ଏକ ସମୟରେ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୋହିତ ଭାବରେ ବିବେକୀ ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସ୍ତୁତି କରିବାରେ ଲଗିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଓ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣେ ସମସ୍ତର ଆଦି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରୁଷ, ଚତୁର୍ଥ ପଦରେ ବିରାଜିତ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ଭାବରେ ଅବତରଣ କରନ୍ତି। ଆପଣ ନିଜ ଗୁଣରେ ଆତ୍ମାକୁ ଗୁପ୍ତ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଛାୟା ଦ୍ୱାରା ଛାୟା ଓ ଆକୃତି ଦେଖାଏ, ଏହିପରି ଆପଣ ଗୁଣରେ ଲୁଚି ଥିବା ସତ୍ୱେ ଗୁଣମାନଙ୍କୁ ଉଜାଗର କରନ୍ତି। ଆପଣ ଆତ୍ମାର ଅସୀମ ଆଲୋକ, ଗୁଣମାନେ ଓ ଗୁଣଧାରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।" "ଆପଣଙ୍କର ମାୟାରେ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକେ ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ, ଘର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ, ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଉଠି-ଉଠି ପଡ଼ନ୍ତି। ଏହି ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଁ, ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ସମ୍ମାନ ନଦେଇ, ସେ ନିଜକୁ ମୃଗତୃଷ୍ଣା କରେ।" "ଯେଉଁଠି ବ୍ୟକ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡି, ନିଜ ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମାକୁ ଦୂର କରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗବସ୍ତୁକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ଅମୃତ ଛାଡି ବିଷ ଖାଏ।" "ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତାମାନେ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଋଷିମାନେ, ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜ ଯାତ୍ରାରେ ସରଣାଗତ ହୋଇଛୁ। ଆପଣ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ବିନାଶର କାରଣ, ସମ, ଶାନ୍ତ, ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମା ଓ ଦେବ; ଏକମାତ୍ର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ; ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ।" "ଏହି ଅସୁର ମୋର ପ୍ରିୟ, ଆଜ୍ଞାଳୁ; ମୁଁ ତାକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଛି, ପ୍ରଭୁ; ଦୟା କରି ତାଙ୍କୁ ଆପଣ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଦାଇତ୍ୟ ମହାରାଜ ପ୍ରତି ଦୟା କରିଥିଲେ।" ତାପରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, "ଓ ବ୍ରହ୍ମା, ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଇଛା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି; ଆପଣଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମୋର ପ୍ରିୟ ଓ ଅନୁମୋଦିତ।" "ଏହି ବିରୋଚନର ପୁତ୍ର, ଏକ ଅସୁର, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ମାରିବାକୁ ନୁହେଁ; ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ଅନୁସାରେ ନ ତାଙ୍କୁ, ନ ଆପଣଙ୍କ ବଂଶକୁ ମୁଁ ମାରିବି।" "ତାଙ୍କର ଅହଂକାର ଦମନ ପାଇଁ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଭୁଜା ଭଙ୍ଗ କରିଛି; ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ସେନା, ଯେଉଁଠି ପୃଥିବୀ ଭାରି ହୋଇଥିଲା, ମୁଁ ନଷ୍ଟ କରିଛି।" "ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ଭୁଜା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଛି; ସେ ଅଜର, ଅମର ହେବେ, ଆପଣଙ୍କର ପରିଚାରକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ହେବେ, ଓ ଅସୁର, ସେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଭୟ ନପାଇବେ।" ଏପରି ଭାବରେ ନିର୍ଭୟତା ପାଇଁ, ସେ ଅସୁର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ; ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଚାରିଅଟ୍ରେ ପତ୍ନୀ ସହ ରଖି, ସମ୍ମାନ ସହ ଆଗକୁ ଆଣିଲେ। ସେ ଏକ ସେନା ବିଭାଗରେ ଘିରା, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ପତ୍ନୀ ସହ ରବି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଇ ଯାଇଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ରାଜଧାନୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ପତାକା, ଦ୍ୱାର, ରାସ୍ତା ରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଶଙ୍ଖ, ତୁରୀ, ଢୋଳ ରବ ମଧ୍ୟରେ, ନାଗରିକ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବିଜୟ ଓ ଶଙ୍କର ସହ ଯୁଦ୍ଧକୁ ସକାଳେ ଉଠି ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ କେବେ ହାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଦଶମ ଶ୍କନ୍ଦର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧରେ, “ଅନିରୁଦ୍ଧ ଆଣିବା” ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ହେଇଛି। ଏହାପରେ, ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ଓ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭଗବାନ ବଳରାମ ନିଜ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ଚାରିଅଟ୍ରେ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳକୁ ଗଲେ। ଗୋପ ଓ ଗୋପିମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ବଳରାମ ନିଜ ଜନକ ଜନନୀଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ, ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଭରା ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଲା। ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ମାତା କହିଲେ, “ଓ ଦାଶାର୍ହ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ଭାଇ ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଭଗବାନ!” ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଆଖିରୁ ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇ ନିଜ ଗୋଦେ ବସାଇଲେ। ବଳରାମ ପ୍ରାଚୀନ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନେହ, ବୟସ, ଏବଂ ନିଜ ସମ୍ପର୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ। ତାପରେ, ଗୋପମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ହସ, ହାତ ଧରିବା ଓ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯେଉଁଠି ବଳରାମ ସୁବିଧାରେ ବସିଥିଲେ। ବଳରାମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଭରି ସ୍ନେହରେ ଭରିଯାଇ, କୃଷ୍ଣ, ଯାହାଙ୍କ ଆଖି ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଭଳି, ତାଙ୍କରେ ସମସ୍ତ ଭାର ଦେଇଥିଲେ। ଗୋପମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଓ ବଳରାମ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଉପଜାତି ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି କି? ତୁମେ ତୁମ ପତ୍ନୀ ଓ ପୁତ୍ରମାନେ ସହ ଆମକୁ ଅବସ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରୁଛ କି?” “ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ, ଦୁଷ୍ଟ କଂସ ମରିଛି; ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ, ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହରାଇ ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗରେ ଅସ୍ରୟ ନେଇଛ।" ଗୋପିମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ହସି କହିଲେ, “ସେହି କୃଷ୍ଣ, ଯେଉଁଠି ନଗର ନାରୀମାନେ ପ୍ରିୟ, ସେ ସୁଖରେ ଅଛନ୍ତି କି?” “ସେ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ, ପିତା ଓ ମାତାକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି କି? ଏକଥା ସେ କେବେ ଆସିବେ, ମାତାକୁ ଦେଖିବାକୁ? ଅଥବା ସେ ଆମ ସେବାକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି କି?” “ଯାହା ପାଇଁ, ଓ ଦାଶାର୍ହ, ତୁମେ ନିଜ ମାତା, ପିତା, ଭାଇ, ପତି, ପୁତ୍ର ଓ ଭଉଣୀମାନେ—ନିଜ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ—କୁ ଛାଡି ଦିଆ?” “ସେ ଆମ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି ମାନି, ହଠାତ୍ ଛାଡି ଦେଲେ। ଏପରି ଜଣେ କିପରି ନାରୀମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରିବେ?” “ନଗର ନାରୀମାନେ, ଏତେ ବୁଦ୍ଧିମତୀ, କିପରି ଏହି ଅସ୍ଥିର ଓ ଅକୃତଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିର ଉକ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ? ତଥାପି, ତାଙ୍କର ଆମୋଦ ମୟ କଥା, ହାସି, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସରେ ବିମୋହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ପ୍ରେମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ।” “ଓ ଗୋପିମାନେ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ନେଇ କଥା ହେବାର ଆବଶ୍ୟକ କ’ଣ? ଆମେ ଅନ୍ୟ କଥା କହିବାକୁ ଚାହୁଁ। ସମୟ ତାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଆମ ପାଇଁ ଯାଇଯାଏ, ଯଦି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଯାଏ।” ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଖେଳିବା କଥା, ମଧୁର ଦୃଷ୍ଟି, ଚଳାଚଳ ଓ ଆଲିଂଗନ ସ୍ମରଣ କରି, କାନ୍ଦିଲେ।