ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ର ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ପୂର୍ବକ କହିଲେ, “ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ୟୋତି, ଶବ୍ଦ ରୂପ ବ୍ରହ୍ମ ଭିତରେ ଉପଲିଭ୍ୟ, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଲୋକ ତୁମକୁ ଆକାଶ ଭଳି ଏକାକି ଦେଖନ୍ତି। ତୁମର ନାଭି ହେଉଛି ଆକାଶ, ଅଗ୍ନି ତୁମର ମୁଖ, ଜଳ ତୁମର ଶୁକ୍ର, ଆକାଶ ତୁମର ମୁଣ୍ଡ, ଦିଗ୍ଗୁଡିକ ତୁମର କାନ, ତୁମର ପାଦ ହେଉଛି ପୃଥିବୀ; ଚନ୍ଦ୍ର ତୁମର ମନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମର ଚକ୍ଷୁ, ଆତ୍ମା ତୁମର ଆତ୍ମା, ମୁଁ ସମୁଦ୍ର ତୁମର ଉଦର, ଏବଂ ସର୍ପରାଜ ତୁମର ବାହୁ। ତୁମର ଚୁଲ ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦ, ବଦଳ ତୁମର ଜଳ, ବ୍ରହ୍ମା ତୁମର ଚୁଲ, ବୁଦ୍ଧି ତୁମର ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି, ପ୍ରଜାପତି ତୁମର ହୃଦୟ, ଧର୍ମ ତୁମର ସ୍ୱଭାବ; ତୁମେ ବାସ୍ତବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରତିମା ରୂପ କୋସ୍ମିକ ପୁରୁଷ। ହେ ଅବିରୋଧୀ ଭଗବାନ, ଏହି ଅବତାର ତୁମର ଧର୍ମର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ସପ୍ତ ଲୋକକୁ ବୁଝିପାରିଛୁ। ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରୁଷ, ଚତୁର୍ଥ ତୁମେ, ସ୍ୱୟଂ-ଦ୍ରଷ୍ଟା, କାରଣ ଓ ଅକାରଣ, ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହି ଦେଖାଯାଉଛ; ସମସ୍ତ ଗୁଣର ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ। ଯେପରି ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଛାୟା ଦ୍ୱାରା ଛାୟା ଓ ଆକୃତି ପ୍ରକାଶ କରେ, ସେପରି ତୁମେ ତୁମ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଲୁଚି, ଗୁଣ ଓ ଗୁଣଧାରୀକୁ ପ୍ରକାଶ କର, ହେ ଅନନ୍ତ ଆତ୍ମାର ଜ୍ୟୋତି। ଯେମାନେ ତୁମ ମାୟାରେ ମୋହିତ, ସେମାନେ ଶିଶୁ, ସ୍ତ୍ରୀ, ଘର ଇତ୍ୟାଦିରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ, ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ଉତ୍ତଳ-ପତିତ ହୋଇ ରହନ୍ତି। ଏହି ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇ ପରେ ଯଦି କୌଣସି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମର ପଦ ପୂଜା କରିନାହିଁ, ସେ ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ, ସେ ନିଜକୁ ମୃଗତ୍ରିଷ୍ଣା କରୁଛି। ଯେ ତୁମେ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମା, ଛାଡ଼ି ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ବିଷୟକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ଅମୃତ ଛାଡ଼ି ବିଷ ଖାଉଛି। ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ଋଷିମାନେ, ସମସ୍ତେ ତୁମେ, ପ୍ରିୟ ଭଗବାନ, ନିଜ ଶରୀର ଦେଇ ସମର୍ପିତ। ତୁମେ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ଏବଂ ନାଶର କାରଣ, ଏକା, ଶାନ୍ତ, ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମା ଓ ଦେବ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଏକମାତ୍ର ଉତ୍ସ; ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁଛୁ, ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ। ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ମୋର ପ୍ରିୟ, ପ୍ରିୟତମ, ଅନୁଗତ; ମୁଁ ତାକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଛି, ହେ ଭଗବାନ, ତୁମର ଦୟା ତାଙ୍କୁ ଦିଅ, ଯେପରି ତୁମେ ଦୈତ୍ୟପତି ପ୍ରତି ଦୟା କରିଥିଲା। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ, “ହେ ପୂଜ୍ୟ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ କରିବି; ତୁମେ ଯାହା ନିର୍ଣ୍ୟ କରିବ, ମୋତେ ତାହା ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ନିର୍ବିବାଦ। ଏହି ବିରୋଚନପୁତ୍ର ଅସୁର, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବିନାହିଁ; ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତୁମର ବଂଶକୁ ମୁଁ କେବେ ମାରିବିନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଦମନ କରିବାକୁ ମୁଁ ତାଙ୍କର ବାହୁ ଭଙ୍ଗ କରିଛି; ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ସେନା, ଯେଉଁଠି