ଏକ ଦିନ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ସହଚରୀଙ୍କ ହାତରୁ ମଣିମୟ ହାତଲି ଥିବା ଚାମରୀ ନେଇ, ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ବିଦ୍ୟା ପୂଜା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ତାଙ୍କ ଚଳିଚଳି ଅଙ୍ଗୁଳିର ମଣି ଚୁଡ଼ି ମୃଦୁ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ହାତରେ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଚାମରୀ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା । ତାଙ୍କ ଗଳାର ହାର ଲଜ୍ଜା ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ଶୋଣିତ ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ, ନିତମ୍ଭ ମୂଲ୍ୟବାନ କମରବନ୍ଧରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ତାଙ୍କ ଶ୍ରୀ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଖରେ ଅପୂର୍ବ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ । ଏପରି ଶ୍ରୀ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଶୋଭା ଦେଖି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ଦେଖି, ହରି ଦୟାଳୁ ହସେ, କୁନ୍ଚିତ କେଶ, ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ଏବଂ ମାଣିକ୍ୟ ମାଳା ସହିତ, ମଧୁର ହସରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ—ଏହି ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକମାନେ—ଶକ୍ତି, ଧନ, ଶ୍ରୀ, ଦାନ ଏବଂ ବଳରେ ପ୍ରବଳ, ଚାହିଁଥିଲେ । ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ਵੀକାର କରି, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗର୍ବିତ ରାଜାମାନେ ଉପରେ ଉପେକ୍ଷା କରି, ତୁମ ଭାଇ ଓ ବାପାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିଲ । ତେବେ, ତୁମେ କାହିଁକି ତୁମ ସମ୍ମାନ ସମାନ କାହାକୁ ଚୟନ କରିଲେ ନାହିଁ? ହେ ସୁନ୍ଦରି, ରାଜାମାନେ ଭୟରେ, ତୁମେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶରଣ ନେଇଥିଲ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ କରି ଏବଂ ରାଜସିଂହାସନ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲ । ଏପରି ଅନିଶ୍ଚିତ ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ନାରୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି । ଆମେ ସଦା ନିର୍ଧନ, ଏବଂ ନିର୍ଧନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ; ଏହିକାରଣରୁ ଧନୀ ନାରୀମାନେ ଆମକୁ ଚୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ବିବାହ ଏବଂ ମିତ୍ରତା ସମ୍ପତ୍ତି, ବଂଶ, ବଳ, ଶ୍ରୀ ଏବଂ ପଦବୀରେ ସମାନ ମଧ୍ୟରେ ହେବା ଉଚିତ; ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟରେ କଦାପି ନୁହେଁ । ହେ ଵିଦର୍ଭ ରାଜକୁମାରୀ, ଏହି ନୀତି ବୁଝିନଥିଲେ, ତୁମେ ଏମିତି ଗୁଣ ନଥିବା ମୋତେ—ଯେଉଁଥିରେ ମାତ୍ର ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ଅବ୍ୟର୍ଥନା କରନ୍ତି—ଚୟନ କଲେ । ଏହିପରି, ଏକ ଶୂର ବୀର କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଏକତ୍ର ହୁଅ, ଯାହା ତୁମକୁ ଏହି ଜନ୍ମ ଓ ପରଲୋକରେ ଶ୍ରେୟ ଦେବ । ଶିଶୁପାଳ, ଶାଲ୍ୱ, ଜରାସନ୍ଧ, ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଏବଂ ତୁମ ଭାଇ ରୁକ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ମୋ ପ୍ରତି ବିରୋଧୀ । ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମକୁ ନେଇ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଅହଂକାର କମାଇବା, ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରି ଧର୍ମିକଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆଣିଛି । ମୁଁ କେବେ ବଞ୍ଚନା, ସନ୍ତାନ କିମ୍ବା ଭୋଗକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ମୋ ଘର ଏକ ଅନ୍ଧକାର ବିଧିମାତ୍ର ।” ଏପରି କହି ଭଗବାନ୍ ଚୁପ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଅଭିନ୍ନ ପ୍ରିୟା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ମାନ ଶମିତ ହେଲା । ଏପରି କଠୋର କଥା ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କ ମୁଁହରୁ କଦାପି ଶୁଣିନଥିବା ରୁକ୍ମିଣୀ, ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ଅଧିର, ଦୀର୍ଘ ଦୁଃଖରେ ବିଲାପ କରି ଦେଲେ । ତାଙ୍କ ନଖର ରକ୍ତ ଅଭା ଚରଣ ମୃଦୁ ମାଟିରେ ଚିତ୍ରାଂକନ କରୁଥିଲା, ଅଞ୍ଜନରେ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ଅଶ୍ରୁ ଗାଳ ଭିଜେଇଦେଉଥିଲା, କେଶ ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ, ମୁଣ୍ଡ ନମ୍ର, ଦୁଃଖରେ ଶବ୍ଦ ଅଟକିଯାଉଥିଲା । ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ, ଭୟ ଏବଂ ଶୋକରେ ଚିତ୍ତ ଭ୍ରମିତ, ହାତରୁ ଚୁଡ଼ି ଖସିଗଲା, ଚାମରୀ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଦେହ ଏବଂ ମନ ଅସ୍ଥିର, ତିନି ଆକାଶର ବାତାସରେ ଚେନା ଗଛ ପରି ଅଚେତନ ହୋଇ ଗଲେ । ଏହା ଦେଖି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ବନ୍ଧିତ, ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଭାବ ଅନୁଭବ କରିପାରିନଥିବା, ଦୟାଳୁ ହେଲେ । ଶୀଘ୍ର ଶୟନାସନରୁ ଉଠି, ଚତୁର୍ଭୁଜ ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇଲେ, କେଶ ସଜାଇଲେ, ଏବଂ ପଦ୍ମ ସମ ହାତରେ ମୁହଁ ପୁଛିଦେଲେ । ଅଶ୍ରୁ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଭିଜିଯାଇଥିବା ଅଂଗକୁ ପୁଛି, ତାଙ୍କୁ ବାହୁପାଶରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ । ଯେଉଁ ରୁକ୍ମିଣୀ କେବଳ ତାଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ଭଗବାନ୍ ଦୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଦେଇଲେ; ତାଙ୍କର ମନ ମାନ ଓ ଖେଳରେ ଭ୍ରମିତ ଥିଲେ, ତଥାପି ସେ ଏପରି ଦୁଃଖ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ । ଧର୍ମଜନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ । ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ହସି କହିଲେ, "ହେ ଵିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀ, କ୍ରୋଧିତ ହେଉନାହାଁ; ମୁଁ ଜାଣେ ଯେ, ତୁମେ ମୋତେ ଅତି ଭକ୍ତ । ମୁଁ ତୁମ ମଧୁର ବାକ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହିଁ, ଖେଳେଇ କହିଥିଲି । ତୁମ ମୁଁହର ଚମକ, କମ୍ପିତ ଅଠି, ରକ୍ତିମ ଚାହୁଁ ଏବଂ ଭୃକୁଟିର ଭଙ୍ଗିମା ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲି । ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହ ଖେଳ ଆଲୋଚନା ଏହି ଜଗତର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଲାଭ ।" ଏପରି ଭଗବାନଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ୱନାରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଭୟ ଛାଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଶମିତ ହେଲା । ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ମୃଦୁ ଏବଂ ପ୍ରେମମୟ, ମନୋହର ଲଜ୍ଜା ହାସି ସହିତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ କମଳନୟନ, ଆପଣ କହିଥିବା ସବୁ କଥା ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ । ମୁଁ ଅତି ଗୁଣହୀନ ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନିନୀ, ଆପଣଙ୍କ ପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରୀମାନ୍, ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହ ମୋର କିପରି ସମ୍ପର୍କ? ହେ ମହାବାହୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଛୁଁଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଲହରୀ ତଳେ ସାଗର ଅଲଗା ରହେ । ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଚେତନାରୁ ଦୂରେ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ରାଜାମାନଙ୍କ ହୃଦୟର ଅନ୍ଧକାର କଟିଦିଅନ୍ତି । ଆପଣଙ୍କ ପଦ୍ମପଦରେ ପହଞ୍ଚିବା ପଥ ଋଷିମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପଶୁମାନେ ତାହା ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; କାରଣ ଆପଣଙ୍କ କ୍ରୀଡ଼ା ଲୋକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅତିତ, କେବଳ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବାମାନେ ତାହା ବୁଝନ୍ତି । ଆପଣ ନିର୍ଗୁଣ, କାରଣ ଆପଣଠାରେ ବାହ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଭେଟି ଦେଉନ୍ତି । ଅତୃପ୍ତ କାମ ଏବଂ ଧନରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ତଥାପି ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ । ଆପଣ ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଫଳର ଆକାର; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚାହିଁ ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି; ଲୋକମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ-ସୁଖରେ ରତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ ।