ଏକ ସମୟର କଥା, ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପାଳିତ ଗୃହରେ ଅପୂର୍ବ ଭାବରେ ଅପରିମିତ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଦେବୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରୁଥିଲେ। ସାଧାରଣ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତିନି ତାଙ୍କ ସଂଗିନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ରହୁଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନାଥ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଦେବୀମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ପଥକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପ୍ରେମରେ, ହସି, ଚାହାଁ, ସମୀପ ସଂଗମ, ଖେଳା କଥା, ଲଜ୍ଜା ଓ ଅନୁଗ୍ରହରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଶତ-ଶତ ଦାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମିଳିବା, ଆସନ ଦେବା, ପୂଜା, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ତାମ୍ବୁଳ, ବିଶ୍ରାମ, ଚାମରା ଝାଲୁଆ, ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା, କେଶ ସଜାଇବା, ଶୟନ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ସ୍ନାନ ଓ ଉପହାର ଦେବା ପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଦିନଗୁଡିକ ଅତିବାହିତ ହେଲା। ଏଠି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପ୍ରମୁଖ ପଞ୍ଚାଶି ଅଧ୍ୟାୟ ‘ପାରିଜାତ ଗଛ ଗ୍ରହଣ ଓ ନରକ ମାରଣ’ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲା। ଏକ ଦିନ, ଶ୍ରୀବାଦରାୟଣ କହିଲେ—ଭାଇଷ୍ମୀ ତାଙ୍କ ପତି, ଜଗତ୍ଗୁରୁ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଶୟନ ପାତରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ସଂଗିନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାମରା ଝାଲୁଆ କରୁଥିଲେ। ଏହି କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ଖେଳାରେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ନାଶ କରିଥାନ୍ତି, ଯଦୁବଂଶରେ ଗୋପମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେ ଅନ୍ତ:ପୁର ମଧ୍ୟରେ, ମୁକ୍ତା ମାଳା ଝୁଲିଥିବା, ଚାଁଦି ଓ ମଣିମୟ ଦୀପରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଚମେଲି ମାଳା ଓ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିବା, ମଧୁମକୁ ଝୁଞ୍ଜୁନା ଶବ୍ଦ, ଜାଲି ଜନେଲା ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା, ପାରିଜାତ କୁଞ୍ଜର ସୁଗନ୍ଧି ହାଲୁକା ପବନ ଦ୍ୱାରା, ଉଦ୍ୟାନର ଭୃଦ୍ଧି ଓ ଅଗରକୁ ଧୂପର ସୁଗନ୍ଧି ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ବାହାରୁ ଆସୁଥିବା, ଦୁଧ ଫେଣା ପରି ଧଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୟନ ପାତରେ ଭାଇଷ୍ମୀ ତାଙ୍କ ପତି, ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଇଥିଲେ। ସଂଗିନୀଙ୍କ ହାତରୁ ମଣିମୟ ହାଣ୍ଡଲ୍ଯୁକ୍ତ ଚାମରା ଝାଲୁଆ ନେଇ, ଦେବୀ ଭାଇଷ୍ମୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚାଲିବା ବେଳେ ମଣିମୟ ଗୁଂଗୁର ମୃଦୁ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା; ହାତରେ ଆଙ୍ଗୁଠି, ଚୂଡି, ଚାମରା ଝାଲୁଆ ଥିଲା; ଗୁପ୍ତ ବକ୍ଷ ରେ ସଫ୍ରନ ଲଗାଇ ଗଲା ମାଳା ଲାଲ ହୋଇଥିଲା; ତାଙ୍କ ନିତମ୍ବ ଅମୂଲ୍ୟ କମରବନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା। ସେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଖରେ ଜ୍ୱଳି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ—ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀର ମୂର୍ତ୍ତି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନଥିବା, ନିଜ ଖେଳାରେ ତାଙ୍କ ଅନୁକୂଳ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା—ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ମୁହଁରେ ଅମୃତ ହସ ଓ ଚୁରା ଚୁରା କେଶ, କଣ ତାରା, ଚମକୁଥିବା ମାଳା ଯୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ, ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଓ ରାଜକୁମାରୀ, ତୁମକୁ ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧନୀ, ସୁନ୍ଦର, ଉଦାର ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ଚାହିଥିଲେ। ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରି, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଗର୍ବିତ ରାଜାମାନେ ଉପରେ ଉପେକ୍ଷା କରି, ତୁମ ଭାଇ ଓ ପିତା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିଲା—କିନ୍ତୁ ତୁମେ ନିଜ ସମାନ କିଏକୁ ଚୟନ କରିନଥିଲେ? ଓ ସୁନ୍ଦର ଭ୍ରୂକୁମାରୀ, ରାଜାମାନେ ଭୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇ, ରାଜସିଂହାସନ ଛାଡି, ତୁମେ ସାଗରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲା। ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ଏମିତି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ପଥର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି। ଆମେ ସଦା ଦୁଃଖୀ, ଦୁଃଖୀମାନେ ଆମକୁ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ଧନୀ ନାରୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ମୋତେ ଚୟନ କରନ୍ତିନାହିଁ। ବିବାହ ଓ ମିତ୍ରତା ସମାନ ଧନ, ଜନ୍ମ, ଶକ୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଏବଂ ପଦ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ; ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ଓ ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀ, ଏହି ଜଣିନାହାନ୍ତି, ତୁମେ ମୋତେ ଚୟନ କରିଛ; ମୋ ଗୁଣ ନାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ମୋତେ ନିର୍ଥକ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତେଣୁ, ଏକ ଅନୁକୂଳ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାୟକ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଇବା। ଶିଶୁପାଳ, ଶାଳ୍ୱ, ଜରାସନ୍ଧ, ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ଓ ସୁନ୍ଦର ଜଘନ୍ଧାରିଣୀ, ମୋତେ ଶତ୍ରୁତା କରନ୍ତି, ତୁମ ବଡ଼ ଭାଇ ରୁକ୍ମି ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ। ଓ ଉତ୍ତମ ନାରୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲି, ଏହି ଶକ୍ତିର ମଦରେ ଅନ୍ଧ ରାଜାମାନେ ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ, ତାଙ୍କ ଅଭିମାନ କମାଇବାକୁ, ଧର୍ମଜନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ। ସତ୍ୟ, ମୁଁ ନିର୍ଲିପ୍ତ; ନା ମହିଳା, ନା ସନ୍ତାନ, ନା ରତି ଚାହେଁ; ମୁଁ ନିଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୋ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଅନ୍ଧକାର ପୂଜା ପରି।” ଏପରି କହି ଭଗବାନ ଚୁପ ହେଲେ; ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରିୟା ଭାବରେ ଦେଖି, ଅପରିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବରେ ଜଣାଇଲେ, ତାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଅନ୍ତ କରିଦେଲେ। ତିନି ଲୋକର ନାଥ ଏପରି କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିବା, ଯାହା ଦେବୀ କେବେ ଶୁଣିନଥିଲେ, ତାଙ୍କ ରାଣୀ ଭୟରେ, ହୃଦୟ କମ୍ପିତ, ଦୀର୍ଘ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ, ଅନ୍ତର ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କ ଭଲ ଗଢ଼ିତ ପା, ଲାଲ ନଖର ଚମକୁଥିବା, ଭୂମିରେ ଚିତ୍ର କରୁଥିଲା; କଳି କଜଳରେ ଅନ୍ଧାରିତ ଲୁହ, ସଫ୍ରନ ଲଗାଇଥିବା ଉରସ୍ତଳ ଲୁହରେ ଭିଜିଗଲା; ମୁଣ୍ଡ ଝୁକାଇ, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଗଳା ଚିପିଗଲା। ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ, ଭୟ, ଶୋକରେ ମନ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଚୂଡି ହାତରୁ ଖସିଗଲା, ଝାଲୁଆ ଝାଲି ପଡ଼ିଗଲା; ଶରୀର ଓ ମନ ଅସ୍ଥିର, ହଠାତ୍ ଅଚେତନ ହେଲା, ପ୍ରବଳ ପବନରେ କଦଳୀ ଗଛ ପଡ଼ିଯିବା ପରି, କେଶ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏହା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ, ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ବାନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ଗଭୀର ପ୍ରେମ ଅନୁଭବ କରିନଥିବା, ଦୟାରେ ଭରିଗଲେ। ସେ ଶୟନ ପାତରୁ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତରି, ଚତୁର୍ଭୁଜ ଭଗବାନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ତାଙ୍କ କେଶ ସଂଗଠିତ କରି, ନିଜ କମଳ ହାତରେ ମୁହଁ ପଞ୍ଚାଲେ। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁର ଲୁହ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭିଜିଥିବା ଉରସ୍ତଳ ପଞ୍ଚି, ନିଜ ଭୁଜଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗଳିଗଲେ; ରାଜା, ଯିଏ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କଉଁସି ଆଶ୍ରୟ ନଥିବା। ସେ, ଶାନ୍ତି ଦେବା ଜାଣିଥିବା, ଅଭିମାନ ଓ ଖେଳାରେ ଅସ୍ଥିର ମନ ଥିଲେ ଯଦିଓ, ଏପରି ଦୁଃଖର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଧର୍ମଜନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଲେ।