ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଦେଖିଲେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ—ରାତିରେ ଏକ ଦୁଃଖୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଅସ୍ଥିର ଆତ୍ମା ଦେଖାଗଲା। ସଂଯମିତ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ମନେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଭାବିଲେ ଏହି ଜଣେ ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ କିଏ, ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଆକାର ନେଇଛ? କେଉଁଠୁ ଏହି ଦୁଃଖରେ ପହଞ୍ଚିଛ? ତୁମେ କି ଭୂତ, ପିଶାଚ, କିମ୍ବା ଦାନବ? ଆମକୁ କହ।” ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପରେ, ସେ ଆତ୍ମା ଉଚ୍ଚ ସ୍ବରେ ଅନେକ ଥର କାନ୍ଦିଲେ, ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, କେବଳ ଚେତନାର ଇଂଗିତ ଦେଉଥିଲେ। ତାପରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ନେଇ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଦେଲେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ମୁକ୍ତ ହେଇ, କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଭୂତ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ଭାଇ ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ, ମୋ ଦୋଷରେ ମୁଁ ମୋ ମାନବ ଜନ୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରିଛି। ମୋ ଅସଂଖ୍ୟ କୃତ୍ୟ, ମହା ଅଜ୍ଞାନରେ ବିକୃତ ହୋଇଛି; ମୁଁ ଜଗତକୁ କ୍ଷତି କରିଛି, ଜନନୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ଏହିପାଇଁ, ମୁଁ ଭୂତ ହୋଇ ଦୁଃଖର ଅବସ୍ଥା ଭୋଗୁଛି; ମୁଁ ବାୟୁ ଉପରେ ଜୀବନ୍ତ, ମୋ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁସାରେ ପରିଣାମ ମିଳୁଛି।” “ହେ ସଙ୍ଗୀ, ଦୟାର ସାଗର, ଭାଇ, ଶୀଘ୍ର ମୁଁକୁ ମୁକ୍ତ କର!” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଗୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଛି। କିଏ ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହୋଇନାହାଁ? ଏହା ଆମେଜିଂ। ଯଦି ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ମୁଁ କଣ କରିବି? ସତ୍ୟ କହ।” ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ କହିଲେ, “ଏକ ଶତ ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମୁକ୍ତି ପାଇବି ନାହିଁ। ଏବେ ମୋ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କର।” ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ—ଏକ ଶତ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ତୁମର ମୁକ୍ତି ଅତି ଦୁଃସାଧ୍ୟ। “ଏବେ, ତୁମେ ତୁମ ଜଗାରେ ନିର୍ଭୟ ରୁହ; ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରି, ତୁମର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ କିଛି କରିବି।” ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇ, ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ ତାଙ୍କ ଜଗାକୁ ଗଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଏହି ରାତି ଚିନ୍ତାରେ କାଟିଲେ, ଶୁଇଲେ ନାହିଁ। ପ୍ରଭାତେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଏହି ରାତିର ଘଟଣା ସବୁକୁ କହିଲେ। ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞ, ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା, ପଣ୍ଡିତ, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ—ସମସ୍ତେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସନ୍ଧାନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଧୁନ୍ଧୁକାରୀଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ, ସମସ୍ତେ ଏକମତ ହେଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କଥା ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଏହି ସମୟରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। “ହେ ବିଶ୍ୱର ସାକ୍ଷୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ମୁକ୍ତିର କାରଣ କହ।” ଦୂରରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କହିଲେ, “ସପ୍ତାହ ଭରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ପାଠ କର—ଏହି ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।” ସମସ୍ତେ ଏହାକୁ ଧର୍ମର ଏକମାତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସମସ୍ତେ କହିଲେ: “ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ସହଜ।” ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପାଠ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମ ଏବଂ ଦେଶ ଠାରୁ ଲୋକମାନେ ଆସିଲେ—ଅଙ୍ଗହୀନ, ଅନ୍ଧ, ବୃଦ୍ଧ, ଶୀଘ୍ର ଚଳନ କରିପାରିନଥିବା, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପାପ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଆସିଲେ। ଏକ ବିଶାଳ ସଭା ହେଲା, ଯାହାକୁ ଦେଖି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ଆସନ ନେଇ, ଭାଗବତ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ ମଧ୍ୟ ଆସିଗଲେ, ଜଗା ଖୋଜୁଥିଲେ; ସେଠି ଏକ ସାଧା ଉଭୟ ଦିଶାରେ ଦେଖିଲେ—ସାତ ଗଠି ଥିବା ଏକ ବାଁଶ ଦେଖିଲେ। ସେ ବାଁଶର ତଳ ତୁଣ୍ଡରେ ଗୁସି ଶୁଣିବାକୁ ଦଢ଼ିଲେ; ବାୟୁ ଆକାରରେ ରୁହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ବାଁଶ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପ୍ରଧାନ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରୋତା ଭାବରେ ଧରି, ଧେନୁପୁତ୍ର ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାଗବତ କଥା କହିଲେ। ଦିନ ଶେଷରେ, ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସମୟରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା: ବାଁଶର ଗଠି ହୋଇଗଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ସଂଧ୍ୟାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ତୃତୀୟ ଦିନ ସଂଧ୍ୟାରେ ତୃତୀୟ ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ଏଭଳି ଭାବରେ ସପ୍ତ ଦିନ ଧରି ସାତ ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଦ୍ବାଦଶ ସ୍କନ୍ଧ ଶୁଣି, ଧୁନ୍ଧୁକାରୀ ଭୂତ ଅବସ୍ଥା ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ—ତୁଳସୀ ମାଳା, ପୀତବସ୍ତ୍ର, ବଦଳ କଳା ଆକାର, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ରେ ସୁସଜ୍ଜିତ। ସେ ତୁର୍ନ ଭାଇ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ତୁମର ଦୟାରେ ମୁଁ ବନ୍ଧନ ଓ ଭୂତ ଅଶୁଚିତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି।” “ଧନ୍ୟ ଭାଗବତ କଥା, ଯାହା ଭୂତମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ; ଧନ୍ୟ ସପ୍ତାହିକ ପାଠ, ଯାହା କୃଷ୍ଣ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତି ଦେଇଥାଏ।” “ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣରେ ସମସ୍ତ ପାପ କମ୍ପି ଯାଏ; ଏହି କଥା ଆମର ତୁର୍ନ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।” “ଭିଜା କିମ୍ବା ଶୁଖି, ହାଲୁକା କିମ୍ବା ଭାରୀ, କଥା, ମନ, କାର୍ଯ୍ୟରେ କିଛି କରାଯାଇଥିଲେ, ଶ୍ରବଣ ଏହି ପାପକୁ ଦହିଦେଇଥାଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦେଇଥାଏ।” “ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ଓ ଦେବସଭାରେ, ଯେମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣିନାହାଁ, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଫଳହୀନ ଘୋଷିତ।” “ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ତମ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର କଣ ଉପକାର, ଯଦି ଶୁକଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣାଯାଏ ନାହିଁ?” “ଏହି ଶରୀର ହାଡ଼, ମାଂସ, ରକ୍ତ, ଚମଡ଼, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଏବଂ ମୂତ୍ର-ବିସ୍ତାର ପାତ୍ର; ତନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଜଡିତ, ଏକ ଅସ୍ଥି ତମ୍ଭା।” “ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଦୁଃଖ, କର୍ମର ଫଳ, ରୋଗ, ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଭରିବା କଷ୍ଟ, ଭୋଗିବା କଷ୍ଟ, ଦୂଷିତ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏକ କ୍ଷଣରେ ନଷ୍ଟ।” “ଶରୀର ଶେଷ ହେବା—କୀଟ, ମଳ, ରାଖ; ଏହି ଅସ୍ଥିର ଶରୀରରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କେମିତି ଦୀର୍ଘ କାଳ ରହିପାରିବ?” “ପ୍ରଭାତରେ ପକା ଖାଦ୍ୟ ସଂଧ୍ୟାରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଏମିତି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ଶରୀରରେ କିଏ ଦୀର୍ଘ କାଳ ରହିପାରିବ?” “ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣରେ ଏହି ଜଗତରେ ହରିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ; ତେଣୁ, ଦୋଷ ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଏହି ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ।