ଗରୁଡ଼, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଉଡ଼ି ଆସି, ତାଙ୍କର ପକ୍ଷ ଝଟକାରେ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଥିଲେ। ଗରୁଡ଼ ତାଙ୍କର ଚଞ୍ଚୁ, ପକ୍ଷ ଓ ନଖ ଦ୍ୱାରା ସେହି ହାତୀମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ନରକାସୁର ବିପାକ୍ରାନ୍ତ ହେଇ, ତାଙ୍କର ସେନା ଚୁର୍ଣ୍ଣବିଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧ କରି କରି ନିଜ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପୃଥିବୀସୁତ ନରକାସୁର, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେହି ବଜ୍ର ଅସ୍ତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିଛି କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଆଘାତିତ ହାତୀ ପରି, କୃଷ୍ଣ କୌଣସି ଭୟ ଦେଖାଇଲେ ନାହିଁ। ନରକାସୁର ଏବେ ଏକ ବୃଥା ଚେଷ୍ଟାରେ ଏକ ବିଶାଳ ଶୁଳ ନେଇ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ହରି ତାଙ୍କର ରେଜର ଧାର ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ହାତୀ ଉପରେ ବସିଥିବା ନରକାସୁରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ, ଅଳଙ୍କୃତ କର୍ଣ୍ଣଫୁଲ ଓ ଶୋଭାମୟ ମୁକୁଟ୍ ସହିତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନେ "ହାଁ, ଶାବାଶ!" ବୋଲି ସ୍ତୁତି କରି, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପମାଳା ଭେଟିଲେ। ତାପରେ ଭୂମିଦେବୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ, ଶୁଭ୍ର ସୁନା ଓ ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କର୍ଣ୍ଣ ଶୋଭା, ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା, ଏକ ମହାମଣି ଓ ରାଜଛତ୍ର ନେଇ, ପ୍ରଚେତସ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭେଟିଦେଲେ। ତାପରେ ସେ ଦେବୀ, ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ହୃଦୟରେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ହାତ ଯୋଡ଼ି ସ୍ତୁତି କଲେ। ଭୂମି କହିଲେ, "ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପରମାତ୍ମନ୍, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ପଦ୍ମନାଭ, ପଦ୍ମମାଳାଧାରୀ, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ପଦ୍ମପାଦ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ଭଗବାନ୍, ବାସୁଦେବ, ବିଷ୍ଣୁ, ପରମପୁରୁଷ, ଆଦିବୀଜ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନର ଧାମ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ଅଜନ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅନନ୍ତଶକ୍ତି ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ଉଚ୍ଚତମ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ୍, ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଲୟ କରନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ନିରାପଦ ରୁହିବା ପାଇଁ ଆପଣ ସତ୍ତ୍ୱ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି, କାଳ, ପ୍ରକୃତି, ପରମପୁରୁଷ—ସମସ୍ତେ ଆପଣ। ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେବତା, ମନ, ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ, ଚଳାଚଳ ସମସ୍ତ ଜଡ଼-ଚେତନ ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ଅଛି, ଏଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟତାର ମୋହ ନାହିଁ। ଏହି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଆଶା କରି, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ—ଆପଣଙ୍କ ପଦ୍ମହସ୍ତ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖନ୍ତୁ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଭୂମି ଏପରି ଭକ୍ତି ଓ ନମ୍ରତାର ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ଭୂମିସୁତ ନରକାସୁରଙ୍କ ଭବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ହରି ଦେଖିଲେ, ଏକ ଶୋଭାମୟ ଗୃହରେ ଛଏ ହଜାର ଛଅ ସଂଖ୍ୟାର ରାଜକୁମାରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ନରକାସୁର ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ଦେଖି ସେହି ମହିଳାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇ, ନିଜ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଆଶା କଲେ, ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ଏହି ମହାପୁରୁଷ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହେଉନ୍ତୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ"—ଏଭଳି ନିଜ ହୃଦୟ ଦେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। କୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଧଳା ଜାମା ପିନ୍ଧେଇ, ସେବକ, ଅନେକ ଧନ-ଧାନ୍ୟ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପଠାଇଲେ। କେଶବ ଏହି ସମୟରେ ଏୟରାବତ ହାତୀର ବଂଶରୁ ଚାରିଦାନ୍ତୀ ଚଉଷଠି ଧଳା ହାତୀ ମଧ୍ୟ ପଠାଇଲେ। ତାପରେ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ, ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣଫୁଲ ଆଦିତିଙ୍କୁ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ, ସେ ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷକୁ ଉପଡ଼ି ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ରଖି, ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି, ଏହି ବୃକ୍ଷକୁ ନିଜ ସହରକୁ ଆଣିଲେ। ସେ ଏହାକୁ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯାହାର ସୁଗନ୍ଧ ପାଇଁ ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଏଠାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସତ୍ୟଭାମା ତାଙ୍କର ମୁକୁଟ୍ ଦ୍ୱାରା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ପଦସ୍ପର୍ଶ କରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ; ଏହିପରି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ମହିମା ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା—ହାଁ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅହଂକାରର ଅନ୍ଧକାରରେ ଏତେ ଏତେ ତଳେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି! ତାପରେ, ପ୍ରଭୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଗୁଣେ ନିଜ ନିଜ ଗୃହରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ବିବାହ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଗୃହେ ରହି, ସମସ୍ତ ପ୍ରଭେଦ ଓ ତୁଳନାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟତୀତ କଲେ, ଯେପରି ଏକ ସାଧାରଣ ଗୃହସ୍ଥ ନିଜ ଗୃହିଣୀମାନେ ସହ ରହନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ପାଇ, ଯାହାଙ୍କ ମାର୍ଗକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନଥିବେ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ—ହସ, ନଜର, ସମୀପତା, ଖେଳ, ଲଜ୍ଜା ଭରା ଉପଚାରରେ। ଶତ-ଶତ ଦାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସେବା—ସମ୍ମିଳନ, ଆସନ ଦେବା, ପୂଜା, ପଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ତାମ୍ବୁଳ, ବିଶ୍ରାମ, ଚାମର, ପୁଷ୍ପମାଳା, କେଶ ଶୃଙ୍ଗାର, ଶୟ୍ୟା, ସ୍ନାନ, ଉପହାର ଦେଇ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ 'ପାରିଜାତ ହରଣ ଓ ନରକାସୁର ବଧ' ନାମକ ଉନଞ୍ଚାସତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ, ବାଦରାୟଣ କହିଲେ—ଏକଦିନ ଭାଇଷ୍ମୀ, ନିଜ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହିତ, ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଶୟନ ଉପରେ ଖୁସିରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଚାମର ଝାଳୁଥିଲେ। ଏହି ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଯିଏ ନିଜ ଲୀଳାରେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ଲୟ କରନ୍ତି, ଯଦୁବଂଶରେ ଗୋପାଳନ ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଅନ୍ତଃପୁର ମୁକ୍ତାମାଳା, ଚାନ୍ଦୋଆ ଓ ମଣିଦୀପର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।