ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯେଉଁମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ମୋତେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ତପସ୍ୟା ଓ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରି, କିନ୍ତୁ ଆଶା-ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଆସକ୍ତ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋର ମାୟାଦ୍ୱାରା ମୋହିତ, ମୋତେ ମୁକ୍ତିର ନାୟକ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି। ଏମିତି ଗର୍ବିତ ଲୋକମାନେ, ମୋତେ ଏବଂ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏହି ଜଗତର ଆଇଶ୍ୱର୍ୟ କିମ୍ବା ପତି ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଭାଗା। ସେମାନେ ନରକରେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଆସକ୍ତିରେ ନରକକୁ ମଧୁର ଭାବେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। “ଘରର ମହିଳା, ତୁମେ ମୋ ସହ ବାରମ୍ବାର ଯେଉଁ ସଦ୍ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ଏହା ଦୁର୍ଲଭ, ମୁକ୍ତି ଦାୟକ। ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ଦୁର୍ଲଭ ଆଶା ରଖନ୍ତି, ଚତୁର ଓ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାଥେ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରନ୍ତି। ମୋତେ ଗର୍ବିତ ତୁମେ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଘରରେ ଏମିତି ଭକ୍ତିଶୀଳା ଜନାନୀ ଦେଖେଲି ନାହିଁ, ଯିଏ ନିଜ ବିବାହ ସମୟରେ ଆସିଥିବା ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଅଗଣା କରି, ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ଶୁଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇଥିଲେ। “ତୁମର ଭାଇ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ହେଲା ଓ ଦ୍ୟୂତକ୍ରୀଡ଼ାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ବିବାହ ମହୋତ୍ସବରେ ସେ ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋ ସହ ବିଚ୍ଛେଦ ଭୟରେ ତୁମେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ଏଭଳି ଭାବେ ତୁମେ ଆମକୁ ବଶ କରିଛ। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଗୁପ୍ତ ସନ୍ଦେଶବାହକ ପଠାଇ ମୋତେ ଆଣିଲ, ଏବଂ ମୁଁ ଏହି ଅପରିପକ୍ୱ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଇପାରିବି ବୋଲି ଭାବିଲ, ତଥାପି ମୋତେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଧାରଣ କଲ; ଏହି ପ୍ରେମ ପ୍ରତିଦାନ ଆମେ ଦେଉଛୁ। ଏପରି ଭାବେ, ଜଗତ୍ର ନାୟକ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ନେହ ଭରା କଥାରେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱଭାବକୁ ଅନୁକରଣ କରି ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରିଭାବେ, ସମସ୍ତ ଗୃହରେ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ନାମରେ ଗୃହସ୍ଥର ନିୟମ ଓ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଘରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି। ତାପରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ୧୬ ହଜାର ପତ୍ନୀ ଦଶଟି କରି ପୁଅ ପ୍ରସବ କଲେ, ସେମାନେ ପିତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରବଳ। ଅଚ୍ୟୁତ ନିଜେ ଘର ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହା ଦେଖି ରାଜକୁମାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିପାରିଥିଲେ ନାହିଁ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁହଁ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଓ ନୟନ, ପ୍ରେମ ଭରା ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମଧୁର ବାଣୀରେ ସେ ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କରିଥିଲେ; ସେମାନେ ନିଜ ଶୌଣ୍ଡର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନକୁ ବଶ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ କାମଦେବଙ୍କ ଶର ଦ୍ୱାରା ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; କୃଷ୍ଣ ମଧୁର ହାସି, ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଙ୍ଗিত ଓ ଭୌହ ଚଳନରେ ପ୍ରେମ ଜଣାଇଥିଲେ। ଏଭଳି ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ପତି ଭାବରେ ପାଇ, ସେ ନାରୀମାନେ ଯାହାର ମାର୍ଗ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଅବିରତ ପ୍ରେମରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ସେବା କରୁଥିଲେ—ତାଙ୍କ ହାସି, ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ଶତଶଃ ଦାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସେବାରେ ନିୟୁକ୍ତ ଥିଲେ—ଅର୍ଚ୍ଚନା, ଆସନ, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ତାମ୍ବୁଳ, ବିଶ୍ରାମ, ପଙ୍ଖା, ଚନ୍ଦନ ମାଳା, କେଶ ସଜା, ଶୟନ, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର କରୁଥିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଷ୍ଟ ରାନୀଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ପୁଅମାନେ—ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଦେଷ୍ଣ, ଚାରୁଦେହ, ସୁଚାରୁ, ଚାରୁଗୁପ୍ତ, ଭଦ୍ରଚାରୁ, ଚାରୁଚନ୍ଦ୍ର, ବିଚାରୁ, ଚାରୁ—ଏମାନେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅ, ପିତାଙ୍କୁ ତୁଳ୍ୟ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ—ଭାନୁ, ସୁଭାନୁ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ପ୍ରଭାନୁ, ଭାନୁମାନ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ, ବୃହଦ୍ଭାନୁ, ରତିଭାନୁ, ଶ୍ରୀଭାନୁ, ପ୍ରତିଭାନୁ। ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅ—ସାମ୍ବ, ସୁମିତ୍ର, ପୁରୁଜିତ୍, ଶତଜିତ୍, ସହସ୍ରଜିତ୍, ବିଜୟ, ଚିତ୍ରକେତୁ, ବସୁମାନ୍, ଦ୍ରବିଡ଼, କ୍ରତୁ। ନାଗ୍ନଜିତ୍ଙ୍କ ପୁଅ—ବୀରଚନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱସେନ, ଚିତ୍ରଗୁ, ବେଗବାନ୍, ବୃଷ, ଆମ, ଶଂକୁ, ବସୁ, ଶ୍ରୀମାନ୍, କୁନ୍ତିର। କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କ ପୁଅ—ଶ୍ରୁତ, କବି, ବୃଷ, ବୀର, ସୁବାହୁ, ଭଦ୍ର, ଏକଳ, ଶାନ୍ତି, ଦର୍ଶ, ପୂର୍ଣ୍ଣମାସ, ସୋମକ। ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ—ପ୍ରଘୋଷ, ଗାତ୍ରବାନ୍, ସିଂହ, ବଳ, ପ୍ରବଳ, ଊର୍ଧ୍ୱଗ, ମହାଶକ୍ତି, ସହ, ଓଜ, ଅପରାଜିତ। ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କ ପୁଅ—ବୃକ, ହର୍ଷ, ଅନିଳ, ଗୃଧ୍ର, ବର୍ଧନ, ଅନ୍ନାଦ, ମହାଶ, ପାବନ, ବହ୍ନି, କ୍ଷୁଧି। ଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁଅ—ସଂଗ୍ରାମଜିତ୍, ବୃହତ୍ସେନ, ଶୂର, ପ୍ରହରଣ, ଅରିଜିତ୍, ଜୟ, ସୁଭଦ୍ର, ବାମାୟୁ, ସତ୍ୟକ। ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁଅ—ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତାମ୍ର, ତପ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁଅ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ରୁକ୍ମବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ସେ ରୁକ୍ମିଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା, ଭୋଜକଟ ନଗରରେ ଘଟିଥିଲା। ତାଙ୍କର ପୁଅ-ନାତିମାନେ ଦଶ-ଦଶ ମିଳି କୋଟିକୋଟି ହେଲେ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ମାତାମାନେ ୧୬ ହଜାର ଜଣ। ତାପରେ, ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ରୁକ୍ମି ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ସେ କିପରି ତାଙ୍କର ଝିଅକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଲେ? ଏହି ବିରୋଧୀମାନଙ୍କ ବିବାହ ଗଳ୍ପ କୁହନ୍ତୁ।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ଏହି ସ୍ୱୟଂବରରେ କାମଦେବ ନିଜେ ଅନେକ ଅଙ୍ଗ ନେଇ ବସିଥିଲେ; ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ହରାଇ, ସେ ଝିଅଙ୍କୁ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ଗଡ଼ିଆରେ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ରୁକ୍ମି ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଓ ଅପମାନ ସ୍ମରଣ କରି, ତଥାପି ତାଙ୍କର ଝିଅକୁ ନିଜ ଭଉଣୀଙ୍କ ପୁଅକୁ ବିବାହ ଦେଲେ, ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ। କୃତବର୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଝିଅକୁ ବିବାହ କଲେ। ରୁକ୍ମି ତାଙ୍କର ନାତୁନୀ ରୋଚନାକୁ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଲେ, ଯଦିଓ ଦୁଃଖ ଓ ଦ୍ୱେଷ ଥିଲା, ଭଉଣୀ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ବଧ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ମଙ୍ଗଳ ଅବସରରେ କୃଷ୍ଣ, ରୁକ୍ମିଣୀ, ବଳରାମ, ସାମ୍ବ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୋଜକଟ ନଗରକୁ ଗଲେ।