ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ୟଦେବଙ୍କ କଥାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୁକ୍ତିପଥ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ଦିଆଗଲା । ଏହି ସମୟରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ୟଙ୍କ ଗତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ । ତାପରେ, ସେ ସୂର୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କହିଲେ, "ହେ ବିଶ୍ୱର ସାକ୍ଷୀ, ମୋତେ ମୁକ୍ତିର କାରଣ କହନ୍ତୁ ।" ଦୂରରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି ସୂର୍ୟଦେବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଲେ, "ସପ୍ତାହ ଧରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କର; ଏହିଠାରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।" ସୂର୍ୟଙ୍କ ଏହି ବାଣୀକୁ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମର ସତ୍ୟ ରୂପ ବୋଲି ମାନିଲେ । ସମସ୍ତେ କହିଲେ, "ଏହା କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ରୟାସରେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସହଜ ଉପାୟ ।" ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ଶ୍ରବଣ ପାଇଁ ଗ୍ରାମ ଓ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲୋକେ ଆସିଲେ—ଅନ୍ଧ, ଲଙ୍ଗଡ଼, ବୃଦ୍ଧ, ଧୀର, ସମସ୍ତେ ନିଜ ଦୋଷ ନିବୃତ୍ତି ଲାଗି ଆସିଥିଲେ । ଏଠି ଏକ ବିଶାଳ ସଭା ଗଠିତ ହେଲା, ଯାହାକୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଚକିତ ହେଲେ । ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ସିଂହାସନରେ ବସି ଭାଗବତ କଥା ବିବର୍ତନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସେଇ ସମୟରେ, ପୂର୍ବରୁ ବିଦାୟ ହୋଇଥିବା ଜୀବଟି ମଧ୍ୟ ଆସି, ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ସାତ ଗଠ ବାଁସ ଦେଖିଲା । ସେ ବାଁସର ତଳ ଛିଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଶ୍ରବଣ ପାଇଁ ଉଭୟ ହେଲା । ବାୟୁ ରୂପରେ ରହିପାରିଲା ନାହିଁ, ତେଣୁ ବାଁସ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲା । ସେଠାରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ମୁଖ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୋତା ବୋଲି ଭାବି, ପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଦିନ ଶେଷରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା—ଏକ ବାଁସ ଗଠ ଫାଟିଗଲା, ଯାହାକୁ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦେଖିଥିଲେ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗଠ ଫାଟିଗଲା; ତୃତୀୟ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ତୃତୀୟ ଗଠ ଫାଟିଗଲା । ଏଭଳି ସପ୍ତ ଦିନ ଧରି ସାତଟି ଗଠ ଫାଟିଗଲା; ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍କନ୍ଧ ଶୁଣି ସେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ । ସେ ଏବେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ—ତୁଳସୀ ମାଳା, ପୀତାମ୍ବର, ଘନା ମେଘ ଭଳି କଳା ଦେହ, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ସେ ତୁରନ୍ତ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, "ଭାଇ, ତୁମ ଦୟାରେ ମୁଁ ବନ୍ଧନ ଓ ପ୍ରେତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି ।" ସମସ୍ତେ କହିଲେ, "ଭାଗବତ କଥା ଧନ୍ୟ, ଯାହା ପ୍ରେତ ଦୁଃଖ ନାଶ କରେ; ଧନ୍ୟ ସପ୍ତାହିକ ପାଠ, ଯାହା କୃଷ୍ଣ ଧାମ ଦେଇଥାଏ ।" ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ସମସ୍ତ ପାପ କମ୍ପିଯାଏ; ଏହି କଥା ଆମ ତ୍ୱରିତ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ । ଜଳି ହେଉ କି ଶୁଷ୍କ, ହାଲୁକା କି ଭାରୀ, ମନ, ବାଣୀ କି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା କିଛି କରାଯିବା ପାପ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଦହିଯାଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଜଳାଣକୁ ଦହିଦିଏ । ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦେବମଣ୍ଡଳରେ ଯେଉଁମାନେ କଥା ଶୁଣନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ેଫଳହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଶୁକଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣିନଥିବା ଏହି ଅସ୍ଥିପଞ୍ଜର ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର କ'ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ? ଏହି ଦେହ ହେଉଛି ଅସ୍ଥି, ନାଡ଼ି, ମାଂସ, ରକ୍ତ, ଚର୍ମରେ ଢାକା, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଓ ମଳମୁତ୍ର ଭରା ଏକ ପାତ୍ର । ବୟସ, ଦୁଃଖ, କର୍ମଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ, ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖର ଘର, ପୂରଣ କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ଅସହ୍ୟ, ଦୁର୍ବଳ, ଦୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ୱର । ଏହି ଦେହ ଶେଷରେ କୀଟ, ମଳ ଓ ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହୁଏ; ଏପରି ଅସ୍ଥିର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଥିର କିପରି ହେବ? ସକାଳରେ ପକାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସଂଧ୍ୟାରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏପରି ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଜୀବିତ ଦେହର କ'ଣ ଥିରତା ରହିଛି? ଏହି ଭୂମିରେ ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣ କଲେ ହରିକୁ ଲାଭ କରାଯାଏ; ତେଣୁ ଦୋଷ ନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ ଏହିଠାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ । ଜଳର ଫେନା, ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ କୀଟ ଭଳି, ଯେଉଁମାନେ କଥା ଶୁଣନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ଜନ୍ମି ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପାଇଁ ମାତ୍ର ଆସନ୍ତି । ଶୁଷ୍କ ବାଁସ ଗଠ ଫାଟିଯିବା ଅଦ୍ଭୁତ, କିନ୍ତୁ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ଗଠ ଫାଟିଯିବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଅଦ୍ଭୁତ । ଶ୍ରବଣ କଲେ ହୃଦୟର ଗଠ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ କଟିଯାଏ, କର୍ମ ଶେଷ ହୁଏ । ଯେତେବେଳେ ମନ କଥା ତୀର୍ଥରେ ନିଶ୍ଚଳ ହୁଏ, ଯାହା ସଂସାରିକ ମଳ ଧୋଇଦେବାରେ ସକ୍ଷମ, ସେଉଁଠି ମୋକ୍ଷ ନିଶ୍ଚିତ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି । ଏପରି କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଲା, ବୈକୁଣ୍ଠବାସୀମାନେ ତାହାକୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଦୀପ୍ତି ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ । ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଧୁନ୍ଧୁଳୀପୁତ୍ର ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ; ରଥରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଦେଖି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ, "ମୋ ପ୍ରଶ୍ନ—ଏଠାରେ ମୋର ଅନେକ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୋତା ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏମିତି ଦିବ୍ୟ ରଥ କାହିଁକି ଆସିନାହିଁ?" "ଏଠାରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ଭାବେ ଶ୍ରବଣ କରିଥିଲେ; ତେବେ ଫଳରେ ଭିନ୍ନତା କାହିଁକି? ଏହି ବିଷୟ ହରିଭକ୍ତମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ ।" ହରିଦାସମାନେ କହିଲେ, "ଫଳର ଭିନ୍ନତା ଶ୍ରବଣର ଭିନ୍ନତାରୁ; ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଚିନ୍ତନ ସମାନ ହୋଇନଥିଲା । ତେଣୁ ପୂଜାରେ ମଧ୍ୟ, ଏମିତି ଫଳର ଭିନ୍ନତା ଆସେ । ପ୍ରେତ ଜୀବ ସପ୍ତ ରାତି ଉପବାସରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ମନେ ଶ୍ରବଣ ଓ ଚିନ୍ତନ କରିଥିଲେ ।" "ଅନିଶ୍ଚିତ ଜ୍ଞାନ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଅଲସ୍ୟରେ ଶ୍ରବଣ ବିଫଳ, ସନ୍ଦେହ ହେଲେ ମନ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ, ଚଞ୍ଚଳ ମନେ ପାଠ ବିଫଳ । ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ନଥିବା ସ୍ଥାନ, ଅନର୍ହ ପିତୃକ୍ରିୟା, ଅଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ କୁ ଦାନ ଓ ଅଚରିତ୍ର ଗୃହ—ସମସ୍ତ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ ।" "ଗୁରୁବାଣୀରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ନିଜରେ ନମ୍ରତା, ମନର ଦୋଷ ଜୟ କରିବା, ଓ କଥାରେ ଅବିଚଳ ଧ୍ୟାନ—ଏମିତି ଗୁଣ ହେଲେ ଶ୍ରବଣର ସଫଳ ଫଳ ମିଳେ; କଥା ଶେଷେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ନିବାସ ନିଶ୍ଚିତ ।" "ହେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ ନିଜେ ତୁମକୁ ଗୋଲୋକ ଦେବେ ।" ଏପରି କହି ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଚଲିଗଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପୁନି କଥା ପାଠ କଲେ; ସେମାନେ ପୁନି ସପ୍ତାହ ଧରି ଶ୍ରବଣ କଲେ ।