ଏକ ସମୟର କଥା, ରୁକ୍ମିଣୀ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ କମଳନୟନ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣରେ ନିଷ୍ଠା ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବି, ଏହି ଆଶା ରଖିଛି। ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ-ତୃପ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, କାହାକୁ ବି ଭିନ୍ନ ଭାବେ ନାହିଁ। ବୟସ୍କତା ଆସିଲେ ରଜୋଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଏ, ଏବଂ ଏମିତି ସମୟରେ ଯଦି ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି କୃପାଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତି, ସେହି ଦୟା ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁଗ୍ରହ। ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ କଥାକୁ ମିଥ୍ୟା ଭାବୁନାହିଁ। ଯେପରି ଏକ କନ୍ୟାର ଭଲପାଇବା ସାଧାରଣତଃ ମାଆ ପାଇଁ ଥାଏ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ପାଇଁ କେବଳ କେବେ କେବେ ହୁଏ। ଏକ ବିବାହିତ ମହିଳା ଯଦି ଚଞ୍ଚଳ ଚରିତ୍ରର ହୁଏ, ତାହାଲେ ସେ ନିତ୍ୟନୂତନ କାହାକୁ ଭଲପାଇବା ଚିନ୍ତା କରିଥାଏ। ଏମିତି ଅବିଶ୍ୱାସୀ ମହିଳାକୁ ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ରଖନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଦୁଇପଟେ ହାରିଯାନ୍ତି।” ତାପରେ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ମଧୁର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ହେ ପତିବ୍ରତା ରାଜକୁମାରୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ କଥାରେ ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲି, ତୁମର ଆଗ୍ରହ ଜାଣିବାକୁ। ଯାହା ତୁମେ ପଚାରିଛ, ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ସେ ସବୁ ସତ୍ୟ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଯେଉଁ ଇଛା ତୁମର ଥାଏ, ଯଦି ତୁମେ କେବଳ ମୋ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖ, ସେଗୁଡିକ ସବୁ ସଦା ପୂରଣ ହୁଏ। ହେ ପାପରହିତେ, ତୁମର ପତିପ୍ରତି ଭଲପାଇବା ଓ ନିଷ୍ଠା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ମୋ କଥା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମନ ମୋଠାରୁ ବିଚଳିତ ହେଲାନି। ଯେମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ମୋତେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏବେଳେ ଭୋଗ ଆଶାକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋର ମାୟାରେ ବିମୋହିତ। ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏବେଳେ ମୃତ୍ୟୁଲୋକର ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖୀ; ଏମିତି ଲୋକ ପାଇଁ ନରକ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୁଖଦାୟକ ହୁଏ। ହେ ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ମୋ ଇଚ୍ଛାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପୂରଣ କରିଛ, ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ଲଭ ଓ କ୍ଳେଶଦାୟିନୀ। ମୁଁ କୌଣସି ଗୃହରେ ଏମିତି ଏକନିଷ୍ଠା ପତ୍ନୀ ଦେଖିନାହିଁ, ଯିଏ ନିଜ ବିବାହ ସମୟରେ ଆସିଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଗଣନା କଲେନାହିଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତଭାବେ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ। ତୁମର ଭାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପଙ୍ଗ ହେଇ, ଦ୍ୱିବର୍ଗ ଉପଲକ୍ଷେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ, ସେ ଦୁଃଖକୁ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଭୟରେ ସହିଲ, ଏବଂ କିଛି କହିଲେନାହିଁ; ଏଭଳି ଭାବେ ତୁମେ ଆମକୁ ବିଜୟ କରିଛ। ଯେବେ ତୁମେ ଗୁପ୍ତ ଦୂତ ପଠାଇଲ, ଏବଂ ମୋ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି ବୋଲି ଭାବିଲ, ସେବେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ରହିଲ; ଏହି ପ୍ରତିଦାନ ଆମ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ମିଳିଛି।” ଏଭଳି ଭାବେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ସହ ବିନୋଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ, ମାନବ ଭାବ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ସମସ୍ତର