ବିଷ୍ଣୁ ଜ୍ୱରର ଭୟାନକ ଶକ୍ତିରେ ଅତିଶୟ ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କ ଜ୍ୱର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ନିଜକୁ ନିରାପଦ ମନେ କରିପାରୁନଥିଲେ। ସେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ, ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି କହିଲେ, “ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ନାଥ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିୟନ୍ତା, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ସୃଷ୍ଟି-ସ୍ଥିତି-ଲୟର କାରଣ, ସେଇ ସ୍ୱସ୍ଥ ବ୍ରହ୍ମ, ବ୍ରହ୍ମର ଲକ୍ଷଣ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ। କାଳ, ଦୈବ, କର୍ମ, ଜୀବ, ପ୍ରକୃତି, ଦ୍ରବ୍ୟ, କ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରାଣ, ଆତ୍ମା ଓ ବିକାର—ଏହି ସମସ୍ତ ଯୋଗଫଳ, ବୀଜ ଓ ଅଙ୍କୁରର ପ୍ରବାହ, ଆପଣଙ୍କ ମାୟା; ମୁଁ ଏହାର ନିରାକରଣରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି। ଆପଣ ନିଜ ଲୀଳାରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦେବତା, ସାଧୁ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବଳ ଦେଉଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟାୟୀଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ଅସହ୍ୟ, ତୀବ୍ର ଓ ଭୟାନକ ଜ୍ୱରରେ ମୁଁ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି; ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ଆଶାରେ ବନ୍ଧା ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦମୂଳକୁ ଶରଣ ନେଉନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଚାଲିଚାଲି ରହେ।” ଏହିପରି ଶିବ ଜ୍ୱରଙ୍କ ବିନୟ ଦେଖି, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ତ୍ରିଶିରା, ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି; ତୁମର ଜ୍ୱରର ଭୟ ଦୂର ହେଉ। ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ଆମ ଏହି ଆଲୋଚନାକୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ସେମାନେ ତୁମଠାରୁ କେବେ ଭୟଭୀତ ହେବେନାହିଁ।” ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶିବଙ୍କ ଜ୍ୱର ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଚଲିଗଲେ। ବାଣା, ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ତା’ପରେ, ରାଜନ୍, ସେ ଦାନବ ହଜାର ହସ୍ତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ପୁନିପୁନି, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଆସୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚକ୍ରରେ କାଟିଦେଲେ, ଓ ବାଣାଙ୍କର ହସ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଗଛର ଡାଳି ଭଳି କାଟିଦେଲେ। ଏପରି ବାଣାଙ୍କର ହସ୍ତ କାଟିଯାଉଥିବାବେଳେ, ଭକ୍ତପ୍ରତିପାଳକ ଭବଦେବ, ଦୟାର ସ୍ୱରୂପ, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନକୁ ଆସି କହିଲେ, “ତୁମେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ପରା ଜ୍ୟୋତି, ଶବ୍ଦରେ ବ୍ୟକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ; ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାମାନେ ତୁମକୁ ଆକାଶ ଭଳି ଦେଖନ୍ତି। ତୁମର ନାଭି ଆକାଶ, ମୁଖ ଅଗ୍ନି, ଶୁକ୍ର ଜଳ, ମୁଣ୍ଡ ଆକାଶ, କାନ ଦିଗ, ପାଦ ପୃଥିବୀ, ଚିତ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର, ଚକ୍ଷୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆତ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମା, ମୁଁ ସମୁଦ୍ର, ତୁମର ପେଟ, ଓ ନାଗରାଜ ତୁମର ବାହୁ। ତୁମର କେଶ ଉଦ୍ଭିଦ, ମେଘ ତୁମର ଜଳ, ବ୍ରହ୍ମା ତୁମର କେଶ, ବୁଦ୍ଧି ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି, ପ୍ରଜାପତି ହୃଦୟ, ଧର୍ମ ତୁମର ସ୍ୱରୂପ; ତୁମେ ବିଶ୍ୱର ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଦର୍ଶ। ହେ ଅବ୍ୟାହତ ପ୍ରଭୁ, ତୁମର ଏହି ଅବତାର ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଓ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମର ପ୍ରେରଣାରେ ସପ୍ତ ଲୋକକୁ ବୁଝିପାରୁଛୁ। ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶ, କାରଣ ଓ ଅକାରଣ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହି, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅଛ। ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଛାୟାରେ ଲୁଚି, ଛାୟା ଓ ରୂପ ଦୁହିଁକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣରେ ଲୁଚି, ଗୁଣ ଓ ଗୁଣିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କର, ହେ ସ୍ୱୟଂ-ଜ୍ୟୋତି। ତୁମର ମାୟାରେ ମନ ମୋହିତ ଲୋକମାନେ ପୁତ୍ର, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଗୃହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଖାରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ, ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଉଠି-ପଡ଼ି ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ମାନବ ଦେହ ପାଇଲା ପରେ ଯଦି କେହି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ ତୁମର ପାଦପଦ୍ମକୁ ନମନାହାନ୍ତି, ସେ ନିଜକୁ ମାତ୍ର ଠକେ। ଯେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଲାଗିଯାଏ, ସେ ଅମୃତ ଛାଡ଼ି ବିଷ ଖାଏ। ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ଋଷିମାନେ, ସମସ୍ତେ ତୁମେ ପ୍ରିୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମାରେ ଶରଣ ନେଇଛୁ। ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ, ସମ, ସ୍ୱସ୍ଥ, ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମା ଓ ଦେବ; ଏକମାତ୍ର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମୂଳ, ଆମେ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ଏହି ବାଣା ମୋର ପ୍ରିୟ, ଆଜ୍ଞାକାରୀ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୟହୀନତା ଦେଇଛି; ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ତୁମ କୃପା ଦିଅ, ଯେପରି ଦାଇତ୍ୟପତିଙ୍କୁ କୃପା କରିଥିଲା। ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ମହାନୁଭାବ, ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେହି କରିବି; ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ମୋ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର ଓ ମନୋନୀତ। ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏହି ଦାନବ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ବର୍ଜିତ; ପ୍ରହଲାଦଙ୍କୁ ଯେଉଁ ବର ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଓ ତୁମର ବଂଶ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେବେନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଅହଂକାର ନିବାରଣ ପାଇଁ ମୁଁ ତାଙ୍କର ହସ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଛି; ତାଙ୍କର ବଡ଼ ସେନା, ଯାହା ଭୂମିକୁ ଭାରି କରିଥିଲା, ମୁଁ ନଶ୍ଟ କରିଛି। ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ହସ୍ତ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିବ; ସେ ଅଜର, ଅମର, ତୁମର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଧାନ ସେବକ ହେବେ, ଓ ଦାନବ, ସେ କୌଣସିଠାରୁ ଭୟ ପାଇବେନାହିଁ।” ଏହିପରି ଭୟହୀନତା ପାଇ, ଦାନବ ମସ୍ତକ ନମାଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ରଥରେ ବସାଇ ଆଗକୁ ଆଣିଲେ। ବଡ଼ ଦଳ ସହିତ, ଅଲଙ୍କାର ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କଲେ। ତାଙ୍କ ରାଜଧାନୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ଧ୍ୱଜ, ଦ୍ୱାର, ରକ୍ଷିତ ଚଉକ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ଶଂଖ, ଭେରି, ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ପୌରଜନ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଜୟ ଓ ଶଙ୍କର ସହ ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ବିପଦରେ ପଡ଼ିବେନାହିଁ। ଏହିପରି, ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର “ଅନିରୁଦ୍ଧ ଆନୟ” ନାମକ ତିରାଷିତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ—ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଳରାମ ତାଙ୍କ ଅତିପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ରଥରେ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳକୁ ଗଲେ।