ଭୂମି ଭାରି ହୋଇଥିଲା, ମୁଁ ନଷ୍ଟ କରିଛି। ଚାରିଟି ବାହୁ ଅବଶିଷ୍ଟ, ସେ ଅଜର, ଅମର, ତୁମର ପରିଚାରକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଏବଂ ଏହି ଅସୁର କେଉଁଠୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ ନଥିବ। ଏପରି ନିର୍ଭୟତା ପାଇଁ, ଅସୁର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜନ୍ୟା ସହ ରଥରେ ବସାଇ, ସମ୍ମୁଖରେ ଆଣିଲେ। ସେ ଏକ ଦଳ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘିରା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଷାକ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଜନ୍ୟା ସହିତ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ରାଜଧାନୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ପତାକା, ଦ୍ୱାର, ଚଉକ ରକ୍ଷା, ଶଂଖ, ତୁରୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନି ଏବଂ ନାଗରିକ, ମିତ୍ର, ଦ୍ୱିଜମାନେ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜୟ ଓ ଶଙ୍କର ସହିତ ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ସେ କେବେ ହାରିବେନାହିଁ। ଏପରି ଭାବରେ 'ଅନିରୁଦ୍ଧ ଆଣିବା' ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହଂସ ଶାସ୍ତ୍ରର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ। ତାପରେ, ଶ୍ରୀ ଶୁକ ମହାରାଜ କହିଲେ, “ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରୀ ବଳରାମ ନିଜ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରି, ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳକୁ ଗଲେ। ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଦେଖି, ବଳରାମ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଲେ, ତେଁମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ‘ହେ ଦାଶାର୍ହ, ତୁମେ ଓ ତୁମର ଭାଇ ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ବିଶ୍ୱର ନାୟକ,’ ବୋଲି ତେଁମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଆଖିର ଲୁହ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଇ, ଆପଣଙ୍କ ଝପଟାରେ ଉଠାଇଲେ। ବଳରାମ ବୟସ, ମିତ୍ରତା ଓ ସମ୍ପର୍କ ଅନୁଯାୟୀ ବସିଥିବା ବଡ଼ ଗୋପମାନେ ପ୍ରତି ଆଦର ଜଣାଇଲେ। ତାପରେ, ଗୋପମାନେ ହସି, ହାତ ଧରି ଓ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ବଳରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ବଳରାମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଏବଂ ତାଙ୍କର ପରିବାରର ଖେମାବସ୍ଥା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଆନୁରାଗରେ ଭରିଥିଲା, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଭାର ଦେଇଥିଲେ। ଗୋପମାନେ ଚାହିଲେ, ‘ହେ ବଳରାମ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟ ଭଲ ଅଛନ୍ତି? ତୁମେ ତୁମର ପତ୍ନୀ, ପୁଅମାନେ ସହିତ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛନ୍ତି?’ ‘ସୁଭାଗ୍ୟରେ କଂସ ନଷ୍ଟ ହେଇଛି; ତୁମର ମିତ୍ରମାନେ ମୁକ୍ତ; ଶତ୍ରୁମାନେ ହାରି, ତୁମେ ଦୃଢ଼ କିଲ୍ଲାରେ ଅଛ।’ ଗୋପୀମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ହସି, ‘ସହରର ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣ ସୁଖରେ ଅଛନ୍ତି କି?’ ଚାହିଲେ। ‘ସେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ, ପିତା ମାତାକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି କି? ଏକଥର ମାତାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିବେ କି? କିମ୍ବା ସେ ଆମ ସେବାକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି?’ ‘ଜେଉଁ ଲୋକ ପାଇଁ, ହେ ଦାଶାର୍ହ, ତୁମେ ନିଜ ମାତା, ପିତା, ଭାଇ, ପତି, ପୁଅ, ଓ ଭଉଣୀ—ପ୍ରିୟତମ ଜନ—ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା?’ ‘ସେ ଆମ ଆସକ୍ତିର ବନ୍ଧନ ଅଚିନ୍ତିତ ଭାବେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଗଲେ। ଏପରି ଜଣେ ନାରୀମାନେ କିପରି ଭରସା କରିପାରିବେ?’ ‘ସହରର ନାରୀମାନେ, ଜେଉଁମାନେ ଚତୁର, ଏପରି ଅସ୍ଥିର ଓ କୃତଘ୍ନ ଜଣେ, ତାଙ୍କର ଆଶ୍ୱାସନ କିପରି ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ?