ଏକ ସମୟର କଥା, ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ ନାମକ ପିତୃଆତ୍ମା ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ, “ମୁଁ ଶତ ଶତ ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିଲି ମଧ୍ୟ ମୋକୁ ମୋକ୍ଷ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ମୋ ମୁକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ, ତୁମେ ଅନ୍ୟ କିଛି ବିଚାର କର।" ଏ ଶୁଣି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଯଦି ଏତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ, ତେବେ ତ ଏହି ଆତ୍ମାଙ୍କ ମୁକ୍ତି ବହୁତ କଠିନ।" ତେଣୁ ସେ ଧୁନ୍ଧୁକାରୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ କହିଲେ, “ତୁମେ ତୁମ ସ୍ଥାନରେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ରୁହ। ମୁଁ ଏହା ଉପରେ ଭଲ ଭାବରେ ବିଚାର କରି, ତୁମ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ କିଛି କରିବି।" ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସାରା ରାତି ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ଜାଗିଲେ, ଶୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ପରେ ସକାଳେ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ଏକଠା ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରାତିରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ସୁନାଇଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ଯୋଗୀ, ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ଏକାଠି ହେଲେ, ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜି ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ଧୁନ୍ଧୁକାରୀଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ କୌଣସି ଉପାୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ତାପରେ ସମସ୍ତେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶକୁ ସର୍ବୋପରି ମନେ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗତିକୁ ରୋକି ନମସ୍କାର କଲେ ଓ ପଚାରିଲେ, “ହେ ଜଗତ୍ସାକ୍ଷୀ, ମୋକୁ ମୁକ୍ତିର କାରଣ କୁହ।" ଦୂରରୁ ଶୁଣି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଲେ, “ସପ୍ତାହ ଧରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କର; ଏହା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।" ସମସ୍ତେ ଏହି କଥାକୁ ସତ୍ୟ ଧର୍ମ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସମସ୍ତେ କହିଲେ, “ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ସହଜ।" ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଶ୍ରବଣ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମ ଓ ଦେଶରୁ ଲୋକମାନେ ଆସିଲେ—ଅନ୍ଧ, ଲଙ୍ଗଡ଼, ବୃଦ୍ଧ, ଦୁର୍ବଳ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହେଲେ। ଏମିତି ଏକ ବଡ଼ ସଭା ହେଲା, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ, ଏଠାଏଁ ଥିବା ଏକ ସାତ ଗାଠିଯୁକ୍ତ ବାଁଶ ଦେଖିଲେ। ସେ ତାହାର ତଳ ଛିଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଶୁଣିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ବାୟୁସ୍ୱରୂପ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ବାଁଶ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ମୁଖ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୋତା ଭାବେ ଧରି, ପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧରୁ ଚିତ୍ପ୍ରଭା ଭାବରେ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶ୍ରବଣ ଶେଷରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ହେଉଥିଲା—ବାଁଶର ଏକ ଗାଠି ଚିରିଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସଜ୍ଜନମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗାଠି ଚିରିଗଲା, ତୃତୀୟ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ତୃତୀୟ ଗାଠି ଚିରିଗଲା। ଏଭଳି ସପ୍ତ ଦିନ ଧରି ସପ୍ତ ଗାଠି ଚିରିଗଲା। ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍କନ୍ଧ ଶୁଣିବା ପରେ ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ ପିତୃଆତ୍ମା ଦେହ ଛାଡ଼ି ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କଲେ—ତୁଳସୀମାଳା, ପୀତାମ୍ବର, ଘନମେଘ ସଦୃଶ ଶ୍ୟାମ ଦେହ, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସେ ତୁରନ୍ତ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, “ଭାଇ, ତୁମ ଦୟାରେ ମୁଁ ବନ୍ଧନ ଓ ପିତୃଆତ୍ମା ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲି।" ସେ କହିଲେ, “ଧନ୍ୟ ଏହି ଭାଗବତ କଥା, ଯାହା ପିତୃଆତ୍ମାଙ୍କ ଦୁଃଖ ନାଶ କରେ; ଧନ୍ୟ ଏହି ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ, ଯାହା କୃଷ୍ଣଧାମ ପ୍ରଦାନ କରେ।" “ଯେତେବେଳେ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ପାପ କମ୍ପିଯାଏ; ଏହି କଥା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତି ଆଣିଦେବ।" “ଭିତରେ ଅଦ୍ରବ୍ୟ ହେଉ, ଭାରି ହେଉ, କଥା, ମନ, କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କୃତ ପାପ—ଶ୍ରବଣ ଏମିତି ଜଳାଇ ଦେଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଇଂଧନ ଦହିଦେଏ।" “ଭାରତଭୂମିରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଓ ଦେବସଭାରେ କହନ୍ତି—ଯେଉଁମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣୁନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ନିଷ୍ଫଳ।" “ଯଦି ଶୁକଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣିଲା ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ଅସ୍ଥିର ଦେହକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବାର କଣ ଲାଭ?" “ଏହି ଦେହ ଅସ୍ଥି, ନାଡ଼ି, ମାଂସ, ରକ୍ତ, ଚର୍ମ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ, ମଳମୁତ୍ରର ପାତ୍ର।" “ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଦୁଃଖ, କର୍ମଫଳରେ ପୀଡିତ, ରୋଗର ଗୃହ, ଦୁଃଖର ଆଶ୍ରୟ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅସହ୍ୟ, ଦୁଷିତ, ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ, କ୍ଷଣିକ।" “ଏହି ଦେହ ଶେଷରେ କୀଟ, ମଳ, ଭସ୍ମ ହୁଏ; ଏଉଁଠି ଅସ୍ଥିର କାର୍ଯ୍ୟ କେଉଁଠି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଫଳ ଦେବ?" “ସକାଳରେ ପକାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏପରି ଖାଦ୍ୟରେ ପୋଷିତ ଦେହ କେଉଁଠି ଚିରସ୍ଥାୟୀ?" “ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣ କଲେ ଏହି ଲୋକରେ ହରିକୁ ପାଇଯାଏ; ତେଣୁ ଦୋଷ ନାଶ ପାଇଁ ଏହା ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ।" “ପାଣିର ବୁଲବୁଲା, ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମାନେ ଜନ୍ମ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣୁନାହାନ୍ତି।" “ଶୁଷ୍କ ବାଁଶର ଗାଠି ଚିରିଯିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି ହୃଦୟର ଗାଠି ଖୋଲିଯିବା ତାହାଠାରୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।" “ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ କଲେ ହୃଦୟର ଗାଠି ଖୋଲିଯାଏ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ କଟିଯାଏ, କର୍ମ ଶେଷ ହୁଏ।" “ଏହି କଥା ମହାତୀର୍ଥ, ଯାହା ସଂସାର ମଳ ଧୋଇ ଦିଏ; ମନ ଏଠି ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ ମୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ।" ଏଭଳି କହୁଥିବା ବେଳେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଲା, ଯାହା ଭାସ୍କର୍ୟ ମାନ୍ୟ ରହିଥିଲେ, ମହାପ୍ରଭା ଚମକୁଥିଲା। ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ରଥରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଥିବାକୁ ଦେଖି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପଚାରିଲେ, “ମୋ ପରିଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୋତାମାନେ ଏଠାରେ ଅନେକ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏପରି ଦିବ୍ୟ ରଥ କାହିଁକି ଆସିଲା ନାହିଁ?" “ସମସ୍ତେ ସମାନ ଭାବେ ଶୁଣିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଫଳରେ ଭିନ୍ନତା କାହିଁକି? ଏହି ବିଷୟରେ ହରିଭକ୍ତମାନେ କହନ୍ତୁ।" ହରିଙ୍କ ଦୂତମାନେ କହିଲେ, “ଏଠାରେ ଫଳର ଭିନ୍ନତା ଶ୍ରବଣର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା। ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ଏତେ ଚିନ୍ତନ କରିନାହାନ୍ତି। ଏହିପରି ଭିନ୍ନତା ପୂଜାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।