ଏକ ସମୟର କଥା, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଦେଖି, କିଛି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ସୁନ୍ଦର ଭାମ, ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ଏମିତି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ସଠିକ୍ ପଥରେ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଆମେ ସଦା ଦରିଦ୍ର, ଦରିଦ୍ରମାନେ ଆମକୁ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି; ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ଦରିଦ୍ର ହେବାରୁ, ଧନୀ ମହିଳାମାନେ ସାଧାରଣତଃ ମୋତେ ଚୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବିବାହ ଓ ମିତ୍ରତା ସମ୍ପନ୍ନତା, ଜନ୍ମ, ପ୍ରଭାବ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ସ୍ଥିତିରେ ସମାନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ଉଚିତ; ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟରେ କଦାପି ନୁହେଁ। ହେ ବିଦର୍ଭ ରାଜକୁମାରୀ, ଏହି କଥା ନ ବୁଝି, ତୁମେ ମୋତେ ଚୟନ କରିଛ; ମୋ ଭଲ ଗୁଣ ନାହିଁ, ମୁଁ କେବଳ ବାଟା ଦେଇଥିବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟର୍ଥ ମହିମା ପାଇଛି। ଏହି କାରଣରୁ, ତୁମେ ତୁମ ସମାନ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୀରଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କର; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଏକ ସତ୍ୟ ଫଳ ପାଇବ। ଶିଶୁପାଳ, ଶାଳ୍ବ, ଜରାସନ୍ଧ, ଦନ୍ତବକ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ହେ ସୁନ୍ଦର ତୁମ୍ବି, ମୋତେ ଶତ୍ରୁତା କରନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମେ ଦାଦା ରୁକ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଛି ତେଣୁ ଏହି ରାଜାମାନେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା, ତାଙ୍କ ଅହଂକାରକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଏବଂ ଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଗର୍ବକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ। ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ଉଦାସୀନ, ନା ମୁଁ ଜନାନୀ, ପୁତ୍ର, କିମ୍ବା ଏକ ରମଣୀକୁ ଚାହେ; ମୁଁ ନିଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୋ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ କେବଳ ଏକ ଅନ୍ଧା ପୂଜା।" ଏପରି କହି, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଚୁପ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ନିଜର ଅଂଗ ଭାଗ ଭାବି, ତାଙ୍କ ଗର୍ବକୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ। ଭଗବାନଙ୍କର ଏପରି କଠୋର ଶବ୍ଦ, ଯାହା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ରୁକ୍ମିଣୀ ପୂର୍ବରୁ କଦାପି ଶୁଣିନଥିଲେ, ଶୁଣି ରୁକ୍ମିଣୀ ବିଭୀତି ଓ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର ଅନ୍ତରେ କାପିଉଠି, ଅପରିମିତ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି, କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କର ଲାଲ ନଖର ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ପା ଭୂତଳରେ ଚିତ୍ରାଇ, କଜଳରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଅଶ୍ରୁ ଚୁଅଉଠି, କୁଙ୍କୁମ ଲଗା ଅଂଗ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜିଯାଉଠି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଦୁଃଖରେ ଶବ୍ଦ ଅଟକିଯାଉଠି। ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ତାଙ୍କର ମନ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯାଉଠି; ହାତ ଶିଥିଳ ହୋଇ ଚୁଡ଼ା ଖସିଯାଉଠି, ଚାମର ଖସିଯାଉଠି, ଶରୀର ଓ ମନ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ, ହଠାତ୍ ଅଚେତନ ହୋଇ, କଳା ପାଣ୍ଡ ଗଛ ପରି ହବାରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଠି, ଚୁଲ ଖୁଲିଯାଉଠି। ଏପରି ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କର ଅନୁରାଗରେ ବାନ୍ଧି, ତାଙ୍କର ଗଭୀର ପ୍ରେମ ଅନୁଭବ କରି, ଦୟାରେ ଭରିଯାଉଠି। ସେ ଶୀଘ୍ର ଶୟନ ରୁ ଉତରି, ଚାରି ଭୁଜା ଦେଇ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଚୁଲ ଗୁଞ୍ଜି ଦେଇ, ନିଜର ପଦ୍ମ ହାତରେ ମୁହଁ ପରିଷ୍କାର କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭିଜିଥିବା ଅଂଗକୁ ପରିଷ୍କାର କରି, ନିଜ ଭୁଜାରେ ଆଲିଂଗନ କରିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଯେଉଁଠି ଭଗବାନ ବ୍ୟତୀତ କୌଣସି ଅନ୍ୟକୁ ଚିନ୍ତା କରିନଥିଲେ। ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ଜାଣିଥିବା, ଦୟାରେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଲେ; ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କର ମନ ଗର୍ବ ଓ ମଜାରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏପରି ଦୁଃଖର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଭଗବାନ ଧର୍ମୀମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଲେ। ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ହେ ବିଦର୍ଭ ରାଜକୁମାରୀ, କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୁଁ ଜାଣିଛି ତୁମେ ମୋତେ ଭକ୍ତି କରୁଛ। ମୁଁ କେବଳ ତୁମ ମଧୁର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହିଲି, ମଜା କରି କହିଥିଲି। ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ, ତୁମ ମନ ଉତ୍କଳିତ ହୋଇ ହଠାତ୍ ମୁହଁ ଲାଲ ହେବା, ଭୂରୁ ଭଙ୍ଗି ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଲି। ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ପ୍ରିୟା ସହ ମଜାର କଥା କହିବା ଏକ ପରମ ଲାଭ।” ଏପରି ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିଜ ଅଭିପ୍ରାୟ ଜଣାଇବା ପରେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଭୟ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କ କଥା ମଜାରେ କହାଯିଥିବା ବୁଝିଲେ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖି, ମୃଦୁ ଭାବରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ନମ୍ର ହସ ଦେଇ, ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଲେ: “ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ଆପଣ କହିଥିବା କଥା ଏକଦମ ସତ୍ୟ। ମୁଁ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣ ଓ ଅଜ୍ଞାନୀ, ଆପଣ ପରମ ଶ୍ରୀମୟ, ନିଜ ମହିମାରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି, ମୁଁ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁକୂଳ ହେବି? ଆପଣ ସବୁ ଗୁଣରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଆପଣକୁ ଛୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଉପକୂଳ ତଳେ ସମୁଦ୍ର ଅଛି। ଆପଣ ସଦା ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ନିରପେକ୍ଷ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦିନ୍ଦିନ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ରାଜାମାନଙ୍କ ହୃଦୟର ଅନ୍ଧକାର ଅପସାରଣ କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କର ପଦ୍ମପଦର ପଥ ରୁଷିମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଏହା ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପଶୁମାନେ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଲୋକର ଅତିତ; ଏକମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିପାରନ୍ତି। ଆପଣ ସତ୍ୟରେ ନିରାସ୍ତ, କାରଣ ଆପଣ ଛଡ଼ା କିଛି ନାହିଁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣକୁ ଭେଟି ଦାନ କରନ୍ତି। ଅତି ଚାହିଦା ଓ ଧନରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଆପଣକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତଥାପି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପ୍ରିୟ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଫଳର ମୂର୍ତ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚାହି, ସବୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ସାଙ୍ଗତି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ମହିଳା ଦୁଃଖ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ। ଆପଣଙ୍କର ମହିମା ରୁଷିମାନେ କୃଧା ଛାଡ଼ି ଗାନ କରନ୍ତି, ଆପଣ ଲୋକମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା ଓ ଆତ୍ମା ଦାତା; ଆପଣଙ୍କର ଭୂରୁ କ୍ଷଣରେ କାଳର ଶକ୍ତି ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆଶୀର୍ବାଦ ହାରାଇଯାଉଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଅନ୍ୟମାନେ କଣ? ହେ ଗଦାର ଭାଇ, ଆପଣଙ୍କର କଥା ଦ୍ୱିତୀୟ ଲାଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଧନୁର ତଣ୍ଡ ଦେଇ ରାଜାମାନେ ଦୂର କରି, ମୋତେ ନେଇଥିଲେ, ଯେପରି ସିଂହ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ନିଜ ଅଂଶ ନେଉଥିବା; ତାଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶରଣ ନେଇଥିଲି।