ନରକ, ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ କରି କରି ସହରକୁ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତାଙ୍କର ସେନା ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିଲା। ପୃଥିବୀର ଜନ୍ମା ନରକ, ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବଜ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଭାବିତ ହେଲା ନାହିଁ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆଘାତିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତିନି ଭୟ କରିଲେ ନାହିଁ, ଏକ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଆଘାତିତ ହାତୀ ପରି। ନରକ ଅନର୍ଥକ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଏକ ବାଣ ନେଇ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହା ଛାଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ, ହରି ତାଙ୍କର ରେଜର ଧାର ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ହାତୀ ଉପରେ ବସିଥିବା ନରକଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ଅଲଙ୍କୃତ କଣ ଶିର୍ଷ ଓ ରତ୍ନ ମୁକୁଟ ସହିତ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ି ବିଶେଷ ଚମକୁଥିଲା; ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ "ହା! ଭଲ କାମ କଲେ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ମାଳା ବର୍ଷା କଲେ। ତାପରେ ପୃଥିବୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିବା କଣ ଶିର୍ଷ, ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା, ବଡ଼ ରତ୍ନ, ଏବଂ ରାଜସିକ ଛତା ଉପହାର ଦେଇ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଦେବୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ଜଗତ୍ ପ୍ରେମ ସହିତ ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଭୂମି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: "ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମନ୍ଦାର ନାଭିଧାରୀ, ମନ୍ଦାର ମାଳାଧାରୀ, ମନ୍ଦାର ନୟନ, ମନ୍ଦାର ପଦ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭଗବାନ୍, ଭାସୁଦେବ, ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଧାରୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅଜନ୍ମା, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ରଚୟିତା, ଅସୀମ ଶକ୍ତି ଧାରୀ, ସର୍ବ ଆତ୍ମା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ, ସୃଷ୍ଟି ଚାହିଁ, ଦୀଘ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରି ବିନାଶ କରନ୍ତି; ଜଗତର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ସତ୍ତ୍ୱ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସମୟ, ପଦାର୍ଥ ଓ ପରମ ପୁରୁଷ, ଆପଣ ସମସ୍ତ। ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେବତା, ମନ, ମହାତ୍ତତ୍ତ୍ୱ—ସମସ୍ତ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳିତ ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ; ଏହି ଏକତ୍ୱରେ ମାୟା ନାହିଁ। ଏହି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭୟଭୀତ, ଆପଣଙ୍କ ମନ୍ଦାର ପଦରେ ଶରଣ ନେଇଛି, ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ; ତେଣୁ, ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ—ଆପଣଙ୍କ ମନ୍ଦାର ହାତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖନ୍ତୁ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭୂମିଙ୍କ ଭକ୍ତିମୟ ଓ ନମ୍ର ଶବ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚାରଣ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ନରକଙ୍କ ମହାଳ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ହରି ଦେଖିଲେ ଏକାଠି ଶୋଳେ ହଜାର ରାଜକନ୍ୟାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନରକ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଆଣିଥିଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦେଖି, ଏହି ନାରୀମାନେ ଅବାକ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜ ପତି ଭାବରେ ଚାହିଲେ, ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆଣିଦିଆଯାଇଥିବା ପରି। "ଏହି ଜଣେ ମୋ ପତି ହେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ନିର୍ମାତା ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ"—ଏପରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ଭାବରେ ହୃଦୟ ଦେଇଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏମାନେଠାରେ ଏମାନଙ୍କୁ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ, ସେବାକ, ବଡ଼ ଧନ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପଠାଇଦେଲେ। କେଶବ ଏହି ସମୟରେ ଏଠାରୁ ଚଉଷଠି ତୀବ୍ର, ଚାରି ଦାନ୍ତ ଧାରୀ, ଶ୍ୱେତ ହାତୀ ଏଇରାବତର ଶ୍ରେଣୀରୁ ପଠାଇଦେଲେ। ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅଧିପତିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ଅଦିତିଙ୍କୁ କଣ ଶିର୍ଷ ଦେଇ, ଦେବରାଜ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ପତ୍ନୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ ଉପଡ଼ି ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ରଖି, ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ନିଜ ସହରକୁ ଆଣିଲେ। ସତ୍ୟଭାମା ପାଇଁ ଏହାକୁ ତାଙ୍କ ଗୃହ ଉଦ୍ୟାନରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଏହି ବୃକ୍ଷର ସୁଗନ୍ଧ ପାଇଁ ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ଶ୍ୱର୍ଗରୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସତ୍ୟଭାମା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପଦ ଚୁମି, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଅଞ୍ଜଳି କଲେ; ଏହି କାରଣରୁ, ବଡ଼ ବିଭାବି ଆମ୍ବିକା ପ୍ରାପ୍ତି—ହାଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅହଂକାରର ଅନ୍ଧାର କେତେ ଗଭୀର! ତାପରେ, ଏକ ମହୁର୍ତ୍ତରେ, ଅଚଳ ଓ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରଭୁ ଏହି ନାରୀମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିବାସରେ ବିବାହ କଲେ। ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଲେ, ଏକ ସାଧାରଣ ଗୃହସ୍ଥ ପରି। ଏପରି ଭାଗ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ଯାହା ରାସ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ଏହି ନାରୀମାନେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅବିରତ ପ୍ରେମରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେବା କଲେ—ହସ, ଦୃଷ୍ଟି, ମିଳନ, ଖେଳ ଶବ୍ଦ, ଲଜ୍ଜାରେ। ଶତ-ଶତ ଦାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ—ସାମ୍ନାକୁ ଯିବା, ଆସନ ଦେବା, ପୂଜା, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ପାନ, ବିଶ୍ରାମ, ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ, ମାଳା, କେଶ ଶୃଙ୍ଗାର, ଶଯ୍ୟା, ସ୍ନାନ, ଉପହାର ଦେବା—ଦ୍ୱାରା ସେବା କଲେ। ଏହିପରି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, 'ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ ଗ୍ରହଣ ଓ ନରକ ବିଧ୍ୱଂସ' ନାମକ ପଞ୍ଚାନବେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ, ପରମହଂସଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର। ବାଦରାୟଣ କହିଲେ: ଏକଦିନ, ଭାଇଷ୍ମୀ ନିଜ ପତି, ଜଗତ ଗୁରୁ, ନିଜ ଶଯ୍ୟାରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଓ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ମିଳି ଚମରା ପଙ୍ଖା ଦେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଲୀଳା ଦ୍ୱାରା, ଯିଏ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ବିନାଶ କରନ୍ତି, ଯଦୁବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଗୋମାନ୍ୟ ଓ ନିଜ କୁଳର ରକ୍ଷା ପାଇଁ। ଏହି ଅନ୍ତଃପୁର ମୁକୁତ ମାଳା, ଛତା, ରତ୍ନ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା; ଚମେଲି ମାଳା, ଫୁଲ, ମଧୁମକ୍ଷିକାର ଗୁଞ୍ଜନ, ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ଝାଲର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲା; ପାରିଜାତ ଉଦ୍ୟାନର ଶୁଭ୍ର ବାସନା ଓ ଅଗରୁ ଧୂପ ଝାଲର ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଦ ବାୟୁ ଆସୁଥିଲା।