ଶିକ୍ଷକ ଶ୍ରୀହରି ସ୍ୱୟଂ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୃହରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଥାଇ। ତାପରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପତ୍ନୀ ଦଶଟି କରି ପୁଅ ପ୍ରସବ କଲେ; ସେମାନେ ସବୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଏକ ନବମ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଅଚ୍ୟୁତ ନିଜେ ଘର ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତିନାହିଁ, ଏହିଭଳି ଅନେକ ଘରରେ ଥିବା ସତ୍ଵେ ମଧ୍ୟ, ରାଜକୁମାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଭାବୁଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ଚିନିପାରିନଥିଲେ। ପଦ୍ମରେ ଖିଲିଥିବା ମୁହଁ, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଓ ନୟନ, ପ୍ରେମଭରା ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମଧୁର କଥା ଦ୍ୱାରା, ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲେ; ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ନିଜ ରୂପ ଓ ଚତୁରତାରେ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ବଶ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅସହାୟ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ। ହସିଅଠି, ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଙ୍ଗিত, ଭୃକୁଟି ଚଳନ ଦ୍ୱାରା ମଧୁର କଥା ଦେଇ, ସେହି ଶୋଳେ ହଜାର ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ବିକଳ କରିପାରିଲେନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ମନମଥର ବାଣ ଦେଇ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପତି ଭାଗ୍ୟରେ ପାଇ, ସେମାନେ ଅନନ୍ୟ ଭାବେ ତାଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ହସ, ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଆଲିଙ୍ଗନ ଲାଗି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ ଥାଏ। ଶତଶଃ ଦାସୀମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥାଇ, ଅଭିବାଦନ, ଆସନ, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ପାନ, ବିଶ୍ରାମ, ବିଳ୍ୱାଳ, ଚନ୍ଦନ ମାଳା, କେଶ ସଜା, ଶୟନ, ସ୍ନାନ ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଅଷ୍ଟ ପ୍ରଧାନ ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ; ତାଙ୍କ ସହ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଦେଷ୍ଣ, ଚାରୁଦେହ, ସୁଚାରୁ, ଚାରୁଗୁପ୍ତ, ଭଦ୍ରଚାରୁ, ଚାରୁଚନ୍ଦ୍ର, ବିଚାରୁ ଓ ଚାରୁ, ଏହି ଦଶ ପୁଅ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଭାନୁ, ସୁଭାନୁ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ପ୍ରଭାନୁ, ଭାନୁମାନ୍, ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ, ବୃହଦ୍ଭାନୁ, ରତିଭାନୁ, ଶ୍ରୀଭାନୁ ଓ ପ୍ରତିଭାନୁ। ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସାମ୍ବ, ସୁମିତ୍ର, ପୁରୁଜିତ୍, ଶତଜିତ୍, ସହସ୍ରଜିତ୍, ବିଜୟ, ଚିତ୍ରକେତୁ, ବସୁମାନ୍, ଦ୍ରାବିଡ, କ୍ରତୁ। ନାଗ୍ନଜିତ୍ଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବୀରଚନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱସେନ, ଚିତ୍ରଗୁ, ବେଗବାନ୍, ବୃଷ, ଆମ, ଶଂକୁ, ବସୁ, ଶ୍ରୀମାନ୍, କୁନ୍ତିର। କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଶ୍ରୁତ, କବି, ବୃଷ, ବୀର, ସୁବାହୁ, ଭଦ୍ର, ଏକଲ, ଶାନ୍ତି, ଦର୍ଶ, ପୂର୍ଣ୍ଣମାସା, ସୋମକ। ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପ୍ରଘୋଷ, ଗାତ୍ରବାନ୍, ସିଂହ, ବଳ, ପ୍ରବଳ, ଉର୍ଧ୍ୱଗ, ମହାଶକ୍ତି, ସହ, ଓଜ, ଅପରାଜିତ। ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବୃକ, ହର୍ଷ, ଅନିଳ, ଗୃଧ୍ର, ବର୍ଧନ, ଅନ୍ନାଦ, ମହାଶ, ପାବନ, ବହ୍ନି ଓ କ୍ଷୁଧି। ଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସଂଗ୍ରାମଜିତ୍, ବୃହତ୍ସେନ, ଶୂର, ପ୍ରହରଣ, ଅରିଜିତ୍, ଜୟ, ସୁଭଦ୍ର, ବାମାୟୁ, ସତ୍ୟକ। ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତାମ୍ର, ତପ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଏକ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଯିଏ ରୁକ୍ମିଙ୍କ ଝିଅ ରୁକ୍ମବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।