ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରୁକ୍ମିଣୀ ଗୁପ୍ତ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଭାବିଥିଲେ – “ସେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଇପାରନ୍ତି”—ତଥାପି ତିନି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅପାର ନିଷ୍ଠା ପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଭାବନୁସାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ନାୟକ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ରୁକ୍ମିଣୀ ସହ ବିଶେଷ ମୃଦୁ ଓ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି, ମାନବ ଚରିତ୍ରକୁ ଅନୁକରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରକାରେ, ସମସ୍ତ ଗୃହେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବା ପରି ଦେଖାଇ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଗୃହରେ ବସିବାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ। ପରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପତ୍ନୀରୁ ଦଶଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ଏକ ନବମ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣରେ ଅନୁପମ। ଅଚ୍ୟୁତ କୃଷ୍ଣ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେଖି, ରାଜକୁମାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ବୋଲି ମନେ କରିଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏକାସ୍ୱରୂପକୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ଜାଣିପାରିନଥିଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁହଁ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ପରି, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଓ ନୟନ, ସ୍ନେହମୟ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମଧୁର କଥା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ମନକୁ ମୋହିତ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଚାଳ ଓ ରୂପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିପାରିନଥିଲେ, କାରଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହିମା ସମସ୍ତ ଚାର୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ମନୋଭାବ ବ୍ୟକ୍ତ କରୁଥିବା ହାସ୍ୟ, ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂବଙ୍ଗୀ, ଭୂରୁଚାଳନ ସହିତ ପ୍ରେମଭରା କଥା କହି, ସେମାନଙ୍କ ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ। ଯଦିଓ ଷୋଡ଼ଷ ହଜାର ପତ୍ନୀ କାମଦେବ ଶର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ କେବେ ଅସ୍ଥିର କରିପାରିନଥିଲେ। ଏପରିଭାବେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇ, ସେମାନେ ଅସୀମ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କରିଥିଲେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ହାସ୍ୟ, ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇବା ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ ହେଉଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶତଶତ ଦାସୀମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ଆସନ ଦାନ, ପାନସ୍ତୀ, ଶୟନ, ଚାମର ଡୋଲାଇବା, ଚନ୍ଦନ ମାଳା ଦେବା, କେଶ ଶୃଙ୍ଗାର, ବିଛାନା ପ୍ରସ୍ତୁତି, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଷ୍ଟପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ଦଶପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି—ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଦେଷ୍ଣ, ଚାରୁଦେହ, ସୁଚାରୁ, ଚାରୁଗୁପ୍ତ, ଭଦ୍ରଚାରୁ, ଚାରୁଚନ୍ଦ୍ର, ବିଚାରୁ ଓ ଚାରୁ। ଏହି ସମସ୍ତେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ—ଭାନୁ, ସୁଭାନୁ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ପ୍ରଭାନୁ, ଭାନୁମାନ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ, ବୃହଦ୍ଭାନୁ, ରତିଭାନୁ, ଶ୍ରୀଭାନୁ ଓ ପ୍ରତିଭାନୁ। ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅ—ସାମ୍ବ, ସୁମିତ୍ର, ପୁରୁଜିତ, ଶତଜିତ, ସହସ୍ରଜିତ, ବିଜୟ, ଚିତ୍ରକେତୁ, ବସୁମାନ, ଦ୍ରାବିଡ, କ୍ରତୁ। ନାଗ୍ନଜିତଙ୍କ ପୁଅ—ବୀରଚନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱସେନ, ଚିତ୍ରଗୁ, ବେଗବାନ, ବୃଷ, ଆମ, ଶଙ୍କୁ, ବସୁ, ଶ୍ରୀମାନ୍, କୁନ୍ତିର। କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କ ପୁଅ—ଶ୍ରୁତ, କବି, ବୃଷ, ବୀର, ସୁବାହୁ, ଭଦ୍ର, ଏକଳ, ଶାନ୍ତି, ଦର୍ଶ, ପୂର୍ଣ୍ଣମାସ, ସୋମକ। ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ—ପ୍ରଘୋଷ, ଗାତ୍ରବାନ୍, ସିଂହ, ବଳ, ପ୍ରବଳ, ଊର୍ଧ୍ୱଗ, ମହାଶକ୍ତି, ସହ, ଓଜ, ଅପରାଜିତ। ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କ ପୁଅ—ବୃକ, ହର୍ଷ, ଅନିଳ, ଗୃଧ୍ର, ବର୍ଧନ, ଅନ୍ନାଦ, ମହାଶ, ପାବନ, ବହ୍ନି, କ୍ଷୁଧି। ଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁଅ—ସଂଗ୍ରାମଜିତ, ବୃହତ୍ସେନ, ଶୂର, ପ୍ରହରଣ, ଅରିଜିତ, ଜୟ, ସୁଭଦ୍ର, ବାମାୟୁ, ସତ୍ୟକ। ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁଅ—ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତାମ୍ର, ତପ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁଅ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ରୁକ୍ମିଙ୍କ ଝିଅ ରୁକ୍ମବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଭୋଜକଟ ନଗରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ନାତିମାନେ କୋଟିକୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଷୋଡ଼ଷ ହଜାର। ତାପରେ, ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ମୁନି, ରୁକ୍ମି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ସତ୍ୱେ, କିପରି ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଲେ? ଏହି ବିରୋଧୀ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।” ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଯୋଗୀମାନେ ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଦୂର ଘଟଣା ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଏଠି, ରୁକ୍ମବତୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବରରେ, ସେ କାମଦେବ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଚୟନ କଲେ। ସେଠି ଏକା ରଥରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ହରାଇ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଯଦିଓ ରୁକ୍ମି ମନରେ ଦ୍ୱେଷ ଧରିଥିଲେ, ତଥାପି ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ଖୁସି ପାଇଁ ଝିଅକୁ ଭଉଣୀର ପୁଅଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଲେ। କୃତବର୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଝିଅକୁ ବିବାହ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ରୁକ୍ମି ତାଙ୍କ ନାତି ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଝିଅ ରୋଚନାଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଲେ, ଯଦିଓ ଏହା ଅନୁଚିତ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭଉଣୀପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ।” ଏହି ଶୁଭ ଅବସରରେ, ରୁକ୍ମିଣୀ, ବଳରାମ, କୃଷ୍ଣ, ସାମ୍ବ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୋଜକଟ ନଗରକୁ ଗଲେ। ବିବାହ ସମାପ୍ତି ପରେ, କଳିଙ୍ଗ ରାଜାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅହଂକାରୀ ରାଜାମାନେ ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ଉକ୍ସାଇ, ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଜୁଆ ଖେଳିବାକୁ ଚାଲେଉଥିଲେ। “ଏହି ବଳରାମ ଜୁଆ ଖେଳିପାରିବେନି,” ବୋଲି କହାହେଲା, ତଥାପି ବଳରାମଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଗଲା। ଦୁଇଏ ଜଣେ ଖେଳିବାକୁ ବସିଲେ। ବଳରାମ ପ୍ରଥମେ ଶତ, ତାପରେ ହଜାର, ତାପରେ ଦଶ ହଜାର ମୁଦ୍ରା ଦାଉ ଲଗାଇଲେ, ରୁକ୍ମି ଜିତିଲେ। କଳିଙ୍ଗ ରାଜା ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ ହସିଲେ, ଯାହାକି ବଳରାମ ସହିପାରିଲେନି। ପରେ, ରୁକ୍ମି ଏକ ଲକ୍ଷ ମୁଦ୍ରା ଦାଉ ଲଗାଇଲେ, ବଳରାମ ଜିତିଲେ, କିନ୍ତୁ ରୁକ୍ମି ଚାଳାକି କରି କହିଲେ, “ମୁଁ ଜିତିଛି।” ବଳରାମ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଦାଉ ଲଗାଇଲେ। ବଳରାମ ନ୍ୟାୟରେ ଜିତିଲେ, କିନ୍ତୁ ରୁକ୍ମି ଫେରି କହିଲେ, “ମୁଁ ଜିତିଛି—ସାକ୍ଷୀ ଦିଅନ୍ତୁ।” ତା ଦ୍ୱାରା ଆକାଶବାଣୀ ହେଲା—“ଏଠି ବଳରାମ ଜିତିଛନ୍ତି, ରୁକ୍ମି ମିଥ୍ୟା କହୁଛନ୍ତି, ଧର୍ମ ନୁହେଁ।