ଏକ ଦିନ, ମହାଭାଗବତ କୃଷ୍ଣ ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଜନ୍ୟ ଝିଅ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବର ଉପସ୍ଥିତିରେ, ନିଜ ଶୂଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ ନେକ୍ତର ଉଠାଇ ନେଇଯିବା ପରି ଉଠାଇ ନେଲେ। ଏଭଳି ଦୃଢ଼ ଶୂରତା ଓ ଦୟାରେ, ଭୌମାସୁରଙ୍କୁ ବିଧ୍ଵଂସ କରି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହଜାର ହଜାର ରୂପବତୀ ରାଜକୁମାରୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁଗତ ହେଲେ। ତାପରେ ପାରିକ୍ଷିତ ରାଜା, ଶୁକଦେବ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୌମାସୁର କିପରି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ଵଂସ ହେଲେ? ଏବଂ ସେ ଅପହୃତ ନାରୀମାନେ କିପରି ଶାରଙ୍ଗଧର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ହେଲେ?” ଶୁକଦେବ ମୁନି କହିଲେ—ଇନ୍ଦ୍ର ଭୌମାସୁରଙ୍କ ଛତା, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ସାଥୀମାନେ ନେଇ ନେବା ସହିତ ତାଙ୍କ ଦେବପାହାଡ଼ର ଅସନ ଅପହୃତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଜାଣି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ସହିତ ଗରୁଡ଼ରେ ଚଢ଼ି ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁର ଯାଇଥିଲେ। ସେହି ନଗର ଚାରିପାଖରେ ଦୃଢ଼ ପାହାଡ଼, ଅସ୍ତ୍ର କୋଟ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଗ ଏବଂ ମୁରା ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନରେ ଆବୃତ ଥିଲା। କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼କୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଅସ୍ତ୍ରକୋଟକୁ ଅଣ୍ଡା ଦ୍ୱାରା ଭୂଲି ଦେଲେ, ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ବାୟୁ ଦୁର୍ଗକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ, ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ମୁରାଙ୍କ ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କଲେ। ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଦାନବ ମୁରା ଜଳରୁ ଉଠିଲା। ତିନି ଚୁଡ଼ା ବିଶିଷ୍ଟ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଗରୁଡ଼କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ତାଙ୍କ ପଞ୍ଚ ମୁଖର ଦ୍ୱନି ସମଗ୍ର ଦିଗ ଓ ଆକାଶକୁ ଆଛାଦିତ କଲା। ମୁରାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଗରୁଡ଼ରେ ଆସିଲା, କୃଷ୍ଣ ତିନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ତାଙ୍କ ପଞ୍ଚ ମୁଖରେ ବାଣ ହାନିଲେ। ମୁରା ଗଦା ଫିଙ୍ଗିଲେ, କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ହଜାର ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁରାଙ୍କ ପଞ୍ଚ ମୁଖକୁ କାଟିଦେଲେ। ମୁରା ଶିର ବିହୀନ ହୋଇ, ଜୀବନ ହରାଇ ଜଳରେ ପଡ଼ିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା କଟା ପାହାଡ଼ର ପରି। ମୁରାଙ୍କ ସାତ ଝିଅ—ତାମ୍ର, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ଶ୍ରବଣ, ବିଭାବସୁ, ବସୁ, ନଭସ୍ୱାନ୍, ଅରୁଣ, ପ୍ରମୁଖ ପୀଠ ନାୟକତ୍ୱରେ—କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରିବାକୁ ବାହିନୀ ସହ ଆଗେଇଲେ। ସେମାନେ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଲି ଦେଲେ। ଚକ୍ର ଓ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ର ସିର, ହାତ, ପା, କବଚ କାଟି ଏମାନେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ। ଏଭଳି ଭୌମାସୁର ହରାଇଗଲେ। ଦୁର୍ମର୍ଷଣ, ଅତି ଅହଂକାରୀ, ସମୁଦ୍ର ଜନ୍ମ ହାତୀ ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ସତ୍ୟଭାମା ସହ ବସିଥିବା କୃଷ୍ଣକୁ ଦେଖି, ବିଦ୍ୟୁତ ମେଘରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଶତଘ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲେ, ଅନ୍ୟ ସେନାପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକାସାଥି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେନାର ହାତ, ଥାଇ, ମୁଣ୍ଡ, ଦେହ କାଟି ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ। ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ମିସାଇଲ ଆସିଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କୃଷ୍ଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଓ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ କଲେ। ଗରୁଡ଼, ନିଜ ପଖ ଦ୍ୱାରା ହାତୀମାନେକୁ ଆঘାତ କରି, ଚଞ୍ଚୁ, ପଖ, ନଖ ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଲେ। ଭୌମାସୁର ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ନଗରକୁ ଲୋଟିଲେ, ଯାଉଥିବା ଦିନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବଜ୍ର ଫେରିଆସିଲା; କୃଷ୍ଣ ଏହାର ଆଘାତରେ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ଭୌମାସୁର ତଳୱାର ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, କୃଷ୍ଣ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଭୌମାସୁରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ରତ୍ନମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା; ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ “ହା! ଶ୍ରେଷ୍ଠ!” ବୋଲି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ମାଳା ବର୍ଷା କଲେ। ତାପରେ ଭୂମିଦେବୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶୁଭ୍ର କୁଣ୍ଡଳ, ବିଜୟାନ୍ତୀ ମାଳା, ମହାରତ୍ନ, ରାଜା ଛତା ଦେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ଦେବୀ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପୂଜିତ, ମନ ଓ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ଭରା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ: “ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧରୀ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ପରମ ଆତ୍ମା, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ପଦ୍ମନାଭ, ପଦ୍ମମାଳାଧର, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ପଦ୍ମପଦ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବାସୁଦେବ, ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ, ଜ୍ଞାନର ନିଧି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅଜ, ଅନନ୍ତଶକ୍ତି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସର୍ବ ଆତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଦ୍ରୂଢ଼ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଲୋକର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଶାନ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସମୟ, ପ୍ରକୃତି, ପରମପୁରୁଷ—ସବୁ ଆପଣ। ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେବତା, ମନ, ମହାତ୍ତ୍ଵ—ସବୁ ଚଳ-ଅଚଳ ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ତରେ, ଦ୍ଵିତୀୟତା ନାହିଁ। ଏହି ପୁତ୍ର ଭୟଭିତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ପଦ୍ମପଦ ଶରଣ ନେଇଛି; ଦୟାକରି ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଆପଣଙ୍କ ପଦ୍ମହସ୍ତ ରଖନ୍ତୁ, ଯାହା ପାପ ଦୂର କରେ।” ଭୂମିଦେବୀଙ୍କ ଭକ୍ତି ଓ ବିନୟ ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ ଭୌମାସୁରଙ୍କ ଅଟାଳିକାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ହରି ଦେଖିଲେ, ଭୌମାସୁର ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ଏକ ଶୋଳେ ହଜାର ରାଜକୁମାରୀ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ ଅଟାଳିକାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦେଖି, ଏହି ରାଜକୁମାରୀମାନେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ଅନ୍ତରେ ନିଜ ପତି ଭାବରେ କୃଷ୍ଣକୁ ଚାହିଲେ; ଦେବତା ଏହାକୁ ମଞ୍ଜୁର କରନ୍ତି ଭାବି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ମନରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଦେଲେ। କୃଷ୍ଣ ସେମାନେକୁ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର, ସେବକ, ଧନ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଅପାର ସମ୍ପଦ ସହିତ ଦ୍ଵାରକାକୁ ପଠାଇଦେଲେ। କେଶବ, ଏଠାରୁ ଏଇରାବତ ଶ୍ରେଣୀର ଚଉଠି ଦାନ୍ତ ଶ୍ୱେତ ହାତୀ ଚଷଠି ଦିନ୍ଦିଆଁ ପଠାଇଦେଲେ। ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସରେ ଯାଇ, କୃଷ୍ଣ ଆଦିତିଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।