ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିବାହ ସମୟରେ, ସେ ଦେବଦେବୀ ସତ୍ୟାଙ୍କୁ ବହୁତ ବଡ଼ ଦେୟଜ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ଦଶ ହଜାର ଗାଈ, ତିନି ହଜାର ଅଳଙ୍କୃତ ହାର ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଯୁବତୀମାନେ ଦେୟଜ୍ୟରେ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। ଏହା ସହିତ, ନଉ ହଜାର ହାତୀ, ହାତୀଠାରୁ ଶତଗୁଣା ରଥ, ରଥଠାରୁ ଶତଗୁଣା ଘୋଡ଼ା, ଏବଂ ଘୋଡ଼ାଠାରୁ ଶତଗୁଣା ମାନବ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। ଏପରେ, ସତ୍ୟା ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ, ବଡ଼ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରଖି, କୋଶଳରାଜା ସ୍ନେହଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଯଦୁବଂଶୀ ଓ ତାଙ୍କର ଶୂରବୀରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ ଓ ବଧୁବିଧାନ ରାସ୍ତାରେ ବାଧା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏବେ, ଅର୍ଜୁନ, ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ତାଙ୍କର ତୀରବୃଷ୍ଟିକୁ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ କରି, ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନୋ କୁ ସିଂହ ଯେପରି ଛୋଟ ପଶୁମାନୋ କୁ ମାରେ, ସେପରି ଦଳି ଦେଲେ। ଏହିପରି ଦେୟଜ୍ୟ ଲାଭ କରି, ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ, ସତ୍ୟା ସହିତ ଦ୍ୱାରକାରେ ଶୁଭ ସମୟ କଟାଇଲେ। ପରେ କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କର ପିତୃସ୍ୱସା ଶୃତକୀର୍ତ୍ତିଙ୍କ କନ୍ୟା, କୈକୟ ରାଜ୍ୟର ରାଜକୁମାରୀ ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ, ସନ୍ତର୍ଦ୍ଦନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଦେଇଥିବାରୁ ବିବାହ କରିଲେ। ସେଉଁଠି ମଧ୍ରରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍କୁ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେଇ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ, ସ୍ୱୟଂବର ଅଭିମୁଖରୁ, ଗରୁଡ଼ ଯେମିତି ଅମୃତ ଉଠାଇ ନେଇଥାଏ, ସେପରି କୃଷ୍ଣ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଭୌମାସୁରଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ହେଉଥିବା ହଜାର ହଜାର ରୂପବତୀ ରାଜକୁମାରୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଘରେ ଆସିଲେ। ଏଠିରେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ହେ ମୁନି, କୃପାକରି କହନ୍ତୁ, କିପରି ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଭୌମାସୁରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ? ଏବଂ ସେଇ ବନ୍ଧିତ ହୋଇଥିବା ରାଜକୁମାରୀମାନେ କିପରି ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ?” ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ— ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଛତା, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ସାଥୀମାନେ ନେଇଯିବା ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାହାଡ଼ ଅଧିକାର କୁ ଛିନିନେଇଥିଲେ। ଏହି ଖବର ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ରାଣୀ ସହିତ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁରକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଇ ସହର ଚାରିପାଖରେ ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼, ଅସ୍ତ୍ର ଦୁର୍ଗ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ମୁରାଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଧର ବନ୍ଧନ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ତୀର ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ର ଦୁର୍ଗ ଭେଦିଦେଲେ, ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ବାୟୁକୁ ଜୟ କଲେ, ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ମୁରାଙ୍କ ବନ୍ଧନ ଛିନିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ ଧ୍ୱନିରେ ମେକାନିକ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଅଭିମାନୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଭଙ୍ଗିଗଲା। ଗଦାଧର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଚୀର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶଂଖ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମୁରା ନାମକ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଦାନବ ଜଳରୁ ଉଠି ଆସିଲେ। ସେ ତ୍ରିଶୂଳ ନେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଅଗ୍ନି ସମ ତେଜସ୍ୱୀ ଅବସ୍ଥାରେ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସାପ ଭଳି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତିନି ମୁଣ୍ଡର ତ୍ରିଶୂଳ ପ୍ରବଳ ଗର୍ଜନ ସହିତ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ; ସେଇ ଧ୍ୱନି ସମସ୍ତ ଦିଗ, ଆକାଶ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଆଛାଦିତ କଲା। ତ୍ରିଶୂଳ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା, କୃଷ୍ଣ ତିନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଭଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏବଂ ମୁରାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ମୁଣ୍ଡରେ ତୀର ବିକୀର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ମୁରା ରିଷ୍ଟିକୁ କୃଷ୍ଣ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ହଜାର ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ। ଏହାପରେ, ଅଜୟ କୃଷ୍ଣ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁରାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ମୁଣ୍ଡ ବିହୀନ ମୁରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଜଳରେ ପଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଶିଖର ବିହୀନ ପାହାଡ଼କୁ ତଳେ ପକାଇଦିଏ। ମୁରାଙ୍କ ସାତି ଭାଇ, ତାମ୍ର, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ଶ୍ରବଣ, ବିଭାସୁ, ବସୁ, ନଭସ୍ୱାନ୍, ଏବଂ ସପ୍ତମ ଅରୁଣ, ପୀଠ ନାମକ ସେନାପତିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଭୂମିପୁତ୍ର ନରକାସୁରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତୀର, ତଳୱାର, ଗଦା, ଶୂଳ, ତୋମର ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଛାଡ଼ି ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ପୀଠ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେନାନାୟକମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚକ୍ର-ତୀରରେ ଶିର, ବାହୁ, ପାଦ ଓ କବଚ ଛିନି ସଂଯମଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ଭୂମିପୁତ୍ର ନରକାସୁର ବିଜିତ ହେଲେ। ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ନାମକ ଦୁଷ୍ଟ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମୁଦ୍ରଜନିତ ହାତୀ ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସିଥିବା କୃଷ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କର ରାଣୀକୁ ଦେଖି, ସେ ଶତବଧ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଏକାସାଥି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଗଦାଧର କୃଷ୍ଣ ତୀବ୍ର ତୀର ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ତାଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ର, ଅଂଗ, ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀମାନୋ କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଯେଉଁଠାରୁ ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ଆସୁଥିଲା, ହରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଓ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ଗରୁଡ଼, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କ ଡେଣା ଦ୍ୱାରା ହାତୀମାନୋ କୁ ମାରିଲେ; ତାଙ୍କ ଚଞ୍ଚୁ, ଡେଣା ଓ ନଖ ଦ୍ୱାରା ହାତୀମାନୋ ନିହତ ହେଲେ। ନରକାସୁର ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ କରି କରି ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କର ସେନା ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ଦେଖିଲେ। ଭୂମିପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ବିଫଳ ହେଲା; ଏହାର ଘାଁତରେ କୃଷ୍ଣ କିଛି ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ହାତୀ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଛୁଆଯାଇଥିବା ଭଳି। ନରକାସୁର ଅନର୍ଥକ ଚେଷ୍ଟାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୁଳ ନେଇ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବରୁ ହରି ତାଙ୍କ ରେଜାର୍ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ମୁଣ୍ଡ ରତ୍ନ ଓ ରମ୍ୟ ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା, ଭୂମି ଉପରେ ପଡ଼ି ଉଜ୍ୱଳ ହେଲା। ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ “ହା, ଶାବାଶ!” ବୋଲି ସ୍ତୁତି କଲେ ଓ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ ଭୃଷ୍ଟି କଲେ।