ଶଙ୍କର ସହ ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧକୁ ସକାଳେ ଉଠି ସ୍ମରଣ କରିଥିବେ, ସେ କେବେ ବି ଅପଜୟ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର 'ଅନିରୁଦ୍ଧ ଆଣିବା' ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣରେ ସମାପ୍ତ ହେଉଛି। ଏହାପରେ, ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରୀ ବଳରାମ ନିଜ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ରଥରେ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳକୁ ଗଲେ। ଗୋପମାନେ ଓ ଗୋପୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ବହୁଦିନ ଆଶା କରିଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତାଙ୍କୁ ବାହୁଡ଼ି ଲଗାଇଲେ। ବଳରାମ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। "ହେ ଦାଶାର୍ହ, ହେ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ଭାଇ ନିତ୍ୟ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବେ," ଏହିପରି କହି, ସେମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଗୋଦିରେ ବସାଇ, ବାହୁଡ଼ି ଲଗାଇ, ଆଖିର ଲୁହରେ ନିସ୍ପାପ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଭିଜାଇ ଦେଲେ। ବଳରାମ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ବୟସ, ମିତ୍ରତା ଓ ନିଜ ସମ୍ପର୍କ ଅନୁଯାୟୀ ବୃଦ୍ଧ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ସମ୍ମାନ କଲେ। ପରେ, ଗୋପମାନେ ହସି, ହାତ ଧରି, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବରେ ବଳରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ସୁବିଧା ଭାବେ ବସିଥିଲେ। ବଳରାମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ଓ ତାଙ୍କର ପରିବାର ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କର ଆବେଗରେ ଅବରୁଦ୍ଧ ଶବ୍ଦରେ; କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଲୋଟସ ପତ୍ର ନୟନ ଭାବେ ଦେଖିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ଭାର ତାଙ୍କୁ ଦେଇ ଥିଲେ। ଗୋପମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ବଳରାମ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟମାନେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି? ତୁମେ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ସନ୍ତାନମାନେ ସହ ଆମକୁ ଏଯାଁ ମନେ କରିଥିବେ କି?" "ଭାଗ୍ୟବଶତ, କଂସ ଦୁଷ୍ଟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛି; ଭାଗ୍ୟରେ, ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଭାଗ୍ୟରେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତି, ଉଚ୍ଚ ଦୁର୍ଗରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛ।" ଗୋପୀମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ହସି କହିଲେ: "କୃଷ୍ଣ, ନଗରୀର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ସେ ସୁଖରେ ଅଛନ୍ତି କି?" "ସେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ, ପିତା ଓ ମାତାକୁ ମନେ କରିଥିବେ କି? ସେ ଏକବାର ମାତାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିବେ କି? ଅଥବା ସେ ମାଧ୍ୟମ ଭାମ୍ରା ହାତବଳୀ ସେ ଆମର ସେବାକୁ ମନେ କରିଥିବେ କି?" "ଏହି ଲୋକରେ, ହେ ଦାଶାର୍ହ, ତୁମେ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ମାତା, ପିତା, ଭାଇ, ପତି, ପୁଅ, ଏବଂ ଭଉଣୀମାନେ—ନିଜ ପ୍ରିୟ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ—ପାଇଁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ?" "ସେ ହଠାତ୍ ଆମର ସ୍ନେହ ବନ୍ଧନ କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରି ଚାଲିଗଲେ। ଏପରି ଜଣେ ନିଷ୍ଠା ନଥିବା ଲୋକ ପ୍ରମିଶ୍ନା ରଖିବେ ବୋଲି ମହିଳାମାନେ କିପରି ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରିବେ?" "ନଗରୀର ବୁଦ୍ଧିମତୀ ମହିଳାମାନେ ଏପରି ଅସ୍ଥିର ଓ କୃତଘ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ଉକ୍ତିକୁ କିପରି ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ? ତଥାପି, ତାଙ୍କ ମନୋହର କଥା, ହସ, ଦୃଷ୍ଟି, ଏବଂ ନିଶ୍ୱାସରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ପ୍ରେମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ।" "ହେ ଗୋପୀମାନେ, ଆମକୁ ଏପରି ଲୋକ ବିଷୟରେ କଥା କରିବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ଆମେ ଅନ୍ୟ ଦିନ କଥା କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ, ଆମ ପାଇଁ ସମୟ କିପରି କଟେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କିପରି କଟେ?" ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶୃଙ୍ଗାରିକ କଥା, ସୁନ୍ଦର ଦୃଷ୍ଟି, ଚଳାଚଳ, ଓ ପ୍ରେମ ଅଙ୍ଗଲାଗିବାକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ। ସଙ୍କର୍ଷଣ, ନିଜ ନିପୁଣ ଅନୁପ୍ରେରଣା ଦ୍ୱାରା, ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ମନରୁ ଅନୁଭୂତି ଦେଇ ଶାନ୍ତି ଦେଲେ। ବଳରାମ ଦୁଇ ମାସ—ମଧୁ ଓ ମାଧବ—ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ ରାତିରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ଗୋକୁଳରେ ରହିଲେ। ପୂର୍ଣ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଆଲୋକରେ, ରାତିରେ ମାନ୍ଦ ଲଟସ୍ ସୁଗନ୍ଧ ବାୟୁରେ ଭରି, ବଳରାମ ଯମୁନା ତୀରର ଉଦ୍ୟାନରେ ଗୋପୀମାନେଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ବରୁଣୀ ଦେବୀ ଗଛର ତଳରୁ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ସୁଗନ୍ଧ ସମସ୍ତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଭରି ଦେଲା। ବଳରାମ ମଧୁର ଶ୍ରୋତ ସୁଗନ୍ଧ ଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରି, ଗୋପୀମାନେ ସହ ମଧୁ ପାନ କଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ; ଚକ୍ରରେ ସୁନ୍ଦର ମହିଳାମାନେ ଘିରା, ବଳରାମ ହାତୀ ଦଳର ନାୟକ ପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଆନନ୍ଦ କଲେ। ଆକାଶରେ ଡ଼଼ମ୍ବ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଫୁଲ ବର୍ଷିଲା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଋଷିମାନେ ବଳରାମଙ୍କ କୌଶଳର ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ବଳରାମଙ୍କର କ୍ରିଡ଼ା ଗୋପୀମାନେ ଗୀତ କରି, ହଳାୟୁଧ ଅରଣ୍ୟରେ ମଦିରାପାନ କରି, ମୋହରେ ତାଙ୍କ ନୟନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା। ଏକ ମାଳା, ଏକ କୁଣ୍ଡଳ, ମଦିରାପାନରେ ମତ, ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ମନୋହର ହସିଥିବା ପଦ୍ମମୁଖ, ଶୀତ ତୁଷାର ସ୍ଫଟିକ ଝଳ ରହିଥିଲା। ବଳରାମ ଯମୁନାକୁ ଜଳ କ୍ରିଡ଼ା ପାଇଁ ଡାକିଲେ, କିନ୍ତୁ ନିଜ କଥାକୁ ଅନଦାଇ, ମଦିରାପାନରେ ମତ, ନଦୀକୁ ଡାକିଲେ। ଯମୁନା ନ ଆସିବାରେ, ବଳରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ନିଜ ହଳର ତୀର ଦ୍ୱାରା ଯମୁନାକୁ ଟାଣିଲେ, କହିଲେ: "ହେ ପାପିନୀ, ମୁଁ ଡାକିଲି ବି ତୁମେ ଆସିନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ହଳ ତୀରରେ ନେଇଯିବି, ତୁମେ ଏହିପରି ଇଚ୍ଛାମତା ଘୁଞ୍ଚିବାରେ।