ଏକ ଦିନ, ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପା ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୁକ୍ମିଣୀ ସହ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲେ। ଦୁଧର ଫେଣ ଭଳି ଧଳା ଏକ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଶୟନ ପରି ଶୋଇଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ସହଚରୀଙ୍କ ହାତରୁ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଜଡିତ ଚାମରା ନେଇ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପଙ୍ଖା ଜୁଲାଇ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚାଲିବା ସମୟରେ ମଣିର ନୂପୁର ମୃଦୁ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ହାତରେ ଅଙ୍ଗୁରୀ, ବାଲା, ଏବଂ ପଙ୍ଖା ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ଗଳାର ମାଳା ଅନ୍ତଃବସ୍ତ୍ର ତଳେ ଲୁଚିଥିବା ଅଙ୍ଗପାଳି ଉପରେ କୁଙ୍କୁମ ଲାଗି ରଙ୍ଗିନ ହୋଇଥିଲା, କଟିରେ ଅମୂଲ୍ୟ କମରବନ୍ଧ ଜଜ୍ୱଳ୍ୟମାନ ଥିଲା। ଏଭଳି ଶୋଭା ନେଇ ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଖରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ। ଏପରି ଶୋଭା ଦେଖି ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ମନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କ କୁନ୍ଦଳ, ଗଳାର ମାଳା, କୁନ୍ଦଳିତ କେଶ ଓ ମଧୁର ହାସି ସହିତ ହସି ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ— "ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧନୀ, ଶୋଭାମୟ ଏବଂ ଦାନଶୀଳ ରାଜାମାନେ ତୁମକୁ ଚାହାଁଥିଲେ। ତୁମର ଭାଇ ଓ ବାପା ତୁମକୁ ଦେଇଥିଲେ, ତୁମେ ଏମିତି ଅନେକ ଗର୍ବିତ ରାଜା—ଶିଶୁପାଳ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସମାନ ଯୋଗ୍ୟ କାହାକୁ ଚୟନ କରିନଥିଲ?" "ହେ ସୁନ୍ଦର ଭ୍ରୁକୁଟି ଧାରିଣୀ, ରାଜାମାନଙ୍କ ଭୟରେ ତୁମେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶରଣ ନେଇଥିଲ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ କରି ରାଜସିଂହାସନ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲ। ଏଭଳି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ନାରୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଃଖକୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି। ଆମେ ସଦା ଦରିଦ୍ର, ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ—ଏହିକାରଣରୁ ଧନୀ ନାରୀମାନେ ମୋତେ ଚୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବିବାହ ଓ ମିତ୍ରତା ସମାନ ଧନ, କୁଳ, ଶକ୍ତି, ଶୋଭା, ଏବଂ ପଦବୀ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ଉଚିତ। ତୁମେ ଏହା ବୁଝିନଥିଲ, ଏମିତି ଗୁଣ ହୀନ ମୋତେ ଚୟନ କରିଛ। ତେଣୁ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୀରଙ୍କ ସହ ବିବାହ କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ଶ୍ରେୟସ୍ ପାଇବ।" "ଶିଶୁପାଳ, ଶାଲ୍ୱ, ଜରାସନ୍ଧ, ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମୋର ଶତ୍ରୁ, ତୁମ ପ୍ରଭୃତି ଭାଇ ରୁକ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଛି, ଯେଉଁ ଗର୍ବିତ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରି ଧର୍ମାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ।" "ମୁଁ ତ ନିର୍ଲିପ୍ତ, ନା ମୁଁ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସନ୍ତାନ କିମ୍ବା ଭୋଗ ଚାହଁଏ, ମୋର ଘର ତ ଅନ୍ଧକାର ଯଜ୍ଞ ଭଳି।" ଏପରି କଠିନ କଥା ଶୁଣି ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଭୟଭିତ ହୋଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ କମ୍ପିତ ହେଲା, ଅନ୍ତର ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁ ଝରିପଡ଼ିଲା। ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗିନ ନଖ ଶୋଭିତ ପାଦ ମାଟିରେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଥିଲା, କାଜଳ ଲାଗିଥିବା ଚକ୍ଷୁ ଅଶ୍ରୁରେ ଆବୃତ, କୁଙ୍କୁମ ଲାଗିଥିବା ଅଙ୍ଗପାଳି ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜିଗଲା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଦୁଃଖରେ ଗଳା ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦଣ୍ଢା ହୋଇ ରହିଗଲେ। ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ ଓ ଭୟରେ ମନ ଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ହାତରୁ ବାଲା ପଡ଼ିଗଲା, ପଙ୍ଖା ଭୂମିରେ ଗଡ଼ିପଡ଼ିଲା, ଦେହ ଓ ମନ ଅସ୍ଥିର, ହଠାତ୍ ମୃଚ୍ଛା ହେଲେ—ଝଡ଼ରେ ଗଛ ଭଳି ଚୁଆଁ ଲୁଚିଗଲା। ଏହା ଦେଖି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଭଲପାଇବାରେ ବନ୍ଧିତ, ତାଙ୍କର ଗଭୀର ପ୍ରେମ ଅନୁଭବି ପ୍ରେମରେ ଦୟାଳୁ ହେଲେ। ସେ ତୁରନ୍ତ ଶୟନରୁ ଉଠି ଚାରିଭୁଜା ଧାରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇଲେ, ଚୁଲି ଗଠିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଅପନ ଅଂଜଳିରେ ପୁଞ୍ଜିଲେ। ଅଶ୍ରୁ ମୋଛି, ଅଙ୍ଗପାଳିର ଦୁଃଖ ଭିଜା ଚିହ୍ନ ମୋଛି, ତାଙ୍କୁ ବାହୁବଳେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଭଗବାନ୍ ଯିଏ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ସନ୍ତ୍ୱନା କଲେ—ଯଦିଓ ମନ ଗର୍ବ ଓ ହାସ୍ୟରେ ଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଦୁଃଖ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏବେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ—"ହେ ରାଜକୁମାରୀ, କ୍ରୁଧିତ ହେଉନାହାଁ। ମୁଁ ଜାଣିଛି, ତୁମେ ମୋରେ ଅତି ଭକ୍ତ। ମୁଁ ତୁମର ମିଠା କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଏପରି ମଜା କହିଥିଲି। ମୁଁ ଚାହିଁଥିଲି ତୁମର ଅଂଶୁମାନ ଅଞ୍ଚଳ, ଭାବବିହ୍ୱଳ ଅଠୁ ଅଠୁ ଅଠୁ ଅଠୁ ଅଠୁ ଅଠୁ ଭ୍ରୁକୁଟି ଦେଖିବାକୁ। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରେମର ଖେଳା କଥା ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲାଭ।" ଏପରି ଭଗବାନଙ୍କ ସନ୍ତ୍ୱନାରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ, ଏହି କଥା ହାସ୍ୟରେ କହାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କ ଛାଡ଼ିଦେବା ଭୟ ଅପସାରିଗଲା। ତାଙ୍କ ମୃଦୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମଧୁର ହାସି ସହିତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ— "ହେ କମଳନୟନ, ଆପଣ କହିଥିବା କଥା ସତ୍ୟ। ମୋର କି ଗୁଣ, କି ଜ୍ଞାନ? ମୁଁ କିପରି ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ହେବି? ଆପଣ ସମସ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ୟର ନାଥ, ନିଜ ମହିମାରେ ଆନନ୍ଦିତ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ବିରାଜିତ, କିନ୍ତୁ ତାହାରେ ଲିପ୍ତ ନୁହନ୍ତି—ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ତଳେ ଅଛି, ତେଣୁ ତାହାରେ ଲିନ ନୁହେଁ। ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରହିତ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ରାଜାମାନଙ୍କ ହୃଦୟର ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି।" "ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ପଥ ଋଷିମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପଶୁମାନେ ଏହା ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଲୋକଧର୍ମ ଉପରେ ନୁହେଁ। ଆପଣଙ୍କ ପାଥେୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିପାରନ୍ତି।" "ଆପଣ ନିର୍ବିଶେଷ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଲୋଭ ଓ ଧନରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକ ଆପଣକୁ ଚିହ୍ନି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତଥାପି ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଆପଣ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ।" "ଆପଣ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଓ ତାହାର ଫଳର ସ୍ୱରୂପ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆପଣକୁ ଚାହିଁ ସମସ୍ତ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ସଂଗ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀର ଭୋଗ ଓ ଦୁଃଖରେ ଲିନ ନୁହନ୍ତି।" "ଋଷିମାନେ ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମହିମା କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି।