ଓ ରାଜା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନେକ ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ନିମ୍ନପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଦେଷ୍ଣ, ଚାରୁଦେହ, ସୁଚାରୁ, ଚାରୁଗୁପ୍ତ, ଭଦ୍ରଚାରୁ, ଚାରୁଚନ୍ଦ୍ର, ବିଚାରୁ, ଚାରୁ—ହରିଙ୍କ ଦଶମ ପୁତ୍ର—ଏମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପରେ ଥିଲେ। ଏହିପରେ ଭାନୁ, ସୁଭାନୁ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ପ୍ରଭାନୁ, ଭାନୁମାନ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ, ବୃହଦ୍ଭାନୁ, ରତିଭାନୁ—ଏଠି ଅଠ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଦଶ ପୁତ୍ର—ଶ୍ରୀଭାନୁ, ପ୍ରତିଭାନୁ, ସାମ୍ବ, ସୁମିତ୍ର, ପୁରୁଜିତ, ଶତଜିତ, ସହସ୍ରଜିତ, ବିଜୟ, ଚିତ୍ରକେତୁ, ବସୁମାନ—ଏମାନେ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଇଥିଲେ। ସାମ୍ବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଡ୍ରାବିଡ, କ୍ରତୁ ଏମାନେ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଇଥିଲେ। ନାଗ୍ନଜିତଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ବୀରଚନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱସେନ, ଚିତ୍ରଗୁ, ବେଗବାନ୍, ବୃଷ, ଆମ, ଶଂକୁ, ବସୁ, ଶ୍ରୀମାନ୍, କୁନ୍ତିର—ଏମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। କାଲିନ୍ଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ଶ୍ରୁତ, କବି, ବୃଷ, ବୀର, ସୁବାହୁ, ଭଦ୍ର, ଏକଲ, ଶାନ୍ତି, ଦର୍ଶ, ପୂର୍ଣ୍ଣମାସା, ସୋମକା—ଏମାନେ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ। ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ପ୍ରଘୋଷ, ଗାତ୍ରବାନ୍, ସିଂହ, ବଳ, ପ୍ରବଳ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗ, ମହାଶକ୍ତି, ସହ, ଓଜ, ଅପରାଜିତ—ଏମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ବୃକ, ହର୍ଷ, ଅନିଳ, ଗୃଧ୍ର, ବର୍ଧନା, ଅନ୍ନଦା, ମହାଶା, ପାବନ, ଵହ୍ନି, କ୍ଷୁଧି—ଏମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ସଂଗ୍ରାମଜିତ, ବୃହତ୍ସେନ, ଶୂର, ପ୍ରହରଣ, ଅରିଜିତ, ଜୟ, ସୁଭଦ୍ର, ବାମାୟୁ, ସତ୍ୟକ—ଏମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତାମ୍ର, ତପ୍ତା, ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଭଉଣୀ ରୁକ୍ମବତୀଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ଭୋଜକଟ ନଗରରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମିଲେ। ଏମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରପୁତି, ଦଶ ମିଳିୟନ୍ (କୋଟି) ପରି ଅନେକ ଥିଲେ; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଅଷ୍ଟଦଶ ହଜାର ମାତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ: ରୁକ୍ମି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପେକ୍ଷିତ ଓ ଶତ୍ରୁତା ରଖିଥିବା ସତ୍ତ୍ଵେ, କେମିତି ତାଙ୍କ ଭଉଣୀର ପୁତ୍ର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ବିବାହ କରାଇଲେ? ଏହି ଦୁଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ କଥା କିପରି ହେଲା? ଯୋଗୀମାନେ ଗତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଗୁପ୍ତ, ଦୂର, ଅଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ରୁକ୍ମବତୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବରରେ, ମନମଥ ନିଜେ ଅନେକ ଅଙ୍ଗରେ ଆସିଥିଲେ; ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେକୁ ହରି ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଏକା ରଥରେ ଉଠାଇ ନେଇଗଲେ। ରୁକ୍ମି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଭଉଣୀକୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରେ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଝିଅକୁ ବିବାହ କରିଲେ। ରୁକ୍ମି ତାଙ୍କ ନତୁନି ରୋଚନାକୁ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ଶତ୍ରୁତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭଉଣୀକୁ ଖୁସି କରିବାକୁ, ଏହି ଅନୁଚିତ ବନ୍ଧନକୁ ମନେ ରଖି ନିଜ ସ୍ନେହରେ ବାନ୍ଧି ରହିଥିଲେ। ଏହି ଶୁଭ ଅବସରରେ, ରୁକ୍ମିଣୀ, ରାମ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ସାମ୍ବ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୋଜକଟ ନଗରକୁ ଗଲେ। ବିବାହ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, କଳିଙ୍ଗ ରାଜା ନେତୃତ୍ୱରେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଗର୍ବ ଓ ଅଭିମାନରେ ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଚୋଉପଡ଼ି ଖେଳିବାକୁ ଚାଲେଉଲେ। "ଏହି ଲୋକ ଚୋଉପଡ଼ି ଜଣାନି," ଏହିପରେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ରୁକ୍ମି ତାଙ୍କ ସହ ଚୋଉପଡ଼ି ଖେଳିଲେ। ଏଠି ବଳରାମ ଏକ ଶତ, ଏକ ହଜାର, ଦଶ ହଜାର ମୁଦ୍ରା ଲଗାଇଲେ; ରୁକ୍ମି ଜିତିଲେ, କଳିଙ୍ଗ ରାଜା ବଳରାମଙ୍କୁ ବହୁ ଅଟ୍ଟାହାସ କରି ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ ହସିଲେ, ଯାହା ହଳାୟୁଧ ଭଲପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ରୁକ୍ମି ଏକ ଲକ୍ଷ ମୁଦ୍ରା ଲଗାଇଲେ, ବଳରାମ ଏହି ଜିତିଲେ; ରୁକ୍ମି ଚତୁର୍ୟ ରହି 'ମୁଁ ଜିତିଛି' କହିଲେ। ବଳରାମ ଦଶ ମିଳିୟନ୍ ମୁଦ୍ରା ଲଗାଇଲେ, ଏହି ମଧ୍ୟ ନ୍ୟାୟରେ ଜିତିଲେ, ରୁକ୍ମି ଚତୁର୍ୟ କରି 'ମୁଁ ଜିତିଛି, ସାକ୍ଷୀମାନେ କହନ୍ତୁ' କହିଲେ। ତାପରେ ଆକାଶରୁ ଶବ୍ଦ ହେଲା: "ଏହି ଜିତିଛନ୍ତି ବଳରାମ ଏକା; ରୁକ୍ମି ଅସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, ଶବ୍ଦରେ ଜିତିବା ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି, ଧର୍ମରେ ନୁହେଁ।" ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନେର ପ୍ରେରଣାରେ ରୁକ୍ମି ବଳରାମଙ୍କୁ ଉପହାସ କରି କହିଲେ: "ତୁମେ ଚୋଉପଡ଼ି ଜଣାନି, ଗୋପମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ଘୁଞ୍ଚିବା, ରାଜାମାନେ ଚୋଉପଡ଼ି ଖେଳନ୍ତି, ତୁମେ ନୁହେଁ।" ଏପରି ଉପହାସ ଓ ଅପମାନରେ, ବଳରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଗଦା ଉଠାଇ, ମଣ୍ଡପରେ ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ମାରିଲେ। କଳିଙ୍ଗ ରାଜାଙ୍କୁ ଦଶମ ପଦରେ ଧରି, ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ; ଏହି ରାଜା ଅଟ୍ଟାହାସ କରି ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ତାଙ୍କ ଭୁଜା, ଜଂଘା, ମୁଣ୍ଡି ଭାଙ୍ଗି ରକ୍ତରେ ଭିଜି, ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ରୁକ୍ମି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭାଉଣୀର ଭାଇ, ନିହତ ହେଲାପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ସ୍ନେହ ଭଙ୍ଗ ହେବା ଭୟରେ କିଛି ନ ମାନିଲେ, କିଛି ନ ନିନ୍ଦା କଲେ। ଏହିପରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ତାଙ୍କ ବାଧୁକୁ ଶୁଭ ରଥରେ ବସାଇ, ବଳରାମ ଓ ଦଶାର୍ହମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ସ୍ନେହରେ ଭୋଜକଟରୁ କୁଶାସ୍ଥଳୀକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହିପରେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଯଦୁମାନେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାଣଙ୍କ ଝିଅ ଉଷାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ହରି ଓ ଶଂକରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ମହାଯୋଗୀ, ଏହି କଥା ସବୁ ଏବେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ବାଣ, ବଳିଙ୍କ ଶତ ପୁତ୍ରମାନେର ଅଧିକ, ବଳି ଯିଏ ବାମନ ରୂପରେ ହରିଙ୍କୁ ଭୂମି ଦେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁତ୍ର ବାଣ ସିବ ଭକ୍ତ, ଆଦରିତ, ଦାନଶୀଳ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଦୃଢ଼। ସୋଣିତପୁର ନଗରରେ ସେ ରାଜା ହେଇ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ଶିବଙ୍କ ଦୟାରେ ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ହଜାର ଭୁଜାରେ ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ ଦେଖିବା ସମୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସଂଗୀତରେ ଖୁସି କରିଥିଲେ।