ଏହି କଥାରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ମହାମୁନିମାନେ ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମ ମହିମାକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଦେଉଥିବା ହେଉଛ। ତୁମ ଭୃକୁଟିର ଇଙ୍ଗিতରେ କାଳଶକ୍ତି ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଅନ୍ୟମାନେ କଣ କରିପାରିବେ? ହେ ଗଦାଅନୁଜ, ତୁମ ବାକ୍ୟ ବେସ୍ତା ଲାଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ବାଣର ଧ୍ୱନିରେ ରାଜାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ ଓ ତୁମେ ମୋତେ ସିଂହ ଯେମିତି ତାଙ୍କ ସଂଗରୁ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ନେଇଯାଏ, ସେମିତି ନେଇଗଲ। ସେମାନଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲି। ହେ କମଳନୟନ, ଅମ୍ବରୀଷ, ନହୁଷ, ଗୟା ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ରାଜାମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଁ ସ୍ୱ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କାହିଁକି ତୁମ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରୁନାହାନ୍ତି? ଯିଏ ତୁମ କମଳଚରଣର ଗନ୍ଧ ଶୁଣିଛି, ଯାହା ସାଧୁମାନେ କଥାହୁଏ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି, ସେ କିପରି ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିବ? ଲୋକମାନେ ମୃଗତୃଷ୍ଣାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନିବାସ, ଗୁଣର ଧାମକୁ ଅନଦେଖା କରନ୍ତି। ମୁଁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଭାବେ ପୂଜା କରିଛି। ଏଉଁ ଜନ୍ମରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର, ଯେଉଁପରି ଜନ୍ମ ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ ତୁମ ଚରଣ ହେଉ। ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଭଜନ୍ତି, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ମିଥ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛ। ଅଚ୍ୟୁତ, ଯେଉଁ ଘରରେ ତୁମ କଥା, ଯାହା ଶିବ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭାରେ ଗାଯାଯିଥାଏ, ସେଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ଗଧା, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ବିଲାଇ, ଓ ଦାସ ଭଳି ଅଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ ରହନ୍ତି। ତେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଜୀବନର କଣ ଉପଯୋଗ? ଏକ ମୂର୍ଖ ନାରୀ, ଯିଏ ତୁମ କମଳଚରଣର ଅମୃତ ଗନ୍ଧ ଜଣାନି, ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟତମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ—ଯାହା ଚର୍ମ, ଲୋମ, ନଖ, ମାଂସ, ହାଡ଼, ରକ୍ତ, କୀଟ, ମଳ, କଫ, ପିତ୍ତ ଓ ବାୟୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ମୃତଦେହ। ହେ କମଳନୟନ, ମୋତେ ତୁମର ଚରଣରେ ଭକ୍ତି ଦିଅ। ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ଭାବେ ଦେଖ। ବୟସ୍କ ହେବାରେ ରଜୋଗୁଣ ବଢ଼ିଯିବା ସମୟରେ ତୁମେ ମୋତେ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରିବା, ଏହାମାନେ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ କୃପା। ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମୁଁ ତୁମର କଥାକୁ ଅସତ୍ୟ ଭାବିନି। କାରଣ, କୌମାରୀ ଝିଅ ମାତାଁକୁ ଅଧିକ ଭଲପାଏ, ଅନ୍ୟକୁ କେବେ କେବେ। ଏକ ବିବାହିତ ଅସ୍ଥିର ନାରୀ ମନ ସବୁବେଳେ ନୂତନ ଦିଗକୁ ଯାଏ। ଏପରି ଅନିଷ୍ଠା ନାରୀକୁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁରୁଷ ଧରି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଦୁଇପଟେ ହାରିଯାଏ। ଏବେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ମଧୁର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ହେ ପତିବ୍ରତା ରାଜକୁମାରୀ, ମୁଁ ତୁମେ କେତେ ଭଲପାଉଛ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଜାଣିବାକୁ କିଛି କଥା କହିଥିଲି। ମୁଁ ଯେଉଁ କଥା କହିଛି, ସେ ସବୁ ସତ୍ୟ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ମୋରେ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତି କଲେ, ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ତୁମର ଅଛି, ସେଉଁଠି ତୁମେ ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ତୁମର ପତିଭକ୍ତି ଓ ଶୁଚିତା ପ୍ରମାଣିତ। ମୋ ଶବ୍ଦରେ ମନ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ମନ ମୋଠାରୁ ଅନ୍ୟତାକୁ ଯାଇନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ମୋତେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭୋଗେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ମୋର ମାୟାରେ ମୁହଁ ଦେଇ, ମୋତେ ମୁକ୍ତିଦାତା ଭାବେ ଭାବନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଓ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି ବି ଧନ, ପତି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପରାଧୀ। ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ନରକ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଜନଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ମଧୁର ଲାଗେ। ହେ ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ଯେପରି ମୋର ଅନୁଗତ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ଏହା ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଜନ୍ମ ମୁକ୍ତିଦାୟକ। ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ଦୁର୍ଲଭ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛା ଓ ଚତୁରତାରେ ଲିନ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ମୁଁ ଏପରି ଦେଖୁନି କିଛି ଗୃହରେ ତୁମ ପରି ପତିବ୍ରତା ଭାର୍ଯ୍ୟା। ବିବାହ ସମୟରେ ଅନେକ ରାଜା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ଶୁଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଗୁପ୍ତରେ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇଲ। ତୁମର ଭାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିକଳ ହୋଇ, ବିବାହ ମହୋତ୍ସବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା, ସେଇ ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ମୋରୁ ବିୟୋଗ ଭୟରେ ସହିଲ, କିଛି କହିଲ ନାହିଁ; ଏହିପରି ଭାବେ ତୁମେ ଆମକୁ ବଶ କରିଛ। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ମୋତେ ପାଇବା ପାଇଁ ଗୁପ୍ତ ସନ୍ଦେଶବାହକ ପଠାଇଲ, ଓ ଏହି ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି ବୋଲି ଭାବିଲ, ତଥାପି ମୋପରି ଅଟୁଟ ରହିଲ; ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛୁ। ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, ଏପରି ଭାବେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ରୁକ୍ମିଣୀ ସହ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରେମମୟ କଥା କହି, ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟର ଭାବ ଅନୁକରଣ କରି ଲୀଳା କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ଶ୍ରୀହରି ସମସ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ଗୃହରେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ଗୃହସ୍ଥ ପରି ରହୁଥିଲେ। ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଦଶଟି କରି ପୁଅ ହେଲେ, ଏବଂ ଏକ ନବମ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଅଚ୍ୟୁତ ଯେଉଁଠି ରହୁଥିଲେ, ଏହା ଦେଖି ରାଜକୁମାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଭାବିଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ନ ଜାଣିଥିଲେ। କମଳ ସମ ମୁହଁ, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଓ ଦୃଷ୍ଟି, ପ୍ରେମମୟ ନଜର ଓ ମଧୁର ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ମନମୁଗ୍ଧ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମହିମା ସମ୍ମୁଖରେ ନାରୀମାନେ ନିଜ ରୂପ ରହି ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରୁନଥିଲେ। ହସୁଥିବା ନଜର, ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଭଙ୍ଗିମା, ଭୃକୁଟିର ଇଙ୍ଗିତ ସହିତ ପ୍ରେମମୟ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଭି ଶୋଳ ହଜାର ଭାର୍ଯ୍ୟା ମଧ୍ୟ କାମଦେବଙ୍କ ଶର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ବିକଳ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଭାବେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି ଭାବେ ପାଇ, ସେହି ନାରୀମାନେ, ଯାହାର ମାର୍ଗକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ହସ, ନଜର, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଅନ୍ତରିକ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ।