ଏହି ଉପଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଅଦିତିଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ। ପରେ, ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପାରିଜାତ ଗଛକୁ ଉପଟି ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ରଖିଲେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗଛକୁ ନିଜ ନଗରକୁ ଆଣିଲେ। ସେ ଗଛକୁ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର କରିଦେଲା। ଏହି ପାରିଜାତ ମାଳାର ସୁଗନ୍ଧ ପାଇଁ ଲୋଭି ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସତ୍ୟଭାମା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉପହାର ପାଇଁ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଏହିପରି ମହାନ ଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରିବାକୁ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଅଭିମାନର ଅନ୍ଧକାରରେ ରହିଯାନ୍ତି! ଏହା ପରେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ମହଳରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ସେ ନିଜ ଗୃହରେ, ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଏପରି ମିଶି ରହିଲେ, ଯେପରି ଏକ ସାଧାରଣ ଗୃହସ୍ଥ ନିଜ ଘରେ ରହେ। ଏଭଳି ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ସ୍୵ାମୀ ଭାବେ ପାଇ, ଯାହାଙ୍କ ଗତି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ସମସ୍ତା ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ହସ, ନୟନ ଚାହା, ସଂଯୋଗ, ଖେଳ ଭାଷା, ଲଜ୍ଜା ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିଲେ। ଶତ ଶତ ଦାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସେବା କରୁଥିଲେ—ସମ୍ମୁଖରେ ଯିବା, ଆସନ ଦେବା, ପୂଜା, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ତାମ୍ବୁଳ, ବିଶ୍ରାମ, ଚାମରା ଝାଳିବା, ସୁଗନ୍ଧ ମାଳା ଦେବା, ଚୂଡ଼ା ଗଠିବା, ଶଯ୍ୟା ତିଆରି କରିବା, ସ୍ନାନ ଓ ଉପହାର ଦେବା ଇତ୍ୟାଦି। ଏଭଳି ନାରକାସୁର ବଧ ଓ ପାରିଜାତ ଗଛ ଆଣିବା ଉପଖ୍ୟାନ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ଏକ ଦିନ ବାଦରାୟଣ କହିଛନ୍ତି—ଭାଇଷ୍ମୀ ତାଙ୍କର ସ୍୵ାମୀ, ଜଗତ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ଚାମରା ଝାଳି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ସେଇ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ନିଜ ଲୀଳାରେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ପ୍ରଳୟ କରନ୍ତି, ଯଦୁବଂଶରେ ଗୋପାଳନ ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ଅନ୍ତଃପୁର ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ, ଯାହା ମୁକ୍ତାମାଳା, ରତ୍ନଦୀପ, ଚାନ୍ଦୋଆ ଓ ଫୁଲ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ଗୁଞ୍ଜରିତ କରୁଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲା, ପାରିଜାତ ଉଦ୍ୟାନର ସୁଗନ୍ଧ ବାୟୁରେ ଭରିଥିଲା, ଏବଂ ଅଗୁରୁ ଧୂପ ମାନ୍ଦିରୁ ବାହାରୁଥିଲା। ଏହି ସୁଧା ଧଳା ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବସିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସଖୀ ହାତରୁ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦଣ୍ଡିତ ଚାମରା ନେଇ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଝାଳିବା ଓ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପଦନିଉପରେ ରତ୍ନ ନୂପୁର ମୃଦୁ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ହାତରେ ଅଙ୍ଗୁଠି, ବାହୁଡ଼ି, ଚାମରା ଧରିଥିଲେ, ଗୁପ୍ତ ଶୋଣିତ ଚନ୍ଦନରେ ମାଳା ରଙ୍ଗିଥିଲା, ଅମୂଲ୍ୟ କମର ବେଲ୍ତି ରହିଥିଲା। ଏଭଳି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଖରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହସିଲେ, ତାଙ୍କର ଗୋଲାପୀ ଅଠା, ଅଳଙ୍କୃତ କୁନ୍ଦଳ ଓ ମଣିମାଳା ଶୋଭିତ ମୁହଁରେ ଅମୃତ ମୁସ୍କାନ ଛିଁଟି ଥିଲା। ସେ କହିଲେ—“ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ତୁମକୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଦେଶର ଅନେକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଧନୀ, ସୁନ୍ଦର ରାଜାମାନେ ଆସିଥିଲେ। ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କଲ, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭଳି ଅଭିମାନୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲ, ଏବଂ ତୁମର ଭାଇ ଓ ପିତା ମୋ ପ୍ରତି ତୁମକୁ ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ, ତୁମେ ନିଜ ସମାନ ଜଣେ ନା ଚୟନ କଲ କି? ହେ ସୁନ୍ଦରି, ରାଜାମାନଙ୍କ ଭୟରେ ତୁମେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶରଣ ନେଲ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ କରିଲ, ଏବଂ ରାଜସିଂହାସନ ତ୍ୟାଗ କଲ। ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ଏପରି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ମାର୍ଗରୁ ଚାଲନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି। ଆମେ ସଦା ଦରିଦ୍ର, ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ଧନୀ ମହିଳାମାନେ ମୋତେ ଚୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବିବାହ ଓ ମିତ୍ରତା ସମାନ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଧନ, ଶକ୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଥିଲେ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟ; ଉଚ୍ଚ ଓ ନୀଚ ମଧ୍ୟରେ କଦାଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଏହା ନ ବୁଝି, ମୋତେ ଚୟନ କଲ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୁଣ ନାହିଁ—ଯେଉଁଠାରେ ମୁଞ୍ଚି ମୁଞ୍ଚି ଦାସମାନେ ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୀରଙ୍କ ସହ ବିବାହ କର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇବୁ। ଶିଶୁପାଳ, ଶାଲ୍ଵ, ଜରାସନ୍ଧ, ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମୋ ପ୍ରତି ବିରୋଧୀ, ତୁମର ଭାଇ ରୁକ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଅଭିମାନୀ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ଅଭିମାନରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଓ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ। ମୁଁ ନିରପେକ୍ଷ, ନ ଚାହେଁ ନାରୀ, ସନ୍ତାନ, ସୁଖ; ମୁଁ ନିଜେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୋ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ କେବଳ ଏକ ଅନ୍ଧକାର ଯଜ୍ଞ ମାତ୍ର।" ଏପରି କହି, ପ୍ରଭୁ ଚୁପ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସ୍ନେହବନ୍ଧନରେ ଅଭିନ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହିପରି କଥାରେ ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଅନ୍ତ ହେଲା। ତିନି ଲୋକର ନାଥଙ୍କ ଏହି କଠିନ କଥା, ଯାହା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କ ମୁଖରୁ କେବେ ଶୁଣିନଥିଲେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଭୟରେ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ। ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗିନ ନଖରେ ଅଳଙ୍କୃତ ପାଦ ମାଟିରେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଥିଲା, କାଜଳ ଲଗା ଅଖିରେ ଅଶ୍ରୁ ଝରୁଥିଲା, ଚନ୍ଦନ ଲଗା ଶୋଣିତ ଛାତି ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦୁଃଖରେ ଗଳା ଅଟକିଯାଇଥିଲା। ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ହାତରୁ ବାହୁଡ଼ି ଖସିଗଲା, ଚାମରା ଝାଳି ଖସିପଡ଼ିଲା; ଦେହ ଓ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ବନ୍ଦର ପତ୍ର ଯେପରି ବାତାସରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ, କେଶ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏହା ଦେଖି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟବତୀ ପ୍ରେମରେ ବନ୍ଧା, ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଅନୁଭବିବାରେ ଅବିଜ୍ଞ, କୃପାରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।