ଏହିପରି ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶିକ୍ଷକ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭଗବାନ୍ ହରି ନିଜ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଗୃହରେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଯେପରିକି ସେ ଗୃହସ୍ଥ ହେଉଛନ୍ତି। ପରେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପତ୍ନୀ ଦଶଟି କରି ପୁଅ ଜନ୍ମଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ଗୁଣରେ ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଏକ ନବମ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଏପରି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ନିଜ ଘରରେ ସଦା ବସିଥିବା ଦେଖି, ସେହି ରାଜକୁମାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ମନେ କରୁଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପକୁ ଠିକ୍ ବୁଝିପାରିନଥିଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ମୁହଁ ବିକାଶିତ ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଓ ନେତ୍ର, ମଧୁର ଚାହାଁଣି ଓ ମିଷ୍ଟି କଥା ଦ୍ୱାରା ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ରୂପ ଓ ଚାଲିଚଳନ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କ ମନକୁ ବଶ କରିପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ମହିମା ସମ୍ମୁଖରେ ସବୁ କିଛି ତୃଣସମ। ଭଗବାନ ମଧୁର ହାସି, ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି, ଭୌହ କ୍ରିୟା ଓ ପ୍ରେମଭରା କଥା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲେ, ତଥାପି ସୋଳ ହଜାର ପତ୍ନୀମାନେ ନିଜ ନାରୀ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରିପାରୁନଥିଲେ। ଏଭଳି ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାଗ୍ୟରେ ପାଇ, ସେମାନେ—ଯାହାଙ୍କ ପଥ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ—ଅବିରତ ପ୍ରେମ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ହାସି, ଚାହାଁଣି, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ଶତଶଃ ଦାସୀମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ସେବାରେ ନିୟୁକ୍ତ ଥିଲେ—ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନ, ଆସନ ଦେବା, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ପାନ, ବିଶ୍ରାମ, ବିଳ୍ୱାସ, ଚାମରା ଡୋଲାଇବା, ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା, କେଶ ଶୃଙ୍ଗାର, ଶୟନ, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜା କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଷ୍ଟ ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଦଶ ପୁଅ ସ୍ୱଳ୍ପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କ ନାମ ଶୁକଦେବ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କଲେ—ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଦେଷ୍ଣ, ଚାରୁଦେହ, ସୁଚାରୁ, ଚାରୁଗୁପ୍ତ, ଭଦ୍ରଚାରୁ, ଚାରୁଚନ୍ଦ୍ର, ବିଚାରୁ, ଚାରୁ। ଏମାନେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ କିଛି ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ନଥିଲେ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଦଶ ପୁଅ ହେଲେ—ଭାନୁ, ସୁଭାନୁ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ପ୍ରଭାନୁ, ଭାନୁମାନ୍, ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ, ବୃହଦ୍ଭାନୁ, ରତିଭାନୁ, ଶ୍ରୀଭାନୁ, ପ୍ରତିଭାନୁ। ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ—ସାମ୍ବ, ସୁମିତ୍ର, ପୁରୁଜିତ୍, ଶତଜିତ୍, ସହସ୍ରଜିତ୍, ବିଜୟ, ଚିତ୍ରକେତୁ, ଵସୁମାନ୍, ଦ୍ରାୱିଡ, କ୍ରତୁ। ନାଗ୍ନଜିତ୍ ରାଣୀଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ—ବୀରଚନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱସେନ, ଚିତ୍ରଗୁ, ବେଗବାନ୍, ବୃଷ, ଆମ, ଶଙ୍କୁ, ବସୁ, ଶ୍ରୀମାନ୍, କୁନ୍ତିର। କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ—ଶ୍ରୁତ, କବି, ବୃଷ, ବୀର, ସୁବାହୁ, ଭଦ୍ର, ଏକଳ, ଶାନ୍ତି, ଦର୍ଶ, ପୂର୍ଣ୍ଣମାସା, ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ସୋମକ। ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ—ପ୍ରଘୋଷ, ଗାତ୍ରବାନ୍, ସିଂହ, ବଳ, ପ୍ରବଳ, ଊର୍ଧ୍ୱଗ, ମହାଶକ୍ତି, ସହ, ଓଜ, ଅପରାଜିତ। ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କ ପୁଅ—ବୃକ, ହର୍ଷ, ଅନିଳ, ଗୃଧ୍ର, ବର୍ଧନ, ଅନ୍ନାଦ, ମହାଶ, ପାବନ, ବହ୍ନି, କ୍ଷୁଧି। ଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁଅ—ସଂଗ୍ରାମଜିତ୍, ବୃହତ୍ସେନ, ଶୂର, ପ୍ରହରଣ, ଅରିଜିତ୍, ଜୟ, ସୁଭଦ୍ର, ବାମାୟୁ, ସତ୍ୟକ। ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ—ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତାମ୍ର, ତପ୍ତା, ଇତ୍ୟାଦି। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ପୁଅ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ରୁକ୍ମିଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ରୁକ୍ମବତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଭୋଜକଟ ନଗରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏମାନଙ୍କ ପୁଅ-ପଉତା ଦଶ ମିଲିଅନ୍ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ମାଆ ଥିଲେ ସୋଳ ହଜାର। ତାପରେ, ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ଏହି ରୁକ୍ମି, ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ସେ କିପରି ନିଜ କନ୍ୟାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଲେ? ଏହି ଦୁଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିବାହ କଥା ମୋତେ କହ। ଏହିପରି ଜିଜ୍ଞାସା ରହିଲେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଯୋଗୀମାନେ ତୀବ୍ର ଧ୍ୟାନରେ ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଗୁପ୍ତ, ଦୂର ଓ ଅଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଏହି ସ୍ୱୟଂବରରେ, କାମଦେବ ନିଜେ ଅନେକ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ରୁକ୍ମବତୀ ତାଙ୍କୁ ବର୍ଚ୍ଛିତ କଲେ। ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ହରାଇ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ନେଇଗଲେ। ଯଦିଓ ରୁକ୍ମି ମନରେ ଶତ୍ରୁତା ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇଥିଲେ, ତଥାପି ନିଜ ଭଉଣୀକୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀର ପୁଅଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଲେ। ଏହା ସହିତ, କୃତବର୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏକ ଚମତ୍କାରୀ ରୂପବତୀ କନ୍ୟାକୁ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ରୁକ୍ମି ତାଙ୍କର ନାତୁନୀ ରୋଚନାକୁ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଲେ, ଯଦିଓ ମନ୍ତରେ ଦ୍ୱେଷ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭଉଣୀପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ବନ୍ଧି ପଡ଼ି ଏହି ଅନୁଚିତ ବିବାହ କରାଇଲେ। ଏହି ଶୁଭ ଅବସରରେ, ରୁକ୍ମିଣୀ, ବଳରାମ, କୃଷ୍ଣ, ସାମ୍ବ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୋଜକଟ ନଗରକୁ ଗଲେ। ବିବାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, କଳିଙ୍ଗ ରାଜାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଅହଂକାରରେ ଭରି, ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ବଳରାମଙ୍କ ସହିତ ପାଶା ଖେଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। "ଏହି ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ପାଶା ଖେଳିବା ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ," ବୋଲି ଉପହାସ କଲେ। ତଥାପି ବଳରାମଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଓ ରୁକ୍ମି ସହିତ ପାଶା ଖେଳ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ପ୍ରଥମେ ବଳରାମ ଏକ ଶତ, ଏକ ହଜାର, ପରେ ଦଶ ହଜାର ମୁଦ୍ରା ରଖି ଖେଳିଲେ, ରୁକ୍ମି ତାଙ୍କୁ ହରାଇଲେ। କଳିଙ୍ଗ ରାଜା ଦାଢ଼ି ଦେଖାଇ ଉପହାସ କଲେ, ଯାହାକି ବଳରାମ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ପରେ ରୁକ୍ମି ଏକ ଲକ୍ଷ ମୁଦ୍ରା ରଖିଲେ, ବଳରାମ ଜିତିଲେ, କିନ୍ତୁ ରୁକ୍ମି ଚାଳାକି କରି କହିଲେ—"ମୁଁ ଜିତିଛି।" ଏହା ଦେଖି, ବଳରାମ ରୋଷରେ ସମୁଦ୍ର ପରି ବିସ୍ତୃତ ହେଲେ, ଲାଲ ଆଖିରେ ଦଶ ମିଲିଅନ୍ ମୁଦ୍ରା ରଖି ଖେଳିଲେ। ବଳରାମ ନ୍ୟାୟରେ ଫେରି ଜିତିଲେ, ରୁକ୍ମି ତଥାପି କହିଲେ—"ମୁଁ ଜିତିଛି, ଦର୍ଶକମାନେ ଦେଖନ୍ତୁ।