ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ବାଣଙ୍କର ସେନା ଭଙ୍ଗି ଯାଉଥିବା ଦେଖି ବାଣ, ଦେହରେ ରୋଷ ଜ୍ୱାଳା ଜାଲି, ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଛାଡି ଦେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଚଢ଼ି ଆସିଲେ। ସେ ଏକ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ବହୁ ବଣ୍ଧୁକୁ ଉଠାଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶଳରେ ଦୁଇଟି କରି ମୋଟ ୫୦୦ଟି ଶଳରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ତୀର ଲଗାଇ ନିଅନ୍ତୁ, ଯୁଦ୍ଧ ରୋଷରେ ପ୍ରମାଦିତ ହେଇ ଶତାଧିକ ଶଳକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିକଟେ ପ୍ରେରଣ କଲେ। ପ୍ରଭୁ ହରି ଏହି ସମସ୍ତ ଶଳକୁ ଏକ ସମୟରେ କାଟି ଦେଲେ, ବାଣଙ୍କର ରଥ, ରଥୀ, ଘୋଡା ମାରି ଦେଲେ, ତାପରେ ତାଙ୍କର ଶଂଖ ନାଦ କଲେ। ବାଣଙ୍କର ମାତା କୋଟରା, ନିଜ ନଗ୍ନ ଦେହ ଓ ଖୁଲି ଥିବା କେଶ ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଠାରେ ଆସିଲେ, ପୁଅଙ୍କର ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ତାପରେ ଗଦାଗ୍ରଜ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦୂରେ ଘୁଅଇ ନଗ୍ନ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ବାଣ ତାଙ୍କର ରଥ ନାହିଁ, ଧନୁ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ନିଜ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ ଚାଲି ଯିବା ପରେ, ତିନି ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ତିନି ପାଦ ଥିବା ତାପ ଦେବତା, ଦଶ ଦିଗକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁଥିବା ପରି, ଦଶାର୍ହ ପ୍ରଜା ପରମ୍ପରାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ତାପରେ ଦେବତା ନାରାୟଣ ନିଜ ତାପ ଦେବତାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ଶିବଙ୍କର ତାପ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ତାପ ଏକାପେକା ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାପର ଶକ୍ତିରେ ଶିବ ତାପ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ଠାରେ ଶରଣ ନେଲେ, ହାତ ଜୋଡି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତାପ ଦେବତା କହିଲେ: “ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ମହାପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ନାଶର କାରଣ, ଶାନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ, ବ୍ରହ୍ମର ଚିହ୍ନ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମୟ, ଦୈବ, କର୍ମ, ଜୀବ, ପ୍ରକୃତି, ଦ୍ରବ୍ୟ, ମୂଳ, ପ୍ରାଣ, ଆତ୍ମା, ଭାବ ପରିବର୍ତ୍ତନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ମାୟା; ମୁଁ ଏହାର ନିରାକରଣରେ ଶରଣ ନେଉଛି। ଆପଣ ନିଜ ଲୀଳାରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦେବତା, ଧର୍ମିକମାନେ ଓ ଜଗତର ସେତୁକୁ ସମ୍ବଲ ଦେଉଛନ୍ତି; ଅଧର୍ମୀମାନେ ନାଶ କରି, ଭୂମିର ଭାର କମାଇବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ଅସହ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର, ତୀବ୍ର ତାପରେ ମୁଁ ଦହି ଯାଉଛି; ଲୋକେ ଆଶାରେ ବନ୍ଧିତ ରହିଲେ ଆପଣଙ୍କର ପାଦ ଉପାସନା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଦୁଃଖ ଚାଲି ଯାଉନାହିଁ।” ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ: “ତ୍ରିଶିରା, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମର ତାପ ଭୟ ଦୂର ହେବ। ଯେଉଁଠି ଏହି ଆମ ଆଲୋଚନା ସ୍ମରଣ କରିବେ, ସେମାନେ ତୁମ ଭୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେବେ ନାହିଁ।” ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶିବଙ୍କର ତାପ ଦେବତା ଅଚ୍ୟୁତକୁ ନମସ୍କାର କରି ଚାଲିଗଲେ; ବାଣ ଚାରି ଅଂଶ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ବାଣ, ହଜାର ହାତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ନିଅନ୍ତୁ, ଦ୍ୱିଚକ୍ରୀକୁ ଭୟଙ୍କର ତୀର ବର୍ଷା କରିଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାଣଙ୍କର ମୁଖରୁ ଆସୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପୁନିପୁନି କାଟି ଦେଲେ, ଏବଂ ବାଣଙ୍କର ହାତଗୁଡିକୁ ଗଛର ଶାଖା ପରି କାଟି ଦେଲେ। ବାଣଙ୍କର ହାତ କାଟାଯାଉଥିବାବେଳେ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା କରୁଥିବା ଭବା ପ୍ରଭୁ ଆସି, ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ। ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ର କହିଲେ: “ଆପଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମ, ଉତ୍ତମ ଜ୍ୟୋତି, ଶବ୍ଦରେ ବ୍ୟକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ; ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କର ନାଭି ଆକାଶ, ମୁଖ ଅଗ୍ନି, ଶୁକ୍ର ଜଳ, ମୁଣ୍ଡ ଆକାଶ, କଣ ଦିଗ, ପାଦ ପୃଥିବୀ; ଚନ୍ଦ୍ର ମନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ, ଆତ୍ମା ଆପଣଙ୍କର ଆତ୍ମା, ମୁଁ ସମୁଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କର ପେଟ, ନାଗ ଆପଣଙ୍କର ବାହୁ। ଆପଣଙ୍କର ଚୁଲ ଉଦ୍ଭିଦ, ମେଘ ଆପଣଙ୍କର ଜଳ, ବ୍ରହ୍ମା ଚୁଲ, ବୁଦ୍ଧି ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି, ପ୍ରଜାପତି ହୃଦୟ, ଧର୍ମ ଆପଣଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ; ଆପଣ ଏକା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଜଗତର ଆଦର୍ଶ। ଆପଣଙ୍କର ଅବତାର ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଓ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରେ ସପ୍ତ ଲୋକକୁ ବୁଝିପାରିଛୁ। ଆପଣ ଆଦି, ଏକା, ଚତୁର୍ଥ ପୁରୁଷ, ସ୍ୱୟଂଦ୍ରଷ୍ଟା, କାରଣ ଓ ଅକାରଣ; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଗୁଣମାନେ ପ୍ରକାଶ କରି, ନିଜ ରୂପରେ ଅବିକଳ ରହନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଛାୟା ଦ୍ୱାରା ଛାୟା ଓ ଆକୃତି ପ୍ରଦାନ କରେ, ତେଣୁ ଆପଣ ନିଜ ଗୁଣରେ ଗୁଣମାନେ ଓ ଗୁଣଧାରୀମାନେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କର ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ମନ ଲୋକେ ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ, ଘର ଆଦିରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ, ଶୋକର ସମୁଦ୍ରରେ ଉତ୍ତଳ ଓ ଅବନତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହି ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଁ, ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଅଟେ ଆପଣଙ୍କର ପାଦ ଉପାସନା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଉଁଠି ଦୟା ଯୋଗ୍ୟ, ନିଜକୁ ଧୋକା ଦେଉଛି। ଯିଏ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ପଛରେ ଚାଲିଯାଉଛି, ସେ ଅମୃତ ଛାଡ଼ି ବିଷ ସେବନ କରୁଛି। ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ରୁଷିମାନେ, ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଶରଣ ନେଇଛୁ। ଆପଣ, ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ନାଶର କାରଣ, ସମ, ଶାନ୍ତ, ମିତ୍ର, ଆତ୍ମା, ଦେବତା; ଏକା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଜଗତର ଉତ୍ସ; ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ପୂଜା କରୁଛୁ। ବାଣ ମୋ ପ୍ରିୟ, ଅନୁଗତ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୟ ମୁକ୍ତ କରିଛି; ଆପଣ ତାଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆପଣ ଦେତ୍ୟ ମହାରାଜକୁ କୃପା କରିଥିଲେ।” ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ: “ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାହା କରିବି; ଆପଣ ଯାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛନ୍ତି, ମୋ ପାଇଁ ସେହିପରି ଅନୁକୂଳ। ବିରୋଚନଙ୍କର ଏହି ପୁଅ, ଦେତ୍ୟ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମାରିପାରିବି ନାହିଁ; ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଦିଆ ଵର ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଓ ଆପଣଙ୍କର ପରମ୍ପରାକୁ ମାରିବି ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ କୁ ଦଳିବାକୁ ମୁଁ ତାଙ୍କର ହାତ ଭଙ୍ଗ କରିଛି; ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ସେନା, ଯାହା ଭୂମିକୁ ଭାର କରିଥିଲା, ମୁଁ ନାଶ କରିଛି। ଚାରି ହାତ ରହିବ; ସେ ଅଜର ଓ ଅମର ହେବେ, ଆପଣଙ୍କର ଅନୁଚରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ଦେତ୍ୟ, ସେ କୌଣସି ଦିଗରୁ ଭୟ ନାପାଇବେ।” ଏପରି ଭୟ ମୁକ୍ତି ମିଳିବା ପରେ, ବାଣ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହିତ ରଥରେ ବସାଇ ଆଗେଇଲେ।