ଏକ ଦିନ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ସୁଭଦ୍ରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲି, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଅହଂକାରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ। ମୁଁ ସତ୍ୟରେ କୌଣସି ଜନାନୀ, ସନ୍ତାନ ବା ଭୋଗର ଆଶା ରଖେ ନାହିଁ; ମୋ ନିଜରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛି, ଓ ମୋର ଘରେ କେବଳ ଏକ ଅନ୍ଧକାର ପୂଜା ଲାଗିଛି।” ଏପରି କହି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଚୁପ ହୋଇଗଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ନିଜର ଅଂଗ ଭାବେ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ଶାନ୍ତ ହେଲା। ତିନି ଜଗତର ନାଥଙ୍କ ମୁଁହରୁ ଏପରି କଠିନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଯାହା ଆଗରୁ କେବେ ଶୁଣିନଥିଲେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ହୃଦୟ ତ୍ରାସରେ କମ୍ପିତ, ଅପାର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ ଓ କନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କର ଲାଲ ନଖର ଚାଁଦରେ ଶୋଭିତ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ରେଖା ଆଙ୍କିଲେ, କଜଳରେ ମିଶିଥିବା ଅଶ୍ରୁ ଗଲା, କୁଙ୍କୁମରେ ରଙ୍ଗା ଛାତି ଜଳରେ ଭିଜିଗଲା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦଢ଼ ଦୁଃଖରେ ଶବ୍ଦ ଅଟକିଗଲା। ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ମନ ବିନାଶ ହୋଇଗଲା, ହାତରୁ ବାଲା ଖସିଗଲା, ପଖା ଫେଲିଗଲା; ଦେହ ଓ ମନ ଅସ୍ଥିର, ଅଚାନକ ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ, ପବନରେ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି ଚୁଲି ଖୋଲିଗଲା। ଏହା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଭଲପାଇବାରେ ବନ୍ଧିତ, ତାଙ୍କର ଗହିର ଭକ୍ତି ଅନୁଭବ କରିନଥିଲେ, ଦୟାବିହ୍ୱଳ ହେଲେ। ସେ ଶୀଘ୍ର ଶଯ୍ୟାରୁ ଉତରି, ଚତୁର୍ଭୁଜ ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ଚୁଲି ଗଠିଲେ, ମୁହଁ ନୀଳକମଳ ହସ୍ତରେ ପୁଞ୍ଜିଲେ। ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭିଜା ଛାତି ପୋଛି ନିଜ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଭଜେନି। ଯେଉଁ ଭଗବାନ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେବାର କଳା ଜାଣନ୍ତି, ସେ ଦୟାରେ ଦୁଃଖିତ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ; ତାଙ୍କର ମନ ଗର୍ବ ଓ ଖେଳରେ ବିମୁଢ଼ ହୋଇଥିଲେ, ଏପରି ଦୁଃଖ ତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସଦ୍ଗୁଣୀଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ। ତେଣୁ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ଓ ଵିଦର୍ଭାର ରାଜକୁମାରୀ, କ୍ରୋଧ କରନିଅ, ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ। ମୁଁ କେବଳ ତୁମ ମୁଁହର ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ଏପରି ଅଭିନୟ କରିଥିଲି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ତୁମ ଅଦ୍ଭୁତ ଭୂମିକା, କମ୍ପିତ ଓଠ, ଲାଲ ଚାହାଣି, ଭୃକୁଟି ଭଙ୍ଗି ମୁଁହ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରୁଥିଲି। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପାଇଁ ସେଇ ମଧୁର ଆଳାପ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ।" ଏପରି ଭାବରେ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ। ରୁକ୍ମିଣୀ ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ, ଏହା କେବଳ ମଜାର ଅଭିନୟ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଛାଡ଼ିଦେବେନି, ଭୟ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ମୁଁହକୁ ଦେଖି, ମୃଦୁ ଚାହାଣି ଓ ଲଜ୍ଜାମୟ ହାସି ସହିତ କଥା କହିଲେ, “ଓ କମଳନୟନ, ଆପଣ ଯାହା କହିଲେ ତାହା ସତ୍ୟ। ଏମିତି ଅଳ୍ପଗୁଣ ଓ ଅଜ୍ଞାନିନୀ ମୁଁ କିପରି ଆପଣଙ୍କ ପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରୀମାନ୍ତ, ନିଜ ମହିମାରେ ମନ ରଖୁଥିବା ଭଗବାନଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ସାଥୀ? ଓ ମହାବାହୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ; ସମୁଦ୍ର ତଳେ ତରଙ୍ଗ ଥିବା ପରି। ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଅସଙ୍ଗ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ରାଜାମାନଙ୍କ ହୃଦୟର ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ପଥ ସାଧୁମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟ-ପଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ; ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଲୋକେ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅନୁସରଣ କରିଥିବା ମହାନ୍ତିମାନେ ମାତ୍ର ଜାଣନ୍ତି। ଆପଣ ନିର୍ମୋହୀ, କାରଣ କିଛି ଆପଣଠାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ; ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେନ୍ତି। ଅତୃପ୍ତ ଆଶା ଓ ଧନରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତଥାପି ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଓ ତାଙ୍କର ଫଳ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶା କରି ସବୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ସଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ନରୀ-ପୁରୁଷର ଭୋଗରେ ଲିନ ନୁହେଁ। ସାଧୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ି ଆପଣଙ୍କ ମହିମା କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ଆତ୍ମାଦାତା। ଆପଣଙ୍କ ଭୃକୁଟିର ଇଙ୍ଗিতରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ହରାଇଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟମାନେ କଣ? ଓ ଗଦାର ଜ୍ଞାତ, ଆପଣଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଲାଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଧନୁର ଧ୍ୱନିରେ ରାଜାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇପଳାଇଗଲେ, ଆପଣ ମୋତେ ନେଇଗଲେ, ସିଂହ ଯେପରି ତାଙ୍କର ଭାଗ ନେଇଯାଏ; ତାଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶରଣ ନେଲି। ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶା କରି ଅମ୍ବରୀଷ, ନହୁଷ, ଗୟା ପରି ରାଜାମାନେ ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ; ଏଠାରେ ଥିବାମାନେ କାହିଁକି ଆପଣଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ? ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଧୂଳିର ଗନ୍ଧ ଯେଉଁମାନେ ଶୁଣନ୍ତି, ଯାହା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଶରଣ କାହିଁକି ଚାହିବେ? ଲୋକେ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଭୋଗରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନିବାସକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତି। ମୁଁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜିଛି, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଏହି ଓ ପରଲୋକର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣମାନେ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଶରଣ ହେଉ, କାରଣ ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ମିଥ୍ୟା ରହିତ ମୁକ୍ତି ଦେନ୍ତି। ଅଚ୍ୟୁତ, ଯେଉଁ ଗୃହରେ ନାରୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ଗଧା, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ବିଲେଇ, ଦାସ ପରି; ଶିବ-ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭାରେ ଗାଉଥିବା ଆପଣଙ୍କ କଥା ଯଦି ଶୁଣିନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ କ’ଣ ଉପକାରର? ଯେଉଁ ମୂଢ଼ା ନାରୀ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଧୂଳିର ଅମୃତ ଗନ୍ଧ ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପତିକୁ ଭାଲପାଆନ୍ତି, ଯାହା ଚର୍ମ, କେଶ, ନଖ, ମାଂସ, ହାଡ଼, ରକ୍ତ, କୀଟ, ମଳ, କଫ, ପିତ୍ତ, ବାୟୁରେ ଭରିଥିବା ଜୀବନ୍ତ ଶବ। ଓ କମଳନୟନ, ଆପଣ ନିଜେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କାହାକୁ ଅଲଗା ଭାବନ୍ତି ନାହିଁ; ମୋତେ ଏପରି ଭକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ବୟସର ପ୍ରଭାବରେ ରଜୋଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଓ ଆପଣ ମୋତେ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ, ଏହା ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୃପା।