ଯଦୁ ଓ ବୃଷଭମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ହରାଯାଇଥିବା ରାଜାମାନେ, ସତ୍ୟାକୁ ନେଇ ଯାଉଥିବା ଯାତ୍ରା ସମ୍ବଦ୍ଧରେ ଶୁଣି, ସେମାନେ ଏହି ଅପମାନ ସହିପାରିଲେନି ଓ ଯାତ୍ରାକୁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ। ଏହା ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧାରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମିତ୍ର ଓ ରକ୍ଷକ, ସେମାନଙ୍କ ତୀରବାଣ ଝଡକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ, ସିଂହ ଭଳି ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରିଥିବା ପରି। ଯଦୁମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ଦେବକୀପୁତ୍ର ଭଗବାନ, ଦେୟଜ୍ୟ ପାଇ ପରେ ଦ୍ୱାରକାରେ ସତ୍ୟା ସହ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ। କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ପିତାମହୀ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତିଙ୍କ କନ୍ୟା, କୈକୟ ରାଜକୁମାରୀ ଭଦ୍ରାକୁ ମଧ୍ୟ ବିବାହ କରିଲେ, ଯେଉଁକୁ ସେମାନଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ସନ୍ତର୍ଦନ ଆଦି, ଦେଇଥିଲେ। ସେ ନିଜେ ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମଣାକୁ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଭୂଷିତ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବରରୁ ଉଠାଇ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ଗରୁଡ଼ ଭଳି ଅମୃତ ଚୋରିଥିବା ପରି। ଏଭଳି ଭାବରେ, ଭୌମକୁ ମାରି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିବନ୍ଧରୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ହଜାର ହଜାର ରୂପବତୀ ନାରୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହୋଇଗଲେ। ତାପରେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଓ ମୁନି, ଭୌମକୁ କିପରି ଭଗବାନ ମାରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ନାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ଥିଲେ, କିପରି ଶାରଙ୍ଗଧାରୀ ଉଦ୍ଧାର କଲେ?” ଶୁକଦେବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଛତା, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ସାଥୀମାନେ ନେଇ ନିଅଥିଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାହାଡ଼ ଉପର ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଦଖଳ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଭୌମଙ୍କ କର୍ମ ବିଷୟରେ ଜାଣି, କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଜନାନୀ ସହ ଗରୁଡ଼ରେ ଚଢ଼ି ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁର ଯାଇଥିଲେ। ସେହି ସହର ପ୍ରବଳ ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗ, ଅସ୍ତ୍ର ଦୁର୍ଗ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଦୁର୍ଗ ଓ ମୁରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନ୍ଧନରେ ଚାରିପାଖରେ ଘିରିଥିଲା। କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ମାନେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ତୀରବାଣ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ରଦୁର୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଚକ୍ରରେ ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ବାୟୁ ଦୁର୍ଗ ଜୟ କଲେ, ତାଲୱାରରେ ମୁରାଙ୍କ ବନ୍ଧନ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ପଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଅହଂକାରୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଗ ଭୂମିକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ପଞ୍ଚଜନ୍ୟର ଧ୍ୱନି, ଯୁଗାନ୍ତର ବିଜୁଳି ଭଳି, ଶୁଣି ମୁରା, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଦେମୋନ, ଜଳରୁ ଉଠିଲେ। ତିନିମୁଖୀ ତ୍ରିଶୂଳ ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ତୀବ୍ର ତେଜରେ ଜ୍ୱଳି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଅଟାଇ ଗଲେ, ସାପ ଭଳି ଆକ୍ରମଣ କରି। ତିନିମୁଖୀ ତ୍ରିଶୂଳ ଗରୁଡ଼ ପ୍ରତି ଛାଡ଼ିବା ସମୟରେ, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଚିତ୍କାର କଲେ, ଏହି ଧ୍ୱନି ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଓ ମଣ୍ଡଳକୁ ଭରିଦେଲା। ତ୍ରିଶୂଳ ଗରୁଡ଼ ଉପର ପଡ଼ିଲା; ହରି ତିନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀରରେ ତାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏବଂ ମୁରାଙ୍କ ପଞ୍ଚମୁଖରେ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ; କ୍ରୋଧିତ ମୁରା ଗଦା ଛାଡ଼ିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଆସୁଥିବା ଗଦାକୁ ଗଦାଧର ନିଜ ଗଦାରେ ଭାଙ୍ଗି ଏକ ହଜାର ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ; ଅଜୟ ଭଗବାନ ଚକ୍ରରେ ମୁରାଙ୍କ ପଞ୍ଚମୁଖ କାଟିଦେଲେ। ମୁଣ୍ଡହୀନ ମୁରା, ଜୀବନ ହରାଇ, ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଇନ୍ଦ୍ରର ବଜ୍ରରେ କାଟି ଦିଆଯାଇଥିବା ପରି, ଜଳରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ତାଙ୍କ ସାତି ଫୁରା, ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ କ୍ରୋଧିତ, ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ତାମ୍ର, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ଶ୍ରବଣ, ବିଭାବସୁ, ବସୁ, ନଭସ୍ୱାନ୍, ଏବଂ ସପ୍ତମ ଅରୁଣ—ପିଠା ନାୟକକୁ ଆଗରେ ରଖି, ଯୁଦ୍ଧ ଉପକରଣ ନେଇ, ଭୌମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇ, ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ତୀର, ତାଲୱାର, ଗଦା, ବଣ, ଶୂଳ ଆଦି ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ଭଗବାନ ନିଜ ତୀରରେ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଚକ୍ର ଓ ତୀରରେ, ପିଠା ନାୟକ ଆଦି ସର୍ବମୁଖ୍ୟ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ, ମୁଣ୍ଡ, ହାତ, ପା, କବଚ ଭାଙ୍ଗି, ଯମଲୋକକୁ ପଠାଗଲେ; ଏଭଳି ଭୌମ, ଭୂମିପୁତ୍ର, ହରାଇଗଲେ। ଦୁର୍ମର୍ଷଣ, ଅହଂକାରରେ ଭରି, ସମୁଦ୍ର ଜନିତ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଗରୁଡ଼ରେ ତାଙ୍କ ଜନାନୀ ସହ ବସିଥିବା କୃଷ୍ଣକୁ ଦେଖି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସହ ମେଘ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି, ଶତଘ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯୋଧ୍ୟା ଏକ ସାଥି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଭଗବାନ, ଗଦାଧର, ଭୌମର ସେନାକୁ ଅଶ୍ୱ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ପ୍ରହାର କରି, ହାତ, ଜଘ, ମୁଣ୍ଡ, ଶରୀର କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ହାତୀ ଓ ଅଶ୍ୱମାନେ ମୃତ୍ୟୁ କଲେ। କୁରୁବଂଶୀ, ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଯୋଧ୍ୟା ଛାଡ଼ିଲେ, ହରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଓ ତାଲୱାରରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଗରୁଡ଼, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କ ପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହାତୀମାନେ ପ୍ରହାର କଲେ, ତାଙ୍କ ଚଚା, ପଙ୍କ, ନଖ ଦ୍ୱାରା ହାତୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁ କଲେ। ଭୌମ, ଦୁଃଖିତ, ତାଙ୍କ ସେନା ଭାଙ୍ଗି ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଖି, ସହରକୁ ଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ। ଭୌମ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାର କଲେ, କିନ୍ତୁ ବଜ୍ର ରୋକାଗଲା; ତାହାରେ ଅକ୍ଷତ, ହାତୀ ଉପରେ ମାଳା ପଡ଼ିଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ। ଭୌମ ବ୍ୟର୍ଥ ଚେଷ୍ଟାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଣ ନେଲେ, କିନ୍ତୁ ଛାଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ, ହରି ରେଜର ଚକ୍ରରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଭୌମଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ରତ୍ନ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ରୂପବତୀ ମୁକୁଟରେ ଭୂଷିତ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ତେଜରେ ଚମକିଲା; ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ “ଅହୋ! ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାମ!” ବୋଲି ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ମାଳା ବର୍ଷା କଲେ। ତାପରେ ଭୂମି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ରତ୍ନ ଓ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳ, ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା, ବଡ଼ ରତ୍ନ ଓ ରାଜଛତା ଦେଇ ପ୍ରଚେତସପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉପହାର କଲେ। ଏବଂ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଭୂଦେବୀ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଓ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ମନ ନିବେଦନ କରି, ବିଶ୍ୱର ନାଥକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ— “ଦେବମାନଙ୍କ ନାଥ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ରୂପ ଧରିଥିବା, ପରମାତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପଦ୍ମନାଭ, ପଦ୍ମମାଳାଧାରୀ, ପଦ୍ମନୟନ, ପଦ୍ମପଦ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭଗବାନ, ଵାସୁଦେବ, ବିଷ୍ଣୁ, ମୂଳ ପୁରୁଷ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନର ଧାମ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅଜ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି, ସର୍ବ ଆତ୍ମା, ପରମ ଓ